Droga handlowa pomiędzy Sandomierzem i Krakowem istniała od dawna, a układ miejscowości z kościołami pw. św. Jakuba na tym terenie nie wydaje się przypadkowy i wskazuje na istnienie starego szlaku pątniczego - przekonuje Katarzyna Bednarz z Bractwa św. Jakuba w Więcławicach w Małopolsce.
Celem Bractwa jest m.in. odtwarzanie dróg św. Jakuba i opieka nad nimi. Jedna z nich prowadzi z Sandomierza do Krakowa przez tereny diecezji kieleckiej. Tych miejscowości jest w linii prostej siedem: Sandomierz, Kotuszów, Szczaworyż, Probołowice, Pałecznica, Niegardów, Więcławice. Większość z nich to diecezja kielecka.
Św. Jakub Starszy Apostoł patronuje powstałej na przełomie XIII/IV wieku parafii w Szczaworyżu. Pierwotny drewniany kościół spłonął w 1598 r., nowy z gładzonego kamienia zbudowano w roku 1613. To budowla późnorenesansowa z pozostałościami gotyckimi. W głównym ołtarzu z cudownym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem (XVI w.), jest na zasuwie późnobarokowy obraz św. Jakuba Starszego.
Patronem wzmiankowanej już w 1326 r. parafii w Probołowicach jest także św. Jakub Apostoł. Obecny drewniany kościół, wzniesiony w 1759 r., słynie z wizerunku Matki Bożej z Dzieciątkiem tzw. Probołowskiej z XVII wieku. W Pałecznicy parafia istniała już w 1326 r.. W XV wieku stał tutaj kościół murowany, przebudowywany w XVII-XIX wieku. Obraz św. Jakuba znajduje się w ołtarzu bocznym.
Najstarsza parafia pw. św. Jakuba w diecezji kieleckiej jest w Niegardowie. Fundatorem parafii był prawdopodobnie w 1244 r. wojewoda krakowski Klemens z Ruszczy. W miejsce drewnianego, wzniesiono w 1578 r. kościół murowany, później przebudowywany. Przedmiotem szczególnego kultu jest obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z przełomu XVI i XVII wieku.
Parafie, którym patronuje św. Jakub, należą do tych najstarszych, odpust przypada we wspomnienie św. Jakuba, zwanego Większym, 25 lipca.
Święty był bratem św. Jana Ewangelisty, synem Zebedeusza i kuzynem samego Jezusa. Asystował przy wskrzeszeniu córki Jaira, tajemnicy Przemienienia, modlitwie w Ogrodzie Oliwnym. Dzięki okazywanemu temperamentowi zyskał miano „syna gromu”. W pierwotnym Kościele odgrywał bardzo ważną rolę. Poniósł śmierć męczeńską, ścięty na rozkaz Heroda Agryppy I, między 41 a 44 rokiem.
Jak mówi starożytna tradycja, św. Jakub głosił Ewangelię na terenie dzisiejszej Hiszpanii (inna podaje, iż dotarło tam jego ciało na okręcie, niekierowanym ręką ludzką). Ok. 830 r. biskup Irii odkrył grób Apostoła. Wybudowano nad nim kościół, a w XII wieku założono rycerski zakon św. Jakuba, którego zadaniem była walka z mahometanami. Do grobu z relikwiami św. Jakuba w hiszpańskim Santiago de Compostela od wieków ciągną pielgrzymki, których szlaki przebiegały przez całą Europę - zapewne także i przez diecezję kielecką.
Od X do XV wieku Santiago de Compostela było jednym z najważniejszych ośrodków pielgrzymkowych na świecie.
W ikonografii św. Jakub posiada charakterystyczne atrybuty: szatę pielgrzyma, którą stanowi kapelusz z opadającym rondem, kij wędrowca, sakwę, butelkę oraz muszlę jako oznakę pielgrzyma; zbroja rycerska może wskazywać na Świętego jako na patrona walczących z wyznawcami islamu; bywa też przedstawiany w powszechnym stroju apostołów.

A.D.