W dniu 9 listopada obchodzimy rocznicę poświęcenia Bazyliki Laterańskiej. Chociaż wszystkie święta liturgiczne wspominające rocznicę poświęcenia kościoła mają charakter lokalny, ta ma wymiar powszechny. Bazylika ta jest bowiem katedrą papieży, biskupów Rzymu. Na jej frontonie widnieje napis: Omnium Urbis et Orbis Ecclesiarum Mater et Caput - Matka i Głowa wszystkich kościołów miasta i świata. Jej historia sięga roku 324, kiedy to papież Sylwester I konsekrował ją ku czci Chrystusa Zbawiciela. Potem doszły jeszcze nowe jej tytuły - patronem bazyliki jest również św. Jan Ewangelista, ale zasadniczo bazylikę tę tytułuje się wezwaniem św. Jana Chrzciciela, przygotowującego przyjście Zbawiciela. Na jego cześć powstało przepiękne baptysterium, które długo było jedynym miejscem, gdzie udzielano sakramentu chrztu świętego Bazylika niesie w sobie historię Kościoła począwszy od czasu wydania edyktu mediolańskiego Konstantyna Wielkiego, który to dokument dawał możliwość jawnego wyznawania wiary przez chrześcijan, do czasu niewoli awiniońskiej w XIV wieku.
Później, gdy dokonano zniszczenia Bazyliki Laterańskiej, papieże przenieśli się do Watykanu i do dzisiaj niemalże pierwszorzędną zewnętrznie rolę odgrywa Bazylika św. Piotra na Watykanie. Jednakże rozwój papiestwa i życie chrześcijańskie pierwszych wieków związane były właśnie z Lateranem. Inne, ważne rzymskie bazyliki to: św. Pawła za Murami i Santa Maria Maggiore oraz św. Wawrzyńca. Podczas obchodów Roku Świętego do odpustu zupełnego należy nawiedzenie pierwszych czterech bazylik. Są jeszcze tzw. bazyliki mniejsze - to często kościoły katedralne, np. częstochowska katedra Świętej Rodziny jest bazyliką mniejszą.
Bazyliki są miejscami szczególnej myśli Kościoła. To one są miejscami szczególnie ważnego przepowiadania biskupów, miejscem, z których płynie nauczanie Kościoła.
W Bazylice Laterańskiej takiego nauczania dokonuje Pasterz Kościoła powszechnego - każdorazowy papież. Zaraz po wyborze papież nawiedza tę bazylikę, uroczyście obejmuje ją w posiadanie i staje się ona jego kościołem katedralnym.
Jako chrześcijanie powinniśmy znać pewne symbole chrześcijańskie. Jednym z nich jest właśnie Bazylika św. Jana. Wyrażając szacunek dla bazyliki papieskiej myślimy serdecznie o Wiecznym Mieście, o jego pięknych zabytkach, o wnętrzach kościołów zawierających ogrom historycznych treści i zachwycających swym pięknem. Znałem kiedyś ks. Konstantego Michalskiego, chlubę Kościoła XX wieku w Polsce, rektora UJ, profesora wielu księży, biskupów. Będąc już w starszym wieku i wiedząc, że widzi coraz słabiej, pojechał po raz ostatni, żeby zobaczyć starożytny Rzym, z jego bazylikami. Chciał się jeszcze nacieszyć za życia widokiem rzymskich kościołów. Było w tym wiele symbolu, ujrzeliśmy człowieka ogromnej wiedzy i kultury.
Za pontyfikatu Jana Pawła II tysiące Polaków nawiedziły Rzym, miały też okazję ujrzeć jego piękne świątynie. Dzisiaj także nasi rodacy pielgrzymują do Rzymu, nawiedzają grób Jana Pawła II. I wciąż możemy oddychać wielkością tego miasta i jego historią, która jest również historią chrześcijaństwa, historią Kościoła powszechnego, którego symbolem jest Bazylika św. Jana na Lateranie.
Modląc się w niej, nie omieszkajmy podziękować Panu Bogu za Kościół dwóch tysiącleci, za to, że trwa, że niesie ludziom nadzieję i prowadzi do zbawienia. Polecajmy też w naszych modlitwach Biskupa Rzymu i Pasterza Kościoła powszechnego, umacniając go tym samym w jego nadzwyczajnej misji miłości.