1. Nie jest łatwo ukazać przejrzyście istotę Kościoła, także tego diecezjalnego. To, co w nim najważniejsze, a mianowicie wiara i łaska Boża, są przecież niewidzialne. Chrystus powołał swój Kościół, by służył człowiekowi w osiągnięciu zbawienia i wyposażył go w potrzebne do tego środki. Jest on otwarty na każdego, a więc jest katolicki czyli powszechny. Ten jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół widziany jest przez bogactwo tzw. Kościołów partykularnych czyli cząstkowych. Są one rozsiane po całej ziemi i zgrupowane w różnych obrządkach, sprawują liturgię we własnym języku, mają własną hierarchię i dyscyplinę kościelną. W swojej zewnętrznej organizacji jedne z tych Kościołów związane są z określonym terytorium, są to diecezje terytorialne. Inne Kościoły partykularne są związane z jakąś grupą osób. Są to diecezje personalne, których przykładem jest ordynariat polowy. To bogactwo różnorodności i jedności zarazem sięga czasów apostolskich i należy do tradycji Kościoła. W diecezji, zwanej czasami Kościołem lokalnym, każdy może znaleźć wszystko, co mu jest potrzebne do zbawienia, ponieważ diecezja jest obrazem Kościoła powszechnego, tworząc go w jedności z innymi Kościołami partykularnymi.

2. Obok więzów wewnętrznych tworzących Kościół partykularny, wynikających z tego, że w jego centrum stoi Chrystus, potrzebne są Kościołowi lokalnemu także struktury zewnętrzne, potrzebna jest sprawna organizacja. Kościół pełni przecież swoją misję w świecie, wśród ludzi, w których element duchowy i materialny stanowi pewną całość. Stąd też Kościół ma swoje instytucje, swoją administracyjną strukturę. Dlatego ustanowienie diecezji łączy się z troską o to, czy będzie ona mogła skutecznie wypełniać swoją misję: czy biskup będzie mógł dotrzeć do wszystkich, czy będzie wystarczająca liczba odpowiednio przygotowanych do swojej posługi kapłanów, czy będą niezbędne diecezji instytucje: Kuria Diecezjalna, Sąd Biskupi, Seminarium Duchowne, Wydział Duszpasterstwa Ogólnego itd. Dzisiaj, z perspektywy 14 lat istnienia naszej, sosnowieckiej diecezji mogę z pełną mocą stwierdzić, że to dzięki pomocy i pracy moich współpracowników bardzo szybko struktury te zostały powołane do życia. Jedną z pierwszych instytucji powstałych w nowej diecezji była Kuria Diecezjalna. Jej zadaniem jest pomaganie biskupowi w zarządzaniu diecezją. W ramach Kurii Diecezjalnej powstały odpowiednie wydziały, m.in. Wydział Duszpasterstwa Ogólnego, Wydział Katechetyczny, Caritas czy Sąd Biskupi. Powstał też specjalny Wydział Duszpasterstwa Dzieci i Młodzieży. Uznałem bowiem, że Jan Paweł II powołując na pierwszego biskupa diecezjalnego salezjanina chciał, by duszpasterze od początku w sposób szczególny zajęli się tymi, którzy stanowić będą o przyszłości Kościoła. Sługa Boży tak o młodzieży mówił na samym początku pontyfikatu: „Wy jesteście nadzieją Kościoła i świata - wy jesteście moją nadzieją” (Jan Paweł II, plac św. Piotra, 22 października 1978 r.). W czerwcu 1992 r. specjalnym dekretem powołałem do istnienia Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Sosnowieckiej. W październiku tego roku rozpoczął się pierwszy rok akademicki. Przygotowanie do kapłaństwa rozpoczęło 80 kleryków. W inauguracji nowego roku akademickiego wzięli udział m.in. ks. abp Józef Kowalczyk, Nuncjusz Apostolski i ks. abp Stanisław Nowak z Częstochowy. W wyemitowanym w telewizji krakowskiej reportażu powiedziałem wtedy, że seminarium jest sercem diecezji i źrenicą mojego oka. Opinię tę podtrzymuję do dnia dzisiejszego, prosząc, by w całej diecezji wierni modlili się o nowe powołania kapłańskie oraz za tych, którzy już przygotowują się do święceń prezbiteratu.

