Przychylając się do prośby królów Polski - św. Jadwigi i Władysława Jagiełły, 1 stycznia 1397 r., papież Bonifacy IX powołał pierwszy Wydział Teologiczny w Krakowskim Studium Generalnym, czyli późniejszym Uniwersytecie Jagiellońskim.
Kilkadziesiąt lat później, w 1456 r., papież Kalikst III wydał bullę, na mocy której został powołany na ziemiach pomorskich Uniwersytet w Gryfii, wraz z obecnym w jego strukturach Wydziałem Teologicznym.
W poniedziałek - 1 marca 2004 r. Uniwersytet Szczeciński, jako szósty w Polsce, przyjął w swoje struktury Wydział Teologiczny. Zanim jednak do tego doszło, istniała potrzeba zaangażowania wielu osób i struktur państwowych, naukowych i kościelnych. Od początku lat 90. trwały pomiędzy przedstawicielami Kościoła i Uniwersytetu nieformalne rozmowy, które potwierdzały przekonanie wielu środowisk o potrzebie powstania na Uniwersytecie Szczecińskim Wydziału Teologicznego. Oficjalna procedura tworzenia Wydziału Teologicznego w Szczecinie, rozpoczęła się gdy Jego Magnificencja Rektor Uniwersytetu Szczecińskiego zwrócił się z prośbą o podjęcie konkretnych rozwiązań w tej kwestii. Jednogłośną uchwałę popierającą tę inicjatywę wydał Senat Uniwersytetu, a po spełnieniu wszystkich wymogów strony kościelnej, dekret erygujący Wydział Teologiczny w Szczecinie, wydała Watykańska Kongregacja ds. Wychowania Katolickiego. Umowę określającą status prawny nowego Wydziału, podpisali 9 stycznia br.: Minister Edukacji Narodowej i Sportu, Rektor Uniwersytetu Szczecińskiego, Prymas Polski i Metropolita Szczecińsko-Kamieński. Tego dnia zakończyła się ostatecznie procedura tworzenia Wydziału Teologicznego na Uniwersytecie Szczecińskim.
Uroczystość inaugurująca rozpoczęła się Eucharystią, której przewodniczył ks. kard. Henryk Gulbinowicz. W kościele Arcybiskupiego Wyższego Seminarium Duchownego w Szczecinie dziękowaliśmy Bogu za utworzenie Wydziału Teologicznego, jako kolejnej wielkiej karty w historii Pomorza Zachodniego.
Na początku uroczystej Mszy św. ks. abp. Zygmunt Kamiński - metropolita szczecińsko-kamieński, serdecznie powitał przybyłych na uroczystość gości: ks. kard. Henryka Gulbinowicza - metropolitę wrocławskiego, ks. abp. Józefa Kowalczyka - nuncjusza apostolskiego w Polsce, ks. bp. Tadeusza Pieronka - rektora Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, ks. bp Stanisława Wielgusa - ordynariusza płockiego, Księży Biskupów z metropolii i spoza metropolii, Rektorów Wyższych Uczelni Szczecina, Przedstawicieli świata nauki, władz państwowych i samorządowych oraz reprezentantów służb mundurowych.
Homilię wygłosił ks. bp prof. Tadeusz Pieronek. „Nie można rozwikłać zagadki świata i człowieka ignorując rzeczywistość Boga - nauczał m.in. Ksiądz Biskup. Na tej zasadzie teologia, czyli nauka o Bogu znalazła się jako jedna z niezbędnych dziedzin pierwszego uniwersytetu” - przypominał.
Rektor Papieskiej Akademii Teologicznej przedstawił główne przyczyny zaniedbania nauk teologicznych w okresie oświecenia i okresach następnych. „Człowiek, zwłaszcza po epoce oświecenia, uwierzył w siebie, że jego możliwości poznawcze są nieograniczone, że on sam jest zdolny odpowiedzieć na wszystkie pytania, także i te, które dotyczą sensu człowieka i świata, oraz ostatecznego ich przeznaczenia - mówił. Bóg stał się niepotrzebny dlatego, że ukazywał granice dobra i zła, będąc autorem ludzkiej moralności”.
