Dobiegają końca tegoroczne matury, które czasami nazywa się egzaminem dojrzałości. Dojrzałości do czego ? Najogólniej mówiąc, do dorosłego życia - do wyboru drogi dalszego kształcenia lub pracy zawodowej, do podejmowania życiowego powołania, po prostu - do życia już bez taryfy ulgowej. Jeżeli tak, to zdawałoby się, że wszyscy, a już szczególnie młodzież stojąca przed tym egzaminem, będą go traktować nader poważnie. To znaczy, że potencjalni maturzyści nie będą żałować czasu, by wertować książki i zeszyty w przypominaniu zdobytych w szkole średniej umiejętności i wiedzy, zrezygnują z niektórych atrakcji młodzieńczego wieku, wypracują - każdy z osobna - najlepszą metodę koncentracji podczas kolejnych etapów maturalnych zmagań, a wreszcie wszystko to powierzą "Duchowi Świętemu, który oświeca serca i umysły nasze".

I rzeczywiście, w wielu przypadkach tak właśnie było. Bardzo mi się podobała telewizyjna wypowiedź jednego z maturzystów, który wchodząc na salę egzaminacyjną powiedział do kamery: "Matury się nie boję, bo cały rok solidnie się do niej przygotowywałem". Jednak działania niektórych przypominały "zaklinanie węża" - niestrzyżenie włosów w okresie od studniówki do matury, niegolenie się (mam nadzieję, że tu obowiązywał nieco krótszy limit czasowy), wdziewanie pewnej części garderoby w określonym kolorze, koniecznie tej samej, w której się było na balu studniówkowym, nieprzechodzenie pod wiaduktem, gdy akurat przejeżdżał pociąg. Doprawdy, rejestr zabobonów, i to traktowanych przez niektórych ze śmiertelną powagą, był pokaźny.

Inni podjęli bardziej racjonalne i praktyczne działania - przygotowali kilometry ściąg z zastosowaniem najnowszych osiągnięć techniki komputerowej. Po egzaminach bez żenady chwalili się swoim " dobrym przygotowaniem" licytując, która ściąga dłuższa. Jeszcze inni zabezpieczyli się przed błędami ortograficznymi, przedkładając odpowiednie zaświadczenie o wrodzonym braku predyspozycji do przyswajania sobie ortograficznych reguł. Efekty tych zabiegów były czasami groteskowe - oto w jednej ze szkół osoba z "udokumentowaną" dysgrafią bezbłędnie cytowała w swej pracy długie, łacińskie sentencje!

Ktoś powie, że gderam jak stary i chyba nie pamiętam stresu towarzyszącego maturom. Zaręczam, że nie jest ze mną tak źle. Trudno jednak przejść obojętnie wobec przekonania części młodzieży (i jej rodziców), że maturę można zdać, byle tylko zastosować odpowiedni fortel. Może rzeczywiście, maturę można tak zdać, tylko co z "egzaminem ( z) dojrzałości". Czy to ma być dojrzałość ze ściągi ? Ale dorosłe życie ściąg nie uznaje.

Przeciwstawiam się przekonaniu, że maturę musi zdać każdy. Owszem, trzeba zabiegać o upowszechnienie w społeczeństwie średniego wykształcenia, bo to znaczy, że więcej młodych ludzi zdecyduje się na następny krok - studiowanie. Im bardziej wykształcone społeczeństwo, tym łatwiej radzi sobie z problemami współczesnego świata. Nie można jednak czynić tego na siłę i za wszelką cenę. Bo dla mnie zdanie egzaminu dojrzałości to także wewnętrzne zobowiązanie maturzysty do respektowania w dojrzałym już życiu określonych standardów etycznych.

Znów za rok matura. Jak deklarują władze oświatowe, ma to być "nowa matura". Niektórzy już się jej boją. A ja mam nadzieję, że jej nowa formuła przyczyni się nie tylko do zwiększenia obiektywizmu i porównywalności oceniania, ale także do przyjęcia nowej jakości tego egzaminu. I jestem przekonany, że większość młodzieży sprosta postawionym im wymaganiom, bo stać ją na to, co rokrocznie pokazują wyniki Polaków zdających tzw. matury międzynarodowe (jedne z najwyższych w Europie). Oby tylko wszyscy; młodzież, nauczyciele, władze oświatowe i przyszli - wiele wskazuje na to, że nowi - decydenci polityczni podeszli poważnie do sprawy, a nie jak do kolejnej reformy, którą można jakoś obejść.