3. W dniu powołania do życia nasza diecezja stała się jednym z najmniejszych terytorialnie Kościołów lokalnych w Polsce. Ma ok. 2 tys. km2. Maksymalna rozciągłość z zachodu na wschód wynosi ok. 70 km, z północy na południe 45 km. W granicach diecezji sosnowieckiej znajduje się aż 12 miast. Największe to m.in.: Sosnowiec, Dąbrowa Górnicza i Jaworzno. Prócz miast na terenie diecezji jest 15 gmin wiejskich. Ludność miejska stanowi 83% mieszkańców, wiejska 17%. Takie proporcje sprawiają, że coraz poważniejszym problemem, a jednocześnie priorytetem w pracy duszpasterskiej jest pomoc materialna, a przede wszystkim duchowa bezrobotnym. Na terenie diecezji mieszka nieco ponad 800 tys. ludzi. Duszpasterską opiekę nad nimi sprawuje 388 księży diecezjalnych i 46 zakonnych. Niestety, zmniejsza się liczba tych, którzy w przyszłości pragną realizować swoje powołanie w kapłaństwie. W diecezjalnym seminarium do święceń przygotowuje się obecnie niecałe 60 osób. Dlatego troską wszystkich wiernych powinna być modlitwa o powołania. Cieszę się, że wśród zewnętrznych osiągnięć naszego Kościoła lokalnego jest m.in. Centrum Edukacji i Wychowania Młodzieży „Kana” w Sosnowcu. Młodzi ludzie, przede wszystkim z biedniejszych rodzin, mogą w nim zdobyć wiedzę, a ufam również że i wychowanie, potrzebne im we właściwym wejściu w dorosłość. Cieszę się też, że od kilku lat w biskupim mieście funkcjonuje Centrum Służby Rodzinie i Życiu. Dzięki tej instytucji wiele małżeństw zagrożonych rozpadem może znaleźć pomoc i szansę na naprawienie zerwanych więzi, a młodzi przygotowujący się do małżeństwa mogą liczyć na niezbędną pomoc i wiedzę. Również ludzie poranieni przez życie, dzięki pomocy psychologów czy anonimowemu wsparciu w Telefonie Zaufania mają szansę powrócić do normalnego życia. Ci, którzy mają trudności z zapewnieniem materialnych środków do egzystencji mogą liczyć natomiast na nasz diecezjalny Caritas. Dzięki tej instytucji co roku kilkaset dzieci wyjeżdża na wakacje, inne otrzymują wsparcie w ciągu roku, a bezdomni mogą liczyć na ciepły kąt. W pomoc najbiedniejszym, zwłaszcza bezrobotnym, oraz w dzieło ewangelizacji włącza się także Akcja Katolicka. To stowarzyszenie świeckich obchodziło niedawno 10-lecie istnienia. Owocem działania organizacji jest instytut, który kształci liderów Parafialnych Oddziałów AK. Od samego początku istnienia diecezji działa także Wydział Katechetyczny i powołane dzięki niemu Kolegium Teologiczne. Obecnie w ramach Wyższej Szkoły Filozoficzno-Teologicznej „Ignatianum” przygotowuje przyszłych katechetów i pedagogów.

4. Od kilku lat zbliżająca się uroczystość Zwiastowania Pańskiego, to także Dzień Świętości Życia. W naszych czasach, gdy życiem ludzkim tak łatwo szafujemy i gdy jest ono na wiele sposobów zagrożone, dzień ten jest także dniem jego obrony. Na obronę tej najwyższej wartości należy spojrzeć nie tylko przez pryzmat nienarodzonych, sztucznej prokreacji, kary śmierci, uzależnień przeciw życiu, badań i eksperymentów genetycznych, ale także poprzez eutanazję, która dotyka godności człowieka umierającego. Każda ludzka istota, w każdej fazie rozwoju, od poczęcia do naturalnej śmierci, zarówno w zdrowiu, jak i chorobie, w sprawności, jak i w upośledzeniu, bogactwie czy ubóstwie, ma najbardziej pierwotne prawo do życia. Nowe przejawy „kultury śmierci” są wyzwaniem dla Kościoła, pozostającego wiernym swej miłości do człowieka, który jest „pierwszą drogą, po której powinien kroczyć Kościół” (Jan Paweł II, Redemptor hominis). Nie może być wierny Chrystusowi ten, kto nie szanuje życia!

5. Serdecznie zapraszam wszystkich do sosnowieckiej katedry 26 marca na godz. 13.00. Odprawię wtedy uroczystą Mszę św. dziękczynną za 14 lat istnienia świętego Kościoła sosnowieckiego. W sposób szczególny kieruję zaproszenie do Kapituły Katedralnej, jak również do przełożonych i alumnów Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Sosnowieckiej. Ufam, że nasza bazylika katedralna wypełni się kapłanami diecezjalnymi i zakonnymi, siostrami zakonnymi oraz wiernymi. Mszę św. transmitować będzie również drogą satelitarną Telewizja Polonia, za co wyrażam serdeczną wdzięczność. Łącząc się w dziękczynnym Te Deum ze wszystkimi tworzącymi Kościół sosnowiecki serdecznie proszę o stałą modlitwę w jego intencji, udzielając z głębi serca pasterskiego błogosławieństwa.

W imię Ojca i Syna
i Ducha Świętego Amen.