Kończąc homilię Ksiądz Biskup życzył, aby nowo powstały Wydział Teologiczny, osiągnął i pielęgnował mądrość, która jest zdolnością pozwalającą człowiekowi dobrze kierować swoim losem dla zapewnienia pomyślności, powodzenia, a nawet szczęścia. „Jako rektor najstarszego Wydziału Teologicznego w Polsce, liczącego sobie 607 lat, życzę tej najmłodszej latorośli teologii w Polsce, żeby Bóg ją prowadził swoimi szlakami” - mówił.
Po zakończeniu homilii, przedstawiciele Izby Rzemieślniczej i Starszyzny Cechowej miasta Szczecina w procesji z darami wnieśli swój dar dla Wydziału Teologicznego - insygnia władzy dziekana.
„Składam wyrazy uznania na ręce ks. abp. Zygmunta - metropolity szczecińsko-kamieńskiego, wszystkim, którzy przyczynili się do nadania Uniwersytetowi Szczecińskiemu pełnego znaczenia tej nazwy. Wszystkim serdecznie gratuluję” - powiedział na koniec Eucharystii nuncjusz apostolski w Polsce - ks. abp Józef Kowalczyk. Ksiądz Nuncjusz, cytując słowa Ojca Świętego Jana Pawła II, życzył, aby współpraca wszystkich wydziałów Uniwersytetu Szczecińskiego z Wydziałem Teologicznym, służyła wszystkim, którzy pragną rozwijać własne człowieczeństwo w oparciu o najszlachetniejsze wartości duchowe.
Po zakończeniu Eucharystii, rozpoczęła się druga, „cywilna” część programu uroczystości. Po odśpiewaniu Hymnu Państwowego, dziekan Wydziału Teologicznego - ks. dr hab. prof. US Zdzisław Kroplewski powitał wszystkich przybyłych na uroczystość inauguracyjną gości.
Następnie zostało wyemitowane przemówienie Jana Pawła II z dnia 27 stycznia br., które Ojciec Święty skierował do delegacji Uniwersytetu, Wydziału Teologicznego i władz Szczecina. „(...) Uważam bowiem, że trzeba, aby w tym regionie Polski był silny Wydział Teologiczny, wspierany przez struktury organizacyjne i potencjał naukowy Uniwersytetu. Ufam, że dzięki temu młodzi ludzie ze Szczecina i całej północno-zachodniej Polski będą mieli większe możliwości zdobywania wiedzy filozoficznej i teologicznej” (...) - powiedział m.in. Ojciec Święty.
Następnie głos zabrał Jego Magnificencja Rektor Uniwersytetu Szczecińskiego - prof. dr hab. Zdzisław Chmielewski, który wyraził wielką radość z powstania nowego Wydziału na Uniwersytecie Szczecińskim i życzył, aby Wydział ten prężnie się rozwijał.
Po Rektorze Uniwersytetu Szczecińskiego, ponownie głos zabrał Dziekan Wydziału Teologicznego. „Chcemy, aby student naszego Wydziału miał jak największe możliwości kształcenia, rozwijania siebie, żeby uczył się krytycznego stawiania pytań, żeby uczył się metody odpowiadania na pytania. Dlatego chcemy kierować swoje wysiłki ku pracy dydaktycznej, która będzie prowadzić studentów ku wysiłkowi poznawania prawdy - mówił ks. dr hab. prof. US Zdzisław Kroplewski. Niech studiowanie teologii pomoże nam zgłębiać tajemnicę Boga i człowieka” - życzył Ksiądz Dziekan.
Wykład inauguracyjny wygłosił ks. bp prof. dr hab. Stanisław Wielgus - ordynariusz płocki, przewodniczący Rady Naukowej Konferencji Episkopatu Polski. Tematem wykładu były: Historyczne koncepcje i paradygmaty uniwersytetu oraz jego model na przyszłość. Ksiądz Biskup przedstawił rys historyczny formowania się uniwersytetów. Średniowieczne uniwersytety zakładano jako instytucje prawa kanonicznego. Bez poparcia Kościoła i bez finansowania z jego strony, nie mogłyby w średniowieczu ani powstawać uniwersytety, ani też pomyślnie się rozwijać - przekonywał. Przewodniczący Rady Naukowej Konferencji Episkopatu Polski przypomniał również, że nieodłączną częścią każdego średniowiecznego uniwersytetu, obok wydziałów: filozofii, prawa i medycyny był wydział teologiczny.
