W piątek 11 kwietnia w Zespole Szkół w Ceranowie odbyła się sesja popularnonaukowa „W służbie dla Ceranowa”, przygotowana z okazji 100-lecia śmierci Ludwika Górskiego. Sama sesja nie dotyczyła jednak tylko i wyłącznie tego wielkiego społecznika związanego przez lata z Podlasiem, ale również samej miejscowości i parafii, która obchodzi w tym roku jubileusz 500-lecia istnienia. Bezpośrednim asumptem do organizacji tego spotkania była zbliżająca się uroczystość nadania ceranowskiej szkole imienia Ludwika Górskiego. To wydarzenie doniosłe dla lokalnej, choć nie tylko, społeczności objął honorowym patronatem minister rolnictwa i rozwoju wsi dr Marek Sawicki, patronatem medialnym Rozgłośnia Regionalna „Radio dla Ciebie”, a patronatem naukowym Siedleckie Towarzystwo Naukowe. Wśród gości, którzy zaszczycili Ceranów swoją obecnością, byli podsekretarz stanu MRiRW Marian Zalewski, starosta sokołowski Antoni Czarnocki, przedstawiciele Delegatury Kuratorium Oświaty w Siedlcach - dyrektor Adam Skup i wizytatorzy Barbara Radman i Hanna Bolesna oraz prezes Sokołowskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Wanda Wierzchowska, prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Sterdyńskiej Mieczysław Szymański i dyrektor Muzeum-Zbrojowni na Zamku w Liwie Roman Postek. Byli obecni także proboszcz parafii Ceranów ks. Jerzy Zychora, wójt gminy Ceranów Mirosław Onyszk, przewodniczący Rady Gminy Ceranów Józef Dziwulski, radny powiatu sokołowskiego Jan Godlewski, a także księża z okolicznych parafii, delegacja sióstr felicjanek z Warszawy, emerytowani nauczyciele szkoły oraz duże grono osób zainteresowanych. Niekwestionowanie ważnymi gośćmi byli przedstawiciele rodziny Górskich, którzy na tę uroczystość przybyli z Poznania i Warszawy.
Całość zaplanowanych na piątek wydarzeń rozpoczęła uroczysta Msza św. koncelebrowana przez bp. Antoniego Pacyfika Dydycza, który w homilii, przywołując wydarzenia z życia Ludwika Górskiego, zwrócił szczególną uwagę na herb śp. Ludwika - „Boża Wola”. Po Eucharystii nastąpiło uroczyste złożenie kwiatów w krypcie rodowej rodziny Górskich w ceranowskim kościele parafialnym, którego Ludwik Górski był fundatorem. Tam również jest pochowana Paulina, małżonka fundatora świątyni. Następna część miała miejsce w budynku szkoły - dawnym pałacu Górskich. Dyrektor Zespołu Szkół Jolanta Bielińska dokonała otwarcia „gabinetu” Ludwika Górskiego, gdzie do księgi pamiątkowej wpisywali się dostojni goście. Potem przyszedł już czas na otwarcie obrad. W konferencji wzięło udział sześcioro referentów reprezentujących różne ośrodki zawodowe i naukowe. Byli przedstawiciele Siedleckiego Towarzystwa Naukowego, Akademii Podlaskiej w Siedlcach, Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Salezjańskiego w Łodzi, Archiwum Państwowego w Siedlcach, Zgromadzenia Sióstr Felicjanek w Warszawie oraz Pontificia Universitŕ della Santa Croce w Rzymie.
Jolanta Bielińska, witając zebranych, przedstawiła w kilku słowach sylwetkę przyszłego patrona szkoły i dzieje placówki, która imię to będzie nosiła. Następnie głos zabrali Adam Skup i Marian Zalewski, który odczytał zebranym list ministra Sawickiego. Artur Ziontek, przyłączając się do powitania gości, rozpoczął obrady i przejął ich prowadzenie.
Pierwszym referentem był ks. dr hab. Jan Pietrzykowski, który przedstawił dzieje kościelne Ceranowa do początków XVI wieku, osadzając je w barwnie zarysowanym kontekście historii Podlasia i Polski. Jako druga wystąpiła s. M. Fidelia (Małgorzata Janas), która omówiła historię pobytu sióstr felicjanek na ceranowskiej ziemi. Piotr Szymon Łoś, dziennikarz „Radia dla Ciebie” i niestrudzony badacz ziemiaństwa polskiego na terenie Mazowsza i Podlasia, opowiedział o różnorakich relacjach wszystkich kolejnych generacji Górskich administrujących dobrami ceranowskimi. Wystąpienie to było dobrym wprowadzeniem do kolejnego referatu, wygłoszonego przez ks. Mariusza Boguszewskiego, a dotyczącego dokonań Ludwika Górskiego na polu współpracy z Kościołem katolickim w kontekście jego życiowych idei religijno-społecznych. Dr Grzegorz Welik natomiast skupił się na działalności Górskiego na terenie guberni siedleckiej ze szczególnym uwzględnieniem majątków Ceranów i Sterdyń. Ostatnim prelegentem był dr Rafał Dmowski, który w swym bardzo analitycznym wystąpieniu przybliżył źródła do dziejów Ceranowa znajdujące się w Archiwum Diecezjalnym i Archiwum Państwowym w Siedlcach.
Urozmaiceniem długiej i obfitej merytorycznie sesji były występy artystyczne uczniów Zespołu Szkół, bardzo ciepło przyjęte i przez organizatorów, i przez uczestników spotkania. Zygmunt Ostrowski odczytał własne tłumaczenie listu Ludwika Górskiego do papieża Piusa X, a Józef Dziwulski, Jan Godlewski, Mieczysław Szymański i ks. Jerzy Zychora podzielili się swoimi uwagami i spostrzeżeniami. W trakcie podsumowań Paweł Górski z Poznania podziękował w imieniu rodziny za tak pięknie zorganizowaną uroczystość. Odniósł się też do bohatera sesji, swego kuzyna Ludwika Górskiego, który jako postać wybitna wciąż jest i powinien być autorytetem dla potomnych. Analizując niektóre fragmenty myśli śp. Ludwika, stawiając pytania o współczesną aksjologię, przypominał i podkreślał wyższość wychowania nad wykształceniem.
Ostatni głos z sali należał do Marii Kamieńskiej, niegdyś uczennicy ceranowskiej szkoły, a dziś emerytowanej nauczycielki. Jej piękna wypowiedź odnosiła się do ostatniego pana na Ceranowie Józefa Górskiego. Jego wzbudzająca wciąż jeszcze kontrowersje postać zyskała w słowach p. Marii opinię niezwykle opiekuńczego i dbającego o swoich włościan dziedzica, ratującego ludzi przed wywózkami do obozów pracy i obozów koncentracyjnych oraz wspomagającego działalność szkoły w trudnym okresie okupacji hitlerowskiej.
Podsumowania obrad dokonała dyrektor Bielińska, dziękując wszystkim, którzy okazali pomoc i życzliwość przy organizacji tej niecodziennej uroczystości. Zwieńczeniem piątkowego spotkania będzie książka „W służbie dla Ceranowa” pod redakcją Jolanty Bielińskiej i Artura Ziontka. W tomie oprócz wygłoszonych na sesji referatów znajdą się artykuły autorstwa wybitnych znawców tