Mało kto wie, jaką drogę wybrać w Walimiu, by dojechać do miejsca, które jest bardzo specyficznym domem - na dłużej lub krócej - dla ponad pięćdziesięciorga dzieci. Wąska, asfaltowa szosa, skręcająca w lewo od głównego traktu, wije się lekko w górę. Na samym jej końcu stoi ośrodek.
Od ponad 30 lat dwa nieco już nadszarpnięte przez czas budynki są azylem dla dzieci i młodych ludzi z powiatu świdnickiego i wałbrzyskiego. Tu znajdują często to, czego trudno szukać w rodzinnym domu - spokoju, opieki, zainteresowania dorosłych wychowawców. Mają tu własny kąt, pomoce naukowe, cierpliwość ludzi, dla których praca w ośrodku to także powołanie, nie tylko zajęcie w określonych godzinach.
- Trafiają do nas różne dzieci. Zagubione, nieprzystosowane, takie, którym szkoła czy rodzice nie potrafili udzielić wsparcia. Musimy najpierw przełamać blokady, przekonać, że są wiele warte i zdolne do tego, że mogą w życiu dużo osiągnąć - mówi Anna Kukuła, nauczyciel języka polskiego i pedagog.
Placówka powstała w 1971 r. jako Państwowy Zakład Wychowawczy. W 1984 r. zmieniono jej nazwę na Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy. Wówczas, w latach 80., przyjmowano tu młodzież z lekkim upośledzeniem umysłowym.
Dziś kryterium to nie jest już brane pod uwagę, choć w nazwie na długo pozostawało słowo „specjalny”. Bowiem dziewczęta i chłopcy, którzy tu trafiają, potrzebują specjalnej właśnie opieki. Dziś nazwa brzmi Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii. I to chyba nazwa właściwsza, bo terapii, nauki funkcjonowania w społeczeństwie, potrzebują wychowankowie najbardziej.
Najczęściej trafiają tu wówczas, gdy ich problemy w szkole są już tak duże, iż nie może sobie z tym poradzić „normalna” palcówka. W masowych szkołach, do których uczęszczają setki uczniów, gubi się czasem młodego człowieka, który wymaga szczególnego podejścia.
Szkolne problemy to często rezultat sytuacji w domu - patologie, niewydolność wychowawcza rodziców czy zwykła bieda powodują, że nastolatek zaczyna przeżywać stresy, z którymi dorosły, doświadczony człowiek nie mógłby sobie poradzić.
W kameralnej atmosferze walimskiej szkoły przewraca się wewnętrzną równowagę, nadrabia szkolne zaległości, leczy rany w psychice. Często nieodzowna jest pomoc już nie tylko psychologa czy pedagoga, ale także psychiatry.
Trafiają tu uczniowie z terenu całego byłego województwa wałbrzyskiego. Dla nich ta szkoła, zagubiony wśród lasów internat, to często jedyny ratunek i droga powrotu do normalności. Azyl, w jakim się znaleźli, daje poczucie bezpieczeństwa, pozwala przygotować się do egzaminu gimnazjalnego, podjęcia dalszej nauki.
- Nasza placówka jest specyficzna. „Przerabianie” materiału nie jest dla nas priorytetem, choć, oczywiście, jest to nasz obowiązek. Ale większą wagę przykładamy do resocjalizacji tej młodzieży, do zajęć socjoterapeutycznych. Każda osoba jest traktowana bardzo indywidualnie, przez pryzmat jej często bardzo dramatycznych doświadczeń - mówi Stanisława Buchowiec, dyrektor ośrodka.
Takiej „innej” szkole trudno jest pozyskać pomoc i wsparcie. Ewentualnym sponsorom trudno jest nieraz zrozumieć specyfikę tego miejsca, problemy mieszkających tu wychowanków. Od trzech jednak lat ośrodkiem interesują się członkowie Stowarzyszenia Przedsiębiorców i Kupców Świdnickich.
Po raz pierwszy w 2003 r. przygotowali w ramach bożonarodzeniowej akcji podarunki dla tych wychowanków, dla których podczas świąt nie było miejsca w rodzinnym domu. Potem było wielkanocne śniadanie z gośćmi ze Świdnicy. Jesienią - pomoc w zakupie podręczników.
Kolejna miła tradycja, trwająca od dwóch lat, to pomoc w organizacji wakacji dla wychowanków z Walimia. Zaczęło się przypadkiem. Na jednym ze stowarzyszeniowych bali, jakie co roku odbywają się w karnawale, zlicytowano jeden tylko, ale niezwykle wartościowy przedmiot - Nagrodę Wiecznego Pióra, przyznawaną przez SPiKŚ wybitnym osobistościom, której nie zdążył już odebrać pisarz Andrzej Szczypiorski. Pióro długo czekało na swoje nowe przeznaczenie. Zlicytowane za ponad dwa tysiące złotych, pozwoliło na zorganizowanie letniego wyjazdu dla 14 młodych ludzi. W 2005 r. odpoczywali w Łebie, zaś 2006 r. większa grupa była na obozie w Wilczy, którą z sentymentem wspominają.
I wreszcie kolejne wigilie, na których członkowie SPiKS są stałymi gośćmi. Wigilie to specyficzne, bowiem prócz tradycyjnych potraw, śpiewów, obecności wielu zaprzyjaźnionych gości, są także występy artystyczne, czasem nawiązujące do tradycyjnych jasełek, czasem bardziej współczesne, uświadamiające przesłanie, jakie niesie ze sobą święto Bożego Narodzenia.
Tak było i tym roku. Do młodzieży z Walimia trafił jak zwykle „św. Mikołaj”, bo w tym specyficznym okresie nie może on zapomnieć o żadnym dziecku. Nawet i o tym, zagubionym gdzieś „na końcu świata”.