Święta nietypowe

11.12 – Dzień Terenów Górskich

Ma zwracać uwagę na znaczenie górskich regionów, które zajmują ok. 27% powierzchni Ziemi, i ich mieszkańców. Warto pamiętać, że górskie ekosystemy są wyjątkowe i mają olbrzymią wartość. Są bowiem źródłem większości wód pitnych na świecie, wiele gatunków roślin i zwierząt występuje jedynie w górach. Tereny te są miejscem kultywowania tradycji, a niepowtarzalne widoki i górskie wyprawy z niewątpliwą koniecznością pokonywania własnych słabości przyciągają turystów.

13.12 – Dzień Skrzypiec

Dziś muzycy grają nie tylko na skrzypcach klasycznych, ale także na tych elektrycznych. Można je usłyszeć i w sali koncertowej z towarzyszeniem orkiestry, i na meczu siatkówki z towarzyszeniem... oklasków kibiców. Stosowane są w utworach poważnych i w muzyce folkowej czy ludowej. A początki tego niezwykłego instrumentu z duszą sięgają XVI-wiecznych Włoch. Ich pudło rezonansowe wykonane jest zwykle z drewna klonowego lub świerkowego, a smyczek – z włókien syntetycznych albo z włosia z końskiego ogona. Do najsławniejszych kompozytorów wykorzystujących piękne brzmienie skrzypiec należą Vivaldi, Bach czy Paganini, który jest uznawany za jednego z najwybitniejszych wirtuozów skrzypiec.

Dzień Gwiazdy Betlejemskiej

Poinsecja już chyba na stałe wrosła w bożonarodzeniowy klimat naszych domów.

Zachwyca kształtem i kolorystyką. Od białej, przez kremową, po różową i najpopularniejszą – czerwoną. Pochodzi z Meksyku, gdzie symbolizuje radość i nadzieję. Warto sprostować, że kolorowe części gwiazdy betlejemskiej to nie płatki kwiatów, a liście, które nazywa się przylistkami.

Co zrobić, żeby gwiazda betlejemska jak najdłużej stanowiła ozdobę naszych domów? Trzeba pamiętać, że roślina ta nie jest odporna na zimno i mróz. Najlepszą dla niej temperaturą jest przedział między 18 a 21-22°C. Dobrze, żeby nie stała przy gorącym kaloryferze i zimnym oknie ani w przeciągu. Nie lubi nagłych zmian temperatury. Z odpakowaniem jej po przyniesieniu do domu dobrze więc poczekać chwilę, by mogła się przyzwyczaić do panującej w nim temperatury. Wilczomlecz piękny, jak jest również nazywana, dobrze rośnie w lekko wilgotnym podłożu. Ale uwaga: nie powinno się go przelewać ani pozostawiać na dłużej w wodzie (wystarczy zostawić go co kilka dni na ok. 20 min w odstanej wodzie i pozwolić, żeby zaczerpnął z podstawka tyle, ile potrzebuje). Nie sprzyja mu suche powietrze, dlatego przestrzeń wokół niego warto zraszać. Lubi jasne, nasłonecznione miejsca, ale zbyt duża ilość promieni słonecznych może powodować usychanie albo żółknięcie liści.

Przy stosowaniu tych zaleceń nasza gwiazda powinna dłużej cieszyć oko, nie tylko w święta.

Ciekawostka

Metr dziennie wzrostu

Bambus to fascynująca roślina znana z wyjątkowej szybkości wzrostu. Zależy on jednak od gatunku (jest ponad tysiąc gatunków tej rośliny na świecie) oraz warunków środowiskowych – zwykle przyrasta ok. 30-80 cm rocznie. Zbadano, że wzrost bambusa znacznie przyspiesza od 3. roku po posadzeniu. W optymalnych warunkach w ciągu 24 godz. rekordzista Phyllostachys edulis, należący do bambusów drzewiastych, może urosnąć nawet o 120 cm. Jak by nie liczyć, daje to 5 cm na godzinę.

