23 września 1805 r. papież Pius VII wydał bullę Quemadmodum Romanorum Pontificum, dokument ustanawiający diecezję lubelską. W 2004 r. rozpoczęły się obchody 200-lecia diecezji, podniesionej w 1992 r. przez Ojca Świętego Jana Pawła II do godności archidiecezji i metropolii. W ich ramach Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej „Gaudium” wydało - zainicjowany przez abp. Józefa Życińskiego - album, zatytułowany Skarby Archidiecezji Lubelskiej, ukazujący najpiękniejsze świątynie oraz najcenniejsze pod względem architektonicznym i historycznym zabytki sztuki sakralnej. Do pracy nad wydaniem albumu „Gaudium” zaangażowało najlepszych specjalistów: historyków sztuki, konserwatorów, fotografów i poligrafów. Esej wstępny do książki napisał prof. Jerzy Kłoczowski. Promocja albumu została połączona z wydarzeniami II Kongresu Kultury Chrześcijańskiej i odbyła się 26 września br. w Galerii Malarstwa Polskiego na Zamku Lubelskim.
„Wykorzenienie z poczucia więzi z historią oraz brzydota komercyjnego prymitywizmu stanowią zagrożenie dla tych wzorców dobra i piękna, które przez wieki urzekały rzesze zgromadzone w świątyniach i tęskniące za świętością. Ich tęsknoty, zainteresowania i świat wartości możemy rekonstruować na podstawie dzieł sztuki i zabytków architektury. Trzeba nam przywoływać świadectwa tamtych wartości w epoce wielkich przemian, niosących nowe wyzwania. W albumie przywołujemy te wartości z racji jubileuszu 200-lecia diecezji lubelskiej, na progu trzeciego tysiąclecia, w kontekście wejścia Polski do Unii Europejskiej. Przywołujemy po to, by w skarbach kościołów naszej archidiecezji odnajdywać kształtowaną przez chrześcijaństwo kulturę, w której wartości uniwersalne łączą się z umiłowaniem małej Ojczyzny. Naszemu pokoleniu powierzone jest trudne zadanie kształtowania tej samej kultury w stylu, który harmonijnie połączy to, co Boże i uniwersalne z tym, co naznaczone urokiem niepozornych, lubelskich Nazaretów” - napisał w słowie wstępnym abp Józef Życiński.
Metropolita, wraz z prof. Jerzym Kłoczowskim i Jackiem Serafinowiczem byli głównymi prelegentami podczas spotkania promującego album, prowadzonego przez gospodarza miejsca, dyrektora Zygmunta Nasalskiego i ks. Mieczysława Puzewicza. Zdaniem Księdza Arcybiskupa, „obok »strażników poranka« naszej kulturze potrzebni są również »strażnicy minionych brzasków«, ukazujący wartość ważnych zabytków kultury, które czynią bogatszą całą rodzinę ludzką”. Album, który trafia do rąk czytelników, przedstawia szereg kościołów, ich wnętrza i wyposażenie, różnego rodzaju kościelne „skarby” z obszaru archidiecezji lubelskiej. Zawiera ok. 350 barwnych fotografii. Jest to - zdaniem prof. Kłoczowskiego - wybór wystarczający dla uwypuklenia wartości i znaczenia dziedzictwa kulturalnego Kościoła, jego bogactwa i różnorodności. Przy każdym przedstawieniu zostały zamieszczone informacje o pochodzeniu zabytku, czasie powstania, artystycznym charakterze, co ułatwia umieszczenie go w szerszych ramach przemian krajobrazu artystycznego katolickiej Lubelszczyzny. Album stanowić może dobry punkt wyjścia do refleksji i lepszego uświadomienia głębokich korzeni kulturowych lubelskiej wspólnoty katolickiej.

Skarby Archidiecezji Lubelskiej. Lublin 2004. Zespół redakcyjny: ks. Piotr Kawałko, Anna Glanowska, Dariusz Kopciowski, Zbigniew Nestorowicz, Piotr Tomaszewski, Jacek Serafinowicz. Autorzy zdjęć: Piotr Maciuk (Muzeum Lubelskie w Lublinie) i Krzysztof Wasilczyk (Muzeum Wsi Lubelskiej). Autorzy podpisów: Dariusz Kopciowski (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Lublinie) i Jacek Serafinowicz (Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków). Konsultacja naukowa: prof. Lechosław Lameński (Instytut Historii Sztuki KUL). Konsultacja, koncepcja graficzna, kompozycja stron: Zbigniew Nesterowicz. Projekt okładki, opracowanie graficzne i przygotowanie do druku: Krystyna Waseńczuk. Retusz fotografii: Paweł Kowalczyk, Marcin Wachowicz, Rafał Wachowicz. Redakcja i korekta: Agnieszka Oleszczuk, Barbara Poniatowska. Przygotowanie, druk i oprawa: Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej „Gaudium”.