Dni pamięci

Na ostatnie dni sierpnia br. przypadło apogeum obchodów 60. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto. Rozmach i różnorodność zaplanowanych wydarzeń rocznicowych nie mają sobie równych w historii naszego miasta.
Otwarto wiele wystaw. Oto niektóre propozycje:
- Zraniona pamięć - to ekspozycja w domu przedpogrzebowym na cmentarzu żydowskim. Zawiera 150 zdjęć nekropolii wykonywanych od 1969 r. przez Włodzimierza Małka. Wystawa będzie czynna do końca września.
- Ekspozycja Dzieci z łódzkiego getta jest czynna w dawnej Fabryce I. Poznańskiego. Prezentuje ona portrety dzieci wykonane przez fotografików żydowskich w latach 1940-44 oraz współczesne zdjęcia Pawła Herzoga ujęte w cykl Okna Bałut.
- Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne prezentuje wystawę pt. Wszystkie moje źródła w Tobie są, Jeruzalem Przy pomocy cennych obiektów pochodzących ze zbiorów Muzeum Łódzkiego i innych placówek w Polsce, autorzy ekspozycji opowiadają o największych żydowskich świętach.
- W miejscu, gdzie przed II wojną światową stała największa łódzka synagoga, przy zbiegu ul. Zielonej i al. T. Kościuszki odsłonięta zostanie granitowa płyta z wizerunkiem zburzonej przez Niemców świątyni.
- W nieczynnej stacji kolejowej Radegast (Radogoszcz), skąd hitlerowcy wywozili w latach 1942-44 żydów z getta do obozów koncentracyjnych, powstał pomnik upamiętniający zagładę. Autorem pomnika jest Czesław Bielecki. Odsłonięcie monumentu, z udziałem gości z całego świata, będzie miało miejsce 29 sierpnia.
- Powstanie Park Ocalonych. Na 6 ha ziemi przy ul. Wojska Polskiego, uporządkowanej i przygotowanej na koszt miasta, ocaleni i ich rodziny posadzą ok. 450 drzewek. Pod rosnącymi na tym terenie 200- letnimi dębami położony będzie kamień z tablicą pamiątkową. Sadzenie drzewek nastąpi 30 sierpnia.
- Ocaleni otrzymają pamiątkowe znaczki z rysunkiem wykonanym przez 14-letniego Abrahama Koplowicza, chłopca z getta, który zginął w Auschwitz. Dom Jubilerski A&A przygotował natomiast pamiątkową replikę monety 10-markowej, będącej w obiegu w Litzmannstadt Getto, także łódzcy numizmatycy wydali okolicznościowy medal.
- Podczas Marszu Pamięci, który odbędzie się 29 sierpnia w godz. od 10.00 do 14.00, część ulic (Aleja Chryzantem, Bracka, Sporna, Stalowa) zostanie zamknięta dla ruchu. W dniach obchodów utrudniony będzie dojazd do obiektów położonych w sąsiedztwie cmentarza żydowskiego, stacji Radegast, pałacu Poznańskich, Teatru Wielkiego.
- W programie obchodów jest ekumeniczna modlitwa w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przy placu kościelnym. Przewidziane są liczne spotkania modlitewne i koncerty. Powstają trasy turystyczne PTTK: szlak łódzkiego getta i szlak tradycji żydowskiej w Łodzi. MPK uruchamia specjalną linię autobusową „S”, której trasa obejmuje najważniejsze miejsca związane z historią getta. Całość obchodów koordynuje Biuro Promocji UMŁ (ul. Piotrkowska 104 a) we współpracy z Gminą Wyznaniową Żydowską w Łodzi.

Autostrady blaski i cienie

Z zachodu na wschód, przez województwo łódzkie będzie przebiegać 58 km autostrady A2. Budowana będzie równocześnie w trzech odcinkach: Dąbie - Wartkowice, Wartkowice - Emilia i Emilia - Stryków. Na każdym odcinku przystępuje do robót inna, wyłoniona w przetargu firma. W miejscowościach leżących w pobliżu budowy poszukiwane są mieszkania dla budowniczych. Firmy zapowiadają zatrudnienie dodatkowych inżynierów i robotników. Fragment przebiegający przez województwo, powinien być gotowy do końca 2005 r., otwarcie całej autostrady zapowiadane jest dopiero w 2013 r. Nowy szlak komunikacyjny z pewnością będzie powodem dużych utrudnień dla mieszkańców okolic, przez które przebiega. Jednocześnie autostrada i cała infrastruktura z nią związana stwarza szansę rozwoju dla tych okolic i całego kraju.

Pogrzeb ułana

W wieku 89 lat zmarł w Łodzi płk. Jerzy Urbankiewicz - prawnik, pisarz i dziennikarz, żołnierz Armii Krajowej i dowódca Egzekutywy w Kedywie w Wilnie. Był absolwentem Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu, rotmistrzem Pułku 4 Ułanów Zaniemeńskich. Po aresztowaniu w czasie II wojny światowej, został uwięziony na 12 lat w Workucie. Po powrocie z sowieckich łagrów pracował w Polskim Radiu i Telewizji Polskiej, pisał m.in. do Dziennika Łódzkiego. Autor ponad 30 pozycji książkowych, wiele z nich poświęcił Łodzi. Założył Muzeum Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego, aktywnie działał w Towarzystwie Przyjaciół Łodzi i Stowarzyszeniu Pisarzy Polskich. W pogrzebie na cmentarzu zarzewskim udział wzięli m.in. prezydent i wiceprezydent Łodzi, poczty sztandarowe miasta, żołnierzy AK Okręgu Wileńskiego i Wojska Polskiego oraz szkół katolickich. Zgodnie z ułańskim obyczajem za trumną prowadzony był ulubiony koń Zmarłego. Pamięć śp. płk. Jerzego Urbankiewicza uczczona zostanie także podczas comiesięcznej Mszy św. za Ojczyznę w sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łodzi (ul. K. K. Baczyńskiego 156) w niedzielę 29 sierpnia o godz. 9.00.