Stowarzyszenie Artystyczno-Edukacyjne im. Konstantego Ćwierka w Sosnowcu i Towarzystwo Muzyczne im. Władysława Żeleńskiego 24 listopada przygotowało koncert z okazji 130. rocznicy urodzin tego zasłużonego dla Sosnowca i regionu pisarza. W programie wieczoru znalazły się utwory chóralne i fortepianowe, a także recytacja utworów poetyckich. Wystąpił Sosnowiecki Chór Katedralny „Lutnia” pod dyrekcja Pawła Kocha, Matteo Lattarulo – fortepian, Czesław Gałka – solista Opery Śląskiej w Bytomiu oraz Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie, Dariusz Niebudek – recytacja wierszy Konstantego Ćwierka. Całość poprowadziła Elżbieta Konieczna-Ćwierk.

Życiorys Konstantego Ćwierka jest mało znany. Urodził się w rodzinie robotniczej. Jego ojciec Paweł był cieślą górniczym, natomiast matka Emilia prowadziła dom. Niestety, informacje na temat jego rodziców i wczesnych lat życia są bardzo ograniczone. Nie istnieją dokumenty lub wspomnienia, które mogłyby wyjaśnić okoliczności jego przyjęcia do rodziny Lange, która zaopiekowała się nim po śmierci rodziców. Istnieje przypuszczenie, że Konstanty stał się sierotą w dzieciństwie, jednak szczegóły tej sytuacji pozostają nieznane. Około 1905 r. Konstanty rozpoczął edukację w prywatnej szkole fabrycznej w Sosnowcu. Jego wyniki były imponujące, z wyjątkiem języka niemieckiego, z każdego przedmiotu uzyskiwał wysokie oceny. Po ukończeniu tego etapu nauki, kontynuował edukację w czteroklasowej męskiej szkole handlowej. W trakcie ostatniego roku nauki rozpoczął swoją pierwszą pracę jako korektor w Kurierze Zagłębia. Jego talent i wrażliwość literacka szybko zostały dostrzeżone przez współpracowników i zwierzchników.

Dziennikarz, aktor, pedagog

Z biegiem lat marzenia o byciu dziennikarzem ustąpiły miejsca zamiłowaniu do aktorstwa. W grudniu 1912 r. ich realizacja stała się możliwa, kiedy Konstanty wyjechał na studia do warszawskiej szkoły dramatycznej. Wybuch I wojny światowej zmusił go do powrotu do Zagłębia. Studia w Warszawie miało ogromny wpływ na jego dalszy rozwój artystyczny, umożliwiając mu poznanie wielu interesujących ludzi oraz artystów. Po powrocie do Sosnowca Konstanty nie zrezygnował z artystycznych dążeń. Nawiązał współpracę z amatorskim zespołem teatralnym, który zainicjowała Aniela Zarębska. Zespół, którego członkowie mieli różne stopnie doświadczenia, wystawiał ciekawe spektakle w kinie „Sfinks”. W tej grupie Konstanty często brał udział w premierach jako aktor oraz w doborze repertuaru. Po zawarciu małżeństwa przez krótki czas występował w teatrze, jednak ze względu na niskie wynagrodzenie musiał porzucić tę działalność. 24 czerwca 1916 r. uzyskał uprawnienia pedagogiczne, a niedługo po tym znalazł zatrudnienie w Szkole Realnej w Sosnowcu, gdzie prowadził zajęcia z gimnastyki i języka polskiego. Niedługo po narodzinach pierwszego dziecka podjął współpracę z miejscowym dziennikiem Iskra, gdzie publikował swoje utwory literackie.

W poszukiwaniu pracy

W obliczu trudności finansowych cała rodzina wyjechała z Sosnowca do Gniazdowa, gdzie Konstanty objął stanowisko kierownika i nauczyciela w szkole. Tam zorganizował kursy dla dorosłych oraz amatorski teatr, co znacznie wpłynęło na jego społeczny status w nowym miejscu. Po powrocie do Sosnowca wrócił do nauczania, jednak jego ambicja dziennikarska wkrótce go pokierowała w stronę pracy w Głosie Pracy. W 1921 r. objął stanowisko redaktora naczelnego, angażując się w działalność społeczną, co zaowocowało nawiązaniem współpracy z Wojciechem Korfantym oraz ks. Teodorem Kubiną. W 1936 r. Konstanty Ćwierk zaangażował się w działalność radiową. Jako redaktor radiowy stworzył program, który szybko zdobył dużą popularność wśród słuchaczy.

Działalność społeczna

W XX-leciu międzywojennym Konstanty wraz z żoną aktywnie zaangażowani w działania na rzecz społeczeństwa, zakładali różnorodne organizacje charytatywne i odnawiali lokalne instytucje kulturalne. Dzięki nim powstało w Sosnowcu Towarzystwo im. św. Zyty oraz biblioteka dla Macierzy Szkolnej, w której gromadzono wiele wartościowych książek.

Pobyt w obozie

Po wybuchu II wojny światowej Konstanty w obawie przed aresztowaniem uciekł z Sosnowca, jednak powrócił wkrótce. 1 maja 1940 r. został aresztowany przez Gestapo, co zapoczątkowało jego tragiczne losy w obozie koncentracyjnym. Mimo ciężkich warunków egzystencji Konstanty zaangażował się w życie kulturalne, stając się inspiracją dla innych więźniów. Pisząc i recytując wiersze, stał się głosem mieszkańców obozu, utrzymując ich ducha w skrajnie trudnych okolicznościach. Zyskał szacunek współwięźniów, dzieląc się zasobami jedzenia i otaczając ich opieką oraz wsparciem. Zmarł w obozie 20 sierpnia 1944 r., pozostawiając niezatarte ślady w pamięci ludzi oraz we wspomnieniach tych, którzy mieli zaszczyt go poznać. Zmarł z powodu gruźlicy i zaawansowanego zapalenia osierdzia, mając niespełna 49 lat.

Twórczość i wyróżnienia

Twórczość Konstantego Ćwierka to bogaty dorobek literacki, który obejmuje ponad 1000 wierszy, 8 dramatów, kilkanaście nowel i opowiadań, 4 powieści oraz liczne felietony, które pisał dla mediów radiowych i telewizyjnych. W twórczości Ćwierka znalazły się także pogadanki dotyczące historii Zagłębia, a także wywiady i polemiczne felietony, podejmujące różnorodne tematy, w tym społeczne, polityczne, kulturalne, moralne oraz filozoficzne. Jego wiersze niezwykle imponowały różnorodnością formy i treści, oddając realny klimat międzywojennego Zagłębia, ukazując go z perspektywy dziennikarza, a zarazem wprowadzając elementy lirycznej refleksji nad upływem czasu. Konstanty Ćwierk w swojej karierze literackiej zdobył szereg istotnych wyróżnień. W 1934 r. jego talent został doceniony w ramach konkursu literackiego czasopisma Tęcza, który oceniali wybitni jurorzy: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Karol Hubert Rostworowski oraz Ludwik Hieronim Morstin. To wyróżnienie z pewnością przyczyniło się do umocnienia jego pozycji w środowisku literackim. W 1938 r. uzyskał Srebrny Wawrzyn Akademicki, przyznany mu za „szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”. Decyzję o przyznaniu nagrody podjął minister 5 listopada 1938 r. na wniosek Polskiej Akademii Literatury.