Działalność duszpasterską diecezji inspiruje i koordynuje Biskup - jej Pasterz. Diecezja podzielona jest na dekanaty, na czele każdego stoi Dziekan, dekanaty zaś podzielone są na parafie.
Do współpracy służą Biskupowi: Biskupi Pomocniczy, rada duszpasterska, rada kapłańska, kapituła, konsultorzy diecezjalni. W administrowaniu diecezją Biskupowi służą pomocą poszczególne wydziały Kurii Diecezjalnej.
Parafie są podstawową wspólnotą Kościoła lokalnego. Zasadniczo w nich prowadzona jest wszelaka działalność duszpasterska. Celem duszpasterstwa jest prowadzenie wiernych do życia w przyjaźni z Bogiem i we wzajemnej miłości. Zasadniczo dokonuje się to przez nauczanie, liturgię i działalność pasterską. Są to formy duszpasterstwa zwyczajne, ukierunkowane na ogół wiernych.
Istnieją również duszpasterstwa specjalistyczne, które służą pewnym grupom ludzi, a także organizacje i stowarzyszenia katolickie oraz ruchy religijne.
Ich koordynacją zajmuje się Wydział Duszpasterski Kurii Diecezjalnej. W naszej diecezji duszpasterstwo specjalistyczne obejmuje 40 różnych grup społecznych. Należą do nich Duszpasterstwa: Akademickie, Charytatywne, Głuchoniemych, Misyjne, Rolników, Pracowników Wodociągów, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska, Młodzieży, Służby Zdrowia. Istnieją również organizacje kościelne, zarówno znane w Kościele od najdawniejszych czasów, jak i nowo powstające np.: Bractwo Najświętszego Serca Pana Jezusa, Arcybractwo Straży Honorowej Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny, Bractwo Szkaplerza Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel, Bractwo Trzeźwości Apostolstwo Rodziny Saletyńskiej, Apostolstwo Dobrej Śmierci, Franciszkański Zakon Świeckich, Stowarzyszenie Żywego Różańca - Róże Różańcowe, Papieskie Dzieło Misyjne Dzieci. Coraz liczniejsza staje się również Grupa Modlitewna O. Pio czy Grupa Modlitewna „Medjugorie”. Istnieją także stowarzyszenia katolickie. W diecezji aktualnie działa 20 różnych stowarzyszeń, np. Caritas Diecezji Rzeszowskiej, pierwsze powstałe w strukturach nowej diecezji rzeszowskiej, Akcja Katolicka, Katolickie Stowarzyszenie Inwalidów Wzroku im. M. Róży Czackiej, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży.
Stowarzyszenia kierują się własnym statutem, zatwierdzane są przez władzę kościelną oraz państwową, co pozwala im posiadać osobowość prawną. Celem tych grup jest pogłębienie wiary, stała formacja duchowa, większa aktywność społeczna, a także wprowadzanie w życie katolickiej nauki społecznej Kościoła.
Obok wymienionych istnieją jeszcze ruchy katolickie, np. Ruch Domowego Kościoła, Ruch „Focolari”, Ruch Duchowej Adopcji Dziecka Poczętego, Ruch dla Lepszego Świata, Ruch Rodzin Katolickich i inne. Matka Teresa pisała: „Umieć myśleć o innych to początek wielkiej świętości. Jeśli nauczysz się sztuki myślenia o innych, staniesz się coraz bardziej i bardziej podobny Chrystusowi. Jego bowiem Serce, ciche i łagodne, przepełnione było myślą o potrzebach ludzi”.
Grupy te są otwarte na przyjmowanie chętnych osób, każdy z nas może w jakiejś odnaleźć swoje miejsce, by tam pogłębiać swoją miłość względem Boga i służyć bliźnim.