Nazywanego dzisiaj Franciszkańskim Zakonem Świeckich (FZŚ). Gromadzi ludzi pragnących żyć radykalnie Ewangelią w świecie. Naśladują oni założyciela najliczniejszej rodziny zakonnej w Kościele – św. Franciszka z Asyżu. W czasach, w których żył chcieli przyłączyć się do niego świeccy, ale Franciszek przekonał ich, że nie należy porzucać rodzin i warsztatów pracy, ponieważ właśnie tam uświęcą siebie i pomogą Kościołowi w uświęcaniu świata. Franciszek nazwał ich Braćmi i Siostrami od Pokuty.

– Jest to oczywiście nieprzypadkowe, pokuta jest bowiem ważną częścią fundamentu naszej codzienności. Równie ważnymi jego częściami są miłość do Kościoła i pokora wobec innych. Są i inne słowa klucze, które niejednokrotnie pojawiają się np. w Regule, jak np. „dialog” i „pokój” – podkreśla br. Janusz Dobrzyński OFS.

Normy prawne, czyli Regułę dla III Zakonu, pomógł ułożyć Franciszkowi kard. Hugolin, późniejszy papież Grzegorz IX. Ubóstwo, gorliwość apostolska i duch pokuty miały stanowić tę siłę duchową, która odbuduje podupadający gmach Kościoła. Świeccy franciszkanie w oparciu o zdrową teologię dążyli do oczyszczenia Kościoła z pseudoreformatorskich ruchów, rozbudzenia gorliwości religijnej wśród wiernych i wzmocnienia autorytetu Stolicy Apostolskiej. W 1221 r. została zatwierdzona Reguła dla III Zakonu św. Franciszka. Od tego czasu była ona kilkakrotnie zmieniana – ostatni raz przez Pawła VI w 1978 r. Aktualizacje wynikały ze zmieniających się warunków historycznych.

Na ziemiach polskich pierwsze wspólnoty III Zakonu powstały po przybyciu franciszkanów I Zakonu do Wrocławia w 1236 r. i Krakowa rok później. Obecnie FZŚ w Polsce dzieli się na 18 regionów, terytorialnie pokrywających się przeważnie z metropoliami lub diecezjami Kościoła katolickiego. Liczy ok. 17 tys. członków, skupionych w blisko 600 wspólnotach działających przy klasztorach franciszkańskich i parafiach diecezjalnych. W stolicy można spotkać ich przy: ul. Kapucyńskiej 4, ul. Senatorskiej 31 i ul. Zakroczymskiej 1. FZŚ są także w Józefowie i Legionowie.

– We FZŚ mówimy o sobie: „rodzina franciszkańska” i rzeczywiście tak się w tej wspólnocie czuję. To dla mnie wielka, niczym nie zasłużona łaska, że jestem franciszkańskim tercjarzem, a jednak Bóg obdarował mnie nią. We wspólnocie wspieramy się i duchowo, i – kiedy trzeba – materialnie. Wspólnota uczy też przebaczania – innym i sobie samemu. Kiedy widzi się, doświadcza, ile w niej miłosierdzia, budzi się pragnienie, aby odpowiadać światu tym samym – przyznaje br. Janusz.

Patronką FZŚ w Polsce jest bł. Aniela Salawa. W 1897 r. przyjechała do Krakowa w poszukiwaniu pracy. Znalazła zatrudnienie jako służąca. Bardzo pokochała tę pracę, często trudną i niewdzięczną. W 1900 r. zapisała się do Stowarzyszenia Sług Katolickich św. Zyty. Zachwycona duchowością św. Franciszka w 1912 r. wstąpiła do III Zakonu Franciszkańskiego przy Kościele św. Franciszka w Krakowie. Zmarła 12 marca 1922 r. Św. Jan Paweł II beatyfikował ją w Krakowie 13 sierpnia 1991 r. – Staramy się patrzeć na rzeczywistość oczami franciszkańskich świętych, ale też oczami samego Jezusa. Patrzeć nie tylko na Niego, ale też Jego oczami. Ważne jest też niebanie się swoich własnych słabości, jak nie bał się ich nasz Ojciec Założyciel. Bo przecież, jak doskonale wyraził to swoim życiem: „Moc w słabości się doskonali” – wskazuje br. Janusz.