Kiedy w 1918 r. po 123 latach niewoli Polska odzyskała niepodległość, radość jej obywateli była ogromna. Wdzięczność Opatrzności Bożej okazywano wtedy na wiele sposobów – od skromnych kapliczek przy drogach, po bardziej okazałe kościoły wotywne. Jedną z takich dziękczynnych świątyń wzniesiono w pierwszych latach wolnej Rzeczypospolitej na terenie poznańskiej dzielnicy Wilda.

Od wsi Wierzbica do dzielnicy Wilda

Ta część Poznania od ok. 1235 r. funkcjonowała jako wieś Wierzbica i dopiero po wykupieniu jej w 1488 r. przez Jakuba Wildę zyskała obecną, znaną do dzisiaj nazwę. Przez wieki miejscowa ludność wykazywała się dużą przedsiębiorczością, zajmując się m.in. uprawą pszenicy, hodowlą koni czy drobiu. Działały tutaj browar oraz trzy młyny zapewniające łatwy dostęp do mąki. Rozwój Wildy zahamowały w XVII wieku potop szwedzki i epidemia cholery. Opustoszałą wskutek tych zjawisk wieś ponownie ożywił napływ znanej z zaradności ludności bamberskiej. Okres szczególnego rozwoju Wildy przypada na połowę XIX wieku, kiedy powstawało wiele budynków mieszkalnych i przemysłowych, a także dróg. Gdy więc w 1900 r. przyłączano Wildę do Poznania, jej społeczność była już na tyle prężna, że mogła dyktować warunki administracyjnej fuzji. Trzy lata później wyznaczono Wildę na dzielnicę przemysłową, czego wyrazem było przeniesienie tutaj fabryki maszyn Hipolita Cegielskiego.

Trudne początki

Gospodarcza prosperity Wildy oznaczała zmianę struktury społecznej i narodowościowej (dzielnicę zamieszkiwali Polacy, Niemcy i potomkowie Bambrów), a w konsekwencji również wyznaniowej. Polacy należeli początkowo do katolickiej parafii Bożego Ciała. W 1913 r. ks. prob. Leon Rankowski podjął starania o powołanie nowej parafii dla wildeckiej ludności. Wysiłki te przyspieszył zapewne fakt budowy w latach 1904-07 przy obecnym Rynku Wildeckim okazałej świątyni protestanckiej – św. Mateusza. Zgoda na powstanie nowego kościoła katolickiego przyszła w znamiennym 1916 r., tj. w 950. rocznicę chrztu Polski. Projekt opracowany przez architekta Rogera Sławskiego nie doszedł jednak do skutku ze względu na trwającą I wojnę światową. Przełomową dla powstania katolickiej świątyni na Wildzie decyzją okazało się sprowadzenie do Poznania w 1922 r. przez kard. Edmunda Dalbora księży zmartwychwstańców. Prośbę o utworzenie w tym mieście nowej parafii kard. Dalbor złożył na ręce ks. Władysława Zapały – przełożonego generalnego księży zmartwychwstańców, który akurat w 1922 r. wizytował domy zakonne w Polsce. Dalszy rozwój zdarzeń potoczył się błyskawicznie. Ledwie 16 lipca 1923 r. poświęcono miejsce pod nowy kościół przy wschodnim krańcu ul. Pamiątkowej, a już w grudniu tego samego roku świątynia była gotowa w stanie surowym. Projektantem budowli został w latach 1923-26 Aleksander Kapuściński, a imponujące tempo prac okazało się możliwe dzięki ogromnemu zaangażowaniu robotników i parafian – dzień w dzień na placu budowy pracowało ok. 150 osób. Prace nadzorował osobiście wspomniany ks. Władysław Zapała, którego wielokrotnie widywano na rusztowaniach. On też w Wigilię świąt Bożego Narodzenia 1923 r. odczytał dekret kard. Dalbora o ustanowieniu z dniem 1 stycznia 1924 r. nowej parafii – Zmartwychwstania Pańskiego. Dekret ten odczytano następnie we wszystkich parafiach Poznania.