Następnie głos zabrał przedstawiciel studentów - przewodniczący Samorządu Studenckiego alumn Paweł Płaczek, który powiedział m. in.: „Stoimy wobec kształtującej się kultury śmierci. Dlatego tym bardziej pragniemy gruntownym wykształceniem i poprawnie ukształtowaną postawą życiową ukazywać światu źródło nadziei. Chcemy mówić o sensie życia, stawać w obronie podmiotowości i godności człowieka i ukazywać mu Boga, który jest źródłem i celem naszej codzienności”.
Kolejny punkt programu uroczystej inauguracji stanowiły wystąpienia zaproszonych gości.
„Witamy w gronie katolickich wydziałów teologicznych i zapraszamy do współpracy nad budowaniem oblicza teologii w Polsce i służby nauce, Kościołowi, narodowi i konkretnej społeczności akademickiej” - powiedział ks. prof. dr hab. Jerzy Bagrowicz, dziekan Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i przewodniczący kolegium dziekanów wydziałów teologicznych w Polsce.
Jego Magnificencja prof. dr hab. Wenancjusz Domagała - rektor Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, porównał rozum i wiarę do płuc, które są niezwykle ważnymi narządami w organizmie człowieka. „Społeczność uniwersytecka dla swojego prawidłowego rozwoju potrzebuje refleksji rozumu i refleksji wiary, tak samo jak organizm człowieka potrzebuje płuca lewego i płuca prawego (...). Uniwersytet Szczeciński, który do tej pory oddychał tylko jednym, lewym płucem - rozumu, od tej chwili otrzymuje przeszczep płuca prawego, płuca wiary, pod postacią Wydziału Teologicznego. Wiemy, że operacja się udała; wiemy, że nie zauważono żadnych objawów odrzucenia przeszczepu” - powiedział Rektor Pomorskiej Akademii Medycznej.
Serdeczne życzenia nowo powstałemu Wydziałowi Teologicznemu, złożyli także: Jego Magnificencja prof. dr hab. inż. Mieczysław Wysiecki - rektor Politechniki Szczecińskiej, marszałek Województwa Zachodniopomorskiego - prof. Zygmunt Meyer, zastępca prezydenta Szczecina - dr Anna Nowak.
Jako ostatni głos zabrał Wielki Kanclerz Wydziału Teologicznego - Jego Ekscelencja Ksiądz Arcybiskup Zygmunt Kamiński. „Zadania jakie przed nami stoją, polecam patronce naszej archidiecezji - Matce Kościoła. Niech ona czuwa nad umiłowaną Uczelnią i w niej nad Wydziałem Teologicznym. Aby ta współpraca wydała jak najwięcej dobra dla Kościoła, dla Ojczyzny i dla Rodziny Ludzkiej” - powiedział Ksiądz Arcybiskup Metropolita.
Ks. abp. Zygmunt Kamiński w skierowanym do archidiecezjan Liście Pasterskim na I Niedzielę Wielkiego Postu (29 lutego) pisał m. in.: „Wobec perspektywy wejścia Polski do struktur Unii Europejskiej, troska o Pomorze Zachodnie musi być polską racją stanu. Integracja europejska wymaga umożliwienia zdobywania solidnego wykształcenia, także teologicznego, aby w ten sposób elity katolickie nie bały się spotkania z nową rzeczywistością, co więcej - tę rzeczywistość kreowały. Niech nowo utworzony Wydział Teologiczny na Uniwersytecie Szczecińskim przyczyni się - poprzez pogłębianie wiedzy - do umocnienia wiary młodych Polaków, aby mogli oni stawać się świadkami Ewangelii w społeczeństwie jednoczącej się Europy”.