Malowidła znad fińskiego jeziora Yövesi

Na skalistych brzegach jeziora Yövesi w fińskiej Ristiinie dumnie prezentuje się czerwona sylwetka łosia, namalowana przed pięcioma tysiącami lat. Skała Astuvansalmi skrywa największy w Skandynawii zbiór sztuki naskalnej. Tradycyjne aparaty rejestrują trzy podstawowe kolory, technologia hiperspektralna analizuje setki różnych długości fal świetlnych. To pozwala dostrzec subtelne różnice w pigmentach, które są kompletnie niewidoczne gołym okiem. Zespół z Uniwersytetu Wschodniej Finlandii, stosując technologię hiperspektralną, w ciągu zaledwie trzech godzin pracy odnalazł trzy nowe dzieła, które przez tysiąclecia pozostawały w ukryciu.

Czy wiesz, że...

...w 2025 r. odkryto 30 tys. organizmów jak z innej planety?

Gdy myślimy o niezbadanych przestrzeniach, to wyobraźnia kieruje nas ku gwiazdom i odległym galaktykom. Tymczasem tuż pod powierzchnią mórz i oceanów kryje się świat równie tajemniczy jak kosmos. Ekspedycja Japan Ring of Fire dostarczyła dowodów na to, jak wciąż niewiele wiemy o rodzimej planecie. Celem badań stały się trzy japońskie rowy subdukcyjne: Japoński, Riukiu i Izu-Ogasawara. Obszary te obejmują strefę hadalną, nazwaną od mitycznego Hadesu, gdzie głębokości wahają się od 6939 do 9775 m. Warunki panujące na tych pułapach należą do najbardziej ekstremalnych na Ziemi. Całkowita ciemność, temperatury zbliżone do zera i miażdżące ciśnienie sprawiają, że środowisko to uznawano za pozbawione życia. Tymczasem naukowcy zarejestrowali istnienie tam niemal 30 tys. organizmów bentosowych. Na głębokości 9800 m wciąż można obserwować istne bogactwo życia. Ukwiały poruszają się łagodnie w głębinowych prądach, tworząc niesamowity widok w kompletnych ciemnościach, a nad nimi piętrzą się skupiska liliowców. Największym jednak zaskoczeniem było odkrycie ryb na głębokości 7300 m.

Wydarzyło się

• 7.12.1550 – koronacja Barbary Radziwiłłówny, małżonki króla Zygmunta Augusta.
• 7.12.1905 – austriacki okulista Eduard Zirm dokonał pierwszego udanego przeszczepienia rogówki.
• 8.12.1980 – został zastrzelony brytyjski muzyk John Lennon, współzałożyciel zespołu The Beatles.
• 9.12.1980 – w podkarlińskiej wsi Krzywopłoty podczas odwiertów nastąpiła erupcja ropy naftowej, która się zapaliła. Pożar ugaszono po 32 dniach.
• 10.12.1815 – urodziła się brytyjska matematyczka Ada Lovelace, córka poety Lorda Byrona, uznawana za jedną z pionierek informatyki.
• 11.12.2022 – misja bezzałogowa Artemis 1, pierwsza z programu Artemis NASA, zakończyła się wodowaniem kapsuły Orion na Oceanie Spokojnym.
• 12.12.1915 – w Niemczech swój pierwszy lot odbył Junkers J 1 – pierwszy na świecie w całości metalowy samolot.
• 13.12.1981 – decyzją Rady Państwa wprowadzono w Polsce stan wojenny.

Pamiętaj o życzeniach!

7.12 – Ambroży, Marcin, Józefa

8.12 – Maria, Edyta, Marian

9.12 – Leokadia, Wiesław, Wiesława

10.12 – Julia, Bogdan, Daniel

11.12 – Artur, Damazy, Waldemar

12.12 – Joanna, Aleksander, Dagmara

13.12 – Łucja, Otylia, Róża