Lokalne (i włoskie) akcenty

Nowy wildecki kościół zbudowano na planie prostokąta z przylegającym do niego prezbiterium w stylu neoklasycznym, zawierającym ponadto elementy neobarokowe i neorenesansowe. Całość wnętrza przykryto imponująco prezentującym się kasetonowym stropem. W prezbiterium natomiast wykorzystano inne rozwiązanie architektoniczne – strop kolebkowy. Umieszczono tutaj stiukową figurę Chrystusa z 1923 r., sprowadzoną do Poznania z Włoch. O rok młodsze są dwa ołtarze boczne mieszczące się w prezbiterium, na których umieszczono statuy Maryi Niepokalanie Poczętej i św. Józefa, również zamówione w Italii. Z kolei w ołtarzach bocznych, powstałych w 1947 r., umieszczono rzeźby św. Teresy z Lisieux oraz św. Antoniego. Spis wyposażenia kościoła uzupełniają ponadto: drewniana ambona powstała w pierwszym roku budowy świątyni (1923 r.), zwieńczona baldachimem z figurą św. Michała Archanioła, a także empora z organami z lat 30. XX wieku. W otoczeniu nowego kościoła wznosi się natomiast dzwonnica z lat 1936-37 według projektu Edmunda Hornunga, mająca aż 43 m wysokości i górująca nad całą okolicą. Przeniesiono do niej dzwony powstałe w bliskiej okolicy – zostały odlane w warsztacie mistrza Antoniego Białkowskiego, mieszczącym się przy dawnej ul. Strumykowej (obecnie ul. Sikorskiego).

Stuletnia parafia

Równie aktywnie jak w budowę swojego kościoła parafianie zaangażowali się w życie duchowe nowo powstałej wspólnoty. Już w czerwcu 1925 r. na terenie Parafii Zmartwychwstania Pańskiego funkcjonowało Towarzystwo Młodzieży Polsko-Katolickiej św. Stanisława Kostki. W latach 30. XX wieku działała tutaj organizacja małych rycerzy i rycerek z Krucjaty Eucharystycznej, a chór Zmartwychwstanie Poznań-Wilda swój pierwszy występ miał jeszcze przed oficjalnym otwarciem świątyni – 20 maja 1923 r.; jego pierwszym dyrygentem był nieoceniony ks. Władysław Zapała, a za kadencji dyrygenta Zygmunta Latoszewskiego wildecki zespół śpiewaczy miał największą w historii liczbę członków – ok. 150. Przede wszystkim jednak życie duchowe parafii definiowało istnienie przy kościele w latach 1958 – 2008 Niższego Seminarium Duchownego.

Dynamiczna historia parafii została symbolicznie zwieńczona okrągłym jubileuszem 100-lecia istnienia w 2024 r., kiedy proboszczem wildeckiej wspólnoty był (i jest do dnia dzisiejszego) ks. Maciej Sasiak, zmartwychwstaniec. Otwarcia roku jubileuszowego dokonał 6 stycznia 2024 r., w uroczystość Objawienia Pańskiego, ks. Mariusz Mazur – prowincjał Polskiej Prowincji Zmartwychwstańców. Główne jubileuszowe obchody przypadły w dniach 20-21 kwietnia 2024 r. W sobotę 20 kwietnia zostały wygłoszone referaty na temat historii parafii, które poprowadził ks. Jan Kaczmarek, wikariusz prowincjonalny, oraz na temat ks. Władysława Zapały, dzięki któremu z ofiar Polonii mieszkającej w Chicago wybudowano świątynię przy ul. Pamiątkowej (autorem wykładu był ks. dr Maciej Gawlik, zmartwychwstaniec). W tym samym dniu odbył się także festyn parafialny, a wieczorem – koncert Chóru Zmartwychwstanie. Uroczystej Mszy św. w niedzielę 21 kwietnia miał przewodniczyć bp. Wiesław Śpiewak, zmartwychwstaniec, ordynariusz diecezji Hamilton na Bermudach, ale z powodu trudności komunikacyjnych nie mógł dotrzeć do Poznania. W tej sytuacji ks. prob. Maciej Sasiak poprosił bp. Jana Glapiaka z Poznania o celebrowanie Eucharystii, a bp Wiesław Śpiewak przygotował słowo Boże, które zostało odczytane. W świątyni zgromadzili się licznie duchowieństwo zakonne i diecezjalne (w tym kapłani, którzy wyszli z tej parafii), siostry zmartwychwstanki, ministranci seniorzy i obecna Liturgiczna Służba Ołtarza, parafianie oraz goście.

***

Duszpasterstwo w parafii powstałej na pamiątkę odrodzenia Polski i dzisiaj ma swoje istotne posłannictwo. Jest nim odrodzenie wiary w dobie laicyzujących się społeczeństw. Życzymy sobie, aby przykład duchowej aktywności i wspólnotowego zaangażowania płynący z ponad 100-letniej Parafii Zmartwychwstania Pańskiego promieniował nie tylko na archidiecezję poznańską, ale i na potrzebujący tego cały nasz kraj.