Reklama

Turystyka

Warto zobaczyć

Kapliczka Żeromskiego?

Znajduje się w miejscu niezwykłym – w Świętej Katarzynie, mijamy ją w drodze na Łysicę. Co pisarz miał wspólnego z kapliczką?

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Kapliczkę na skraju Puszczy Jodłowej, w sąsiedztwie Klasztoru Sióstr Bernardynek, wzniósł Wincenty Fekleriusz Dysma Janikowski, który w 1810 r. w urządzonej tutaj krypcie grobowej pochował swoją żonę – Teklę z Krynickich. Sam fundator, człowiek dość skomplikowanego usposobienia, zmarł 35 lat później, w godnym pozazdroszczenia wieku ponad 100 lat, skłócony z całą okolicą. Żeromski natomiast wyrył na ścianach kapliczki to i owo, więc w Górach Świętokrzyskich mało kto pamięta o spoczywających w krypcie, a o Żeromskim wiedzą wszyscy.

Reklama

Młody Żeromski, jak wiadomo, pilnym uczniem nie był, puszczańskie odmęty i polowanie bardziej nęciły go niż szkolna ława w Kielcach, a więc – na wagary! Fakt ówczesnego „muralu” wykonanego przez przyszłego wielkiego pisarza i piewcę Kielecczyzny miał co prawda miejsce nie w czasie wagarów, a w wakacje. Dwaj uczniowie kieleckiego gimnazjum: Jan Strożecki i Stefan Żeromski 2 sierpnia 1882 r. wybrali się na Łysicę. W kapliczce Janikowskich zobaczyli napis: „Szczyt moich cierpień zrównał się z tą górą 1863”. Stefan Żeromski tak opisał tę chwilę: „Nie było imienia i nie było nazwiska. To jakby ów rok wszystek – 1863 – ostrzem strzaskanego pałasza czy złamanego bagnetu na niemym murze, dla nikogo, te słowa wypisał”. Etos roku 1863, w którym pisarz dorastał, był dla niego zawsze bardzo ważny. Obaj gimnazjaliści postanowili, że na tynku kapliczki, na jej wewnętrznej południowej stronie pozostawią też pamiątkę po sobie. Wyryli trzywierszowy napis: „Stefan Żeromski / D. 2 Sier. 1882/ Jan Strożecki”. Pisarz wspominał, że przy swoim nazwisku dopisał: „uczeń drugiej klasy”, lecz nie ma śladu tego zwrotu.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Żeromski jako uznany i dojrzały pisarz zapewne także tę kapliczkę miał na myśli, gdy w swym ostatnim utworze – w swoistym testamencie literackim, którym była Puszcza Jodłowa, wydana w 1925 r., czyli w roku jego śmierci – wspominał: „Pisałem swe marne wiersze w lasach i wertepach – w ciągu długich letnich deszczów pod cieniem olchy obwisłej w nadnidziańskim smugu – pod daszkiem brogu na wilkowskim ugorze – oraz w leśnych kapliczkach obok klasztoru Świętej Katarzyny”.

Dzisiaj kapliczka jest nieco ukryta w zaroślach i trzeba do niej dojść z parkingu lub z drogi. Oficjalne nazwy tego miejsca to: Kaplica cmentarna lub Kaplica Janikowskich. Jest to prosta, niewielka, murowana budowla, nakryta spadzistym dachem z niską wieżyczką. Obok znajdują się dwie mogiły: z powstania styczniowego oraz z czasów II wojny światowej. Zgodnie z tradycją w jednej spoczywa rozstrzelany pod Leszczynami powstaniec styczniowy, zaś w drugiej – nieznana ofiara ostatniej wojny światowej. Jeszcze w połowie XIX wieku teren po prawej stronie od wejścia do klasztoru zajmował cmentarz grzebalny. Idący na Łysicę wciąż chętnie zatrzymują się w tym miejscu.

Sam fundator – Wincenty Fekleriusz Dysma Janikowski przez kilkanaście lat był zatrudniony jako protokolista w kancelarii biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka, ale w 1782 r. został odsunięty od władzy przez kapitułę z powodu choroby umysłowej. Na mocy przywileju bp. Michała Poniatowskiego, koadiutora biskupstwa krakowskiego, w 1787 r. Janikowski otrzymał w dożywocie pobliskie wójtostwo Klonów, ubogi obszar porośnięty lasem, zamieszkany przez kilku włościan. Janikowski zainwestował w majątek pewną sumę pieniędzy i sprowadził wielu nowych gospodarzy. Nie założył jedynie huty, na którą miał przywilej. Niestety, od 1790 r. Klonów stał się widownią ciągłych procesów i kłótni. W ciągu kilkunastu lat pojawiło się aż 8 prawnych i nieprawnych właścicieli wójtostwa. Janikowski ze wszystkimi był w sporach. W 1808 r. został okaleczony i oślepiony we własnym domu podczas nocnego napadu. Nadal jednak składał skargi do urzędów. Przed bezpotomną śmiercią majątek przekazał swemu przyjacielowi Janowi Bizańskiemu.?

2026-06-02 11:44

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Hierapolis św. Filipa

Niedziela Ogólnopolska 26/2016, str. 48-49

[ TEMATY ]

podróże

turystyka

Margita Kotas/Niedziela

Martyrium św. Filipa

Martyrium św. Filipa
Zmasowana fala uchodźców, którzy każdego dnia docierają do granic Europy, spowodowała szczególnie trudną sytuację na Półwyspie Bałkańskim, tam bowiem przechodzi większość szlaków migracyjnych. Stanowi to ogromne wyzwanie zwłaszcza dla krajów Bałkanów.
CZYTAJ DALEJ

Ważne zmiany w archidiecezji łódzkiej. Kard. Krajewski mianował m.in. kanclerza kurii

2026-08-15 11:08

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

Archiwum prywatne

Ks. Krzysztof Górski

Ks. Krzysztof Górski

Metropolita łódzki kard. Konrad Krajewski podpisał dekrety dotyczące zmian personalnych w ważnych urzędach Archidiecezji Łódzkiej. Większość nominacji i zwolnień z pełnionych funkcji wejdzie w życie 29 sierpnia br., natomiast zmiana w Trybunale Metropolitalnym Łódzkim nastąpi 1 września. W minionych dniach dekrety zostały wręczone duchownym przez metropolitę łódzkiego w domu biskupów łódzkich.

Jedną z najważniejszych zmian jest nominacja ks. kan. dr. Łukasza Burcharda na urząd kanclerza Kurii Metropolitalnej Łódzkiej. Z dniem 29 sierpnia zostanie on również zwolniony z funkcji pomocniczego wikariusza sądowego Trybunału Metropolitalnego Łódzkiego. Kanclerz odpowiada m.in. za prowadzenie i przechowywanie dokumentacji urzędowej kurii, przygotowywanie i rejestrowanie dokumentów oraz formalny obieg akt związanych z działalnością metropolity i poszczególnych urzędów.
CZYTAJ DALEJ

Rzym: śladami św. Jana Pawła II do grobu św. Stanisława Kostki

2026-08-15 19:47

Vatican Media

Karol Wojtyła wielokrotnie modlił się przy grobie św. Stanisława Kostki

Karol Wojtyła wielokrotnie modlił się przy grobie św. Stanisława Kostki

„Gotowe jest serce moje, Boże” - miał według tradycji powiedzieć przed śmiercią Stanisław Kostka, osiemnastoletni nowicjusz jezuicki, gdy umierał 15 sierpnia 1568 r., w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. W roku 300. rocznicy jego kanonizacji przez Benedykta XIII warto przypomnieć, jak mocno ten święty wpisał się także w życie Karola Wojtyły, który cenił sobie wizyty przy jego relikwiach w kościele Sant’Andrea al Quirinale, arcydziele sztuki barokowej Gian Lorenza Berniniego.

Z parafii św. Stanisława Kostki
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję