Prawie osiem wieków temu żył w Asyżu św. Franciszek (1181-1226). Kochał on Boga, bliźniego, kochał świat, który Bóg stworzył i wszystkie stworzenia. Tę zasadę miłości i radości ewangelicznej przelał na swoich naśladowców. Św. Franciszek założył trzy zakony: I męski - ojcowie franciszkanie, II żeński - siostry klaryski, III - zakon dla ludzi świeckich i kapłanów. Rodzina franciszkańska jednoczy więc wiernych wszystkich stanów: osoby zakonne, kapłanów i ludzi świeckich, którzy czują się powołani, aby pójść za Chrystusem śladami św. Franciszka z Asyżu.
Pierwotna nazwa Trzeciego Zakonu Franciszkańskiego brzmiała: Zakon Braci i Sióstr od Pokuty. Od końca XIII w. nazwa Trzeci Zakon została już powszechnie przyjęta. W ciągu wieków Trzeci Zakon przechodził pewne modyfikacje, w zależności od potrzeb Kościoła. Papież Paweł VI w 1978 r. zatwierdził nową Regułę, która posługuje się nazwą Franciszkański Zakon Świeckich i przystosowuje go do wymagań i oczekiwań Kościoła w zmienionych, współczesnych warunkach. Jej interpretacja należy do Stolicy Świętej, natomiast szczegółowe przepisy określają Konstytucje Generalne i Statuty partykularne.
Bracia i Siostry z FZŚ, natchnieni przez Ducha Świętego w dążeniu do miłości doskonałej w swoim świeckim stanie, przez złożoną profesję zobowiązują się do życia według Ewangelii na sposób św. Franciszka i z pomocą Reguły zatwierdzonej przez Kościół. Bóg obdarował nas łaską powołania, oczekuje od nas, abyśmy swoim życiem dawali świadectwo wiary, wszędzie gdzie nas pośle.
Św. Franciszek dał nam wzorce jak to czynić:
- traktować Ewangelię jako drogowskaz,
- modlitwa ma być duszą naszego życia i działania,
- uczestniczyć w sakramentalnym życiu Kościoła, zwłaszcza Eucharystii,
- zachować czystość serca w duchu Błogosławieństw,
- żyć wartościami chrześcijańskimi w rodzinie,
- na pracę patrzeć oczami św. Franciszka - jako na służbę miłości i powinności wobec Boga i bliźnich,
- być dla drugich wg słów: „Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” (Mt 25, 40),
- być małym i wolnym - skromność w sposób naturalny cechuje człowieka pokornego i poddającego się Bogu,
- być narzędziem pokoju i dobra, promieniującym radością, która jest owocem pełnienia Woli Bożej każdego dnia.
Franciszkański Zakon Świeckich jest rozpowszechniony na całym świecie. Dzieli się na wspólnoty miejscowe, regionalne, narodowe i międzynarodowe. Na każdym poziomie wspólnota jest kierowana przez radę i przełożonego, wybieranych przez wspólnotę. Asystencję duchową sprawuje kapłan zakonny lub diecezjalny.
Włączenie do wspólnoty franciszkanów świeckich następuje w trzech etapach: postulat (sprawdzenie i pogłębienie wiedzy religijnej oraz rozpoznanie powołania), nowicjat (roczny okres próby przeznaczony na dojrzewanie powołania, doświadczenie życia ewangelicznego we wspólnocie), profesja - czasowa (ponawiana przez trzy kolejne lata) i wieczysta.
Każda wspólnota miejscowa spotyka się zwykle raz w miesiącu na zebraniu ogólnym oraz dodatkowo w mniejszych grupach np. krąg biblijny, grupa modlitewna.
Wspólnota Regionu Łódzkiego FZŚ składa się z 22 Wspólnot Miejscowych, liczy 750 członków. Jej patronem jest bł. o. Rafał Chyliński, którego szczątki spoczywają w kościele przyklasztornym w Łagiewnikach.
Do Trzeciego Zakonu Franciszkańskiego należeli ludzie wszystkich stanów. Byli nimi wszyscy papieże, od Piusa IX do Jana XXIII, zanim wstąpili na Stolicę Piotrową.
Trzeci Zakon do 1982 r. dał Kościołowi 404 świętych, 71 błogosławionych i niezliczone zastępy sług Bożych.
Bliższe informacje na temat nawiązania kontaktu z Franciszkańskim Zakonem Świeckich można otrzymać w każdym franciszkańskim klasztorze i wspólnocie miejscowej.