Jakie są cel i historia postu? Praktyki zachęcające do niego istniały już w Starym Testamencie, m.in. w Księdze Izajasza (por. 58, 6 nn.). Także inne Kościoły, w tym prawosławny, praktykują ten rodzaj postu, np. post Filipowy trwa 40 dni przed Bożym Narodzeniem. Takie wyrzeczenia przed świętami Bożego Narodzenia symbolizowały oczyszczenie, w tym również duchowe, pokorę i nietrwałość dóbr materialnych. Wyrzeczenie ma na celu kształtowanie dyscypliny ciała i duszy. Praktyki postne mają istotne znaczenie dla utrzymania dobrej kondycji zdrowia. To Pan Bóg nakazuje nam, aby dbać o świątynię swojego ciała. Święta Hildegarda także zwracała na to uwagę, twierdząc że praktyka postu uwalnia organizm od trucizn i złogów. Traktowała post nie jako cel sam w sobie, ale jako formę pokuty, duchowego odnowienia i wzmocnienia.

Dobrze jest mieć duchowy cel postu, choćby po to, aby pozbyć się przywiązań do grzechu.

Każda praktyka powinna być dopasowana do danej osoby – oczywiście, o ile nie ma do tego przeciwwskazań. Zmęczony i wychudzony człowiek może np. odmówić sobie słodyczy lub słodzenia herbaty. Osoby z nałogami mogą zadbać o wstrzemięźliwość od alkoholu, choćby to miało być odmówienie sobie jednego piwa każdego dnia wieczorem. Osoby bez przeciwwskazań zachęcam do podjęcia dłuższego i trudniejszego postu.

Najpopularniejszym i chyba najprostszym postem praktykowanym przez katolików jest powstrzymanie się od spożywania produktów mięsnych w piątek. Choćby w końcówce Adwentu warto dołożyć do tego brak spożywania cukru czy jedzenie samych warzyw.

Polega na spożywaniu lekkostrawnych, nieprzetworzonych nadmiernie zdrowych produktów, głównie orkiszu, ziół, warzyw i owoców. Do ulubionych produktów należą koper, jabłka, orkisz, kasztany, galgant, bertram, hyzop, wszewłoga, macierzanka. Wykluczone są produkty ciężkostrawne i używki. Zalecane jest także picie dużych ilości wody. Mniszka twierdziła, że taki post potrafi przywrócić równowagę ciała, umysłu i ducha. Łączyła post z przemianą duchową.

Post Daniela jest zainspirowany biblijną Księgą Daniela. Należy do postów mocno restrykcyjnych. Polega na spożywaniu warzyw o niskim indeksie glikemicznym, niektórych owoców, z całkowitym wykluczeniem mięsa, tłuszczów, zbóż i cukru. Aby jednak uzyskać bardziej spektakularne efekty zdrowotne czy autofagię, należy utrzymać go co najmniej 2 tygodnie. Spodziewanym efektem tego postu jest oczyszczenie organizmu, często odmłodzenie i zyskanie lekkości metabolizmu. Nie jest on jednak wskazany dla osób wyczerpanych czy z anemią. Warto się do niego dobrze przygotować.

Polega na odkwaszeniu i odciążeniu organizmu przez spożywanie dań opartych głównie na kaszy jaglanej i warzywach. Minimalny czas jego trwania wynosi 3 dni.

Być może jest on najłatwiejszy, gdyż polega na niespożywaniu pokarmu przez dłuższy czas. Najpopularniejszy jest schemat 16/8, czyli 16 godzin postu i 8 godzin, kiedy można jeść. Istnieją inne modele, np. 14/10. Takie okna żywieniowe pomagają w regeneracji organizmu, odciążeniu go, poprawie gospodarki insulinowej, lipidowej czy redukcji wagi. Oczywiście, dla efektów zdrowotnych istotne jest również, co jemy, ale priorytet stanowi powstrzymanie się od jedzenia przez określony czas.

Od czego zacząć post?

Najlepiej od modlitwy i oceny dobrowolnej chęci ofiarowania wyzwania Bogu. Do tego należy dodać informacje o kondycji zdrowia osoby, która chce przystąpić do postu. Zazwyczaj większość z nas będzie mogła pościć w piątek o samej wodzie czy warzywach lub sokach warzywno-owocowych i herbatach ziołowych. A potem podtrzymać to wyrzeczenie np. w pierwszy piątek miesiąca.

Zachęcam, aby przez jakiś czas wstrzymać się, choćby na krótko, od określonych potraw, napojów czy używek i taką praktykę potraktować jak duchowe wyzwanie ze wzbudzeniem intencji dla siebie lub kogoś. Jest duża szansa, że wzmocni ona naszą silną wolę, odporność i witalność. Post nie jest obowiązkiem, ale dobrowolnym ofiarowaniem wyrzeczenia Panu. Należy praktykować go z rozwagą, aby mógł służyć i nieść dobre owoce.