Dlatego warto zatrzymywać się nad każdym zdaniem liturgii mszalnej. Tradycyjnie mówi się czasem, że Eucharystia jest dialogiem, bo kapłan mówi, a wierni odpowiadają. Trwa wymiana zdań. To jednak bardzo wielkie uproszczenie. Zasady dialogu, a więc pierwszeństwo słuchania przed mówieniem, rozumienia przed ocenianiem, dzielenia się przed dyskutowaniem, rozpoznane przez nas w relacjach małżeńskich pomagają nam wniknąć w spotykające się w liturgii dwie rzeczywistości: ziemską i nadprzyrodzoną, prowadzą także do dialogu i spotkania z Chrystusem.

Pozdrowienie, przebaczenie i uwielbienie

Na początku Mszy św., po znaku krzyża, kapłan mówi: „Pan z wami”. Niesie to pozdrowienie, na które odpowiadamy życzeniem, by Pan był także z kapłanem celebrującym Mszę św. Ta wymiana pozdrowień jest jak wzajemnie udzielane sobie błogosławieństwo na dalszą część liturgii. A potem jest spowiedź powszechna. „Spowiadam się Bogu Wszechmogącemu i wam, bracia i siostry...”. Te słowa mają szczególny wymiar w małżeństwie. Bo tym najbliższym bratem i siostrą jesteśmy dla siebie nawzajem: mąż i żona. Nieraz mówimy czy myślimy: „to twoja wina”, że coś jest źle między nami. Tymczasem teraz uświadamiamy sobie, że to jest „moja bardzo wielka wina”. Bóg „bogaty w miłosierdzie” chce nas uwolnić od tych słabości. Przebacza. A my radujemy się hymnem: „Chwała na wysokości Bogu, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli...”. Bo w małżeństwie mamy na ogół dobrą wolę, tylko czasem nam dialog nie wychodzi...

Liturgia Słowa

W Biblii jest niewiele fragmentów, które bezpośrednio odnosiłyby się do małżeństwa. Odkryliśmy jednak, że każde przesłanie biblijne odnosi się zarówno do pojedynczego człowieka, jak i do małżeństwa. Dzięki temu wiele fragmentów nabrało nowego znaczenia. Parafrazując Romana Brandstaettera, można powiedzieć: będziesz w Biblię wciąż na nowo się wsłuchiwał, będziesz Biblię starał się zrozumieć w kontekście życia, życia małżeńskiego. Dlatego tak bardzo zwracamy uwagę na czytania liturgiczne. Bo każdy fragment Pisma Świętego jest o nas i do nas obojga.

Przygotowanie darów ofiarnych

Ofiara naszego życia ma się podobać Bogu, a niekoniecznie nam. W prefacji słyszymy z ust kapłana, że „jesteśmy plemieniem wybranym, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem odkupionym”. Kapłaństwo w małżeństwie rozumiemy jako ofiarowanie siebie Chrystusowi, zjednoczenie z Nim przy wykonywaniu zadań, które nam przeznaczył. Małżeńskie królowanie kojarzy nam się ze służeniem człowiekowi, w pierwszej kolejności współmałżonkowi. Funkcję prorocką rozumiemy też jako dostrzeganie dobra w drugim człowieku, wydobywanie go, akceptacja jako osoby. Dajemy w ten sposób większą szansę jego przyszłości, pośrednio uzdalniamy do czynienia dobra nieraz większego niż to, które sami jesteśmy w stanie dać innym.

Przeistoczenie i małżeńska przemiana

Jeden z teologów prawosławnych – Paweł Jewdokimow napisał: „Święta więź łączy cud w Kanie, Krzyż i Eucharystię, sprowadza je razem, wiodąc ku kielichowi, z którego razem piją małżonkowie w czasie sakramentalnego obrzędu. Im ściślej małżonkowie łączą się w Chrystusie, tym bardziej ich wspólny kielich (...) wypełnia się winem z Kany, staje się cudem eucharystycznym, oznaczając ich przemianę w nowe stworzenie”. Tego rodzaju przemianę Chrystus pozwala nam przeżyć w małżeństwie. Przeżyć prawdę, że nie ma sytuacji bez wyjścia. Sytuacji, która przekreślałaby małżeństwo i nie pozwalała podjąć dialogu. Potrzebna jest tylko zgoda obojga. Przemiany dokonuje Chrystus. Dialog małżeński jest Jego darem i Chrystus posługuje się nim do tej przemiany.

Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie

Doświadczamy w życiu wielu trudności. Często nie rozumiemy tych cierpień, wywołują one w nas bunt. Tymczasem głęboka wiara, że cierpienie może mieć moc zbawczą, płynie z ofiary Chrystusa, której pamiątką jest Eucharystia. Chrystus ustawicznie zachęca, byśmy poddali się liturgicznej sekwencji Ofiarowania i Przeistoczenia. Byśmy ich treść przeżyli we własnym małżeństwie. Wtedy wszystko dokonuje się „przez Chrystusa, w Chrystusie i z Chrystusem...”. On sam włącza nas w tajemnicę swojego cierpienia i odkupienia. Zaprasza nas, byśmy szli za Nim.

Ojcze nasz

W modlitwie Ojcze nasz zwracamy się do Tego, „który jest w niebie”. Modlimy się, by „przyszło królestwo Twoje”. Pamiętamy jednak słowa Jezusa, że królestwo Boże jest w nas lub, jak tłumaczą inni – między nami. Tu, na ziemi, przeżywać możemy jego zadatek, jeżeli będziemy wypełniać drogowskazy Ewangelii. „Bądź wola Twoja” oznacza akceptację najlepszej drogi naszego małżeństwa. Dlatego warto stawiać sobie pytania: jak przeżywamy tę drogę w naszym małżeństwie?

Znak pokoju

Znak pokoju przez podanie sobie rąk w małżeństwie, przez pocałunek jest nie tylko okazaniem sobie życzliwości. Ma w sobie wewnętrzną treść odnowienia sakramentu małżeństwa, może być wyrazem miłości, wierności i uczciwości. Jest też dla nas znakiem trwania w dialogu, a więc w słuchaniu, rozumieniu się nawzajem, dzieleniu się sobą i przebaczaniu.

Już nie ja żyję...

Chrystus daje nam siebie pod postacią chleba i wina w Komunii św. Jakże prawdziwe stają się wtedy słowa św. Pawła „Już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus” (Ga 2, 20). To jeszcze bardziej uprawomocnia do naśladowania Go, do dbania o dialog w codzienności. W Komunii św. umacnia naszą zdolność do dialogu. To jest jakby bateria do dalszego wspólnego pielgrzymowania.

Błogosławieństwo i rozesłanie

Na zakończenie Mszy św. kapłan mówi: „Idźcie w pokoju Chrystusa”. „Idźcie” znaczy dla nas tyle co: trwajcie dalej w miłości, wierności i uczciwości małżeńskiej. Trwajcie w dialogu, w coraz pełniejszym wsłuchaniu się w siebie, we wspólnym podejmowaniu decyzji, wypełnianiu codziennych obowiązków ze świadomością, że jest w nas rzeczywistość nadprzyrodzona. „Wszystko na chwałę Bożą czyńcie”, jak mówi św. Paweł.

A może Jezus Chrystus powołuje nas do czegoś więcej na swoją chwałę i pożytek ludziom?