Z ks. dr. Piotrem Gregerem, wicedyrektorem Instytutu Teologicznego w Bielsku-Białej, rozmawia Mariusz Rzymek

Mariusz Rzymek: - W naszej diecezji istnieje tradycja spożywania pokarmów wielkanocnych zarówno w Wielką Sobotę, jak i w Niedzielę Zmartwychwstania. Kiedy tak naprawdę powinno się je spożywać?

Ks. dr Piotr Greger: - Te kwestie reguluje prawo kanoniczne, które w kanonie 1251 stwierdza, że wstrzemięźliwość od spożywania mięsa lub innych pokarmów, zgodnie z zarządzeniem Konferencji Episkopatu, należy zachowywać we wszystkie piątki całego roku chyba, że w danym dniu przypada jakaś uroczystość. Natomiast wstrzemięźliwość i post obowiązują w Środę Popielcową oraz w Piątek Męki i Śmierci Pana Jezusa. Podobnie orzeka II Synod Plenarny dodając, że dniem wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych jest także wigilia Bożego Narodzenia. Jednocześnie prawodawca precyzuje, iż prawem o wstrzemięźliwości są związane osoby, które ukończyły 14. rok życia, zaś prawem o poście są związane wszystkie osoby pełnoletnie aż do rozpoczęcia 60. roku życia (kanon 1252).
Z tych orzeczeń wynika wyraźnie, iż Wielka Sobota nie jest dniem postnym, ani nie ma obowiązku wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych. Natomiast nauczanie soborowe w Konstytucji o liturgii orzeka o poście paschalnym, który zaleca w miarę możności przedłużać nawet na Wielką Sobotę, aby dzięki temu wierni z podniesionym i otwartym sercem doszli do radości Niedzieli Zmartwychwstania (KL 110).
Dlatego wydaje się logicznym, że spożywanie pokarmów wielkanocnych powinno odbywać się najwcześniej po celebracji Rezurekcji Wielkanocnej. W polskiej tradycji istnieje możliwość procesji rezurekcyjnej na zakończenie liturgii Wigilii Paschalnej lub w poranek Niedzieli Zmartwychwstania, przed rozpoczęciem pierwszej Mszy św. Stąd właściwym momentem na uroczyste spożywanie pokarmów wielkanocnych będzie odpowiednio albo kolacja po uroczystej Wigilii, albo uroczyste śniadanie, co z pewnością jest bardziej znane i częściej praktykowane.

- Czy osoby spożywające pokarmy wielkanocne przed Rezurekcją mają grzech?

- W świetle cytowanych kanonów prawa kanonicznego, obowiązują ce w całym Kościele powszechnym normy, nic nie mówią o obowiązku postu czy wstrzemięźliwości w Wielką Sobotę. Ponadto jakiekolwiek zalecenie należy w miarę możliwości uwzględniać, ale nie rodzi ono konieczności jego przestrzegania pod sankcją kary czy grzechu. Natomiast logika całego Triduum Paschalnego, poparta wieloletnią tradycją Kościoła w Polsce sugeruje, abyśmy podjęli post i przedłużyli wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych do momentu, w którym poprzez udział w liturgii Zmartwychwstania ogłosimy całemu światu prawdę o tym, że Chrystus zmartwychwstał i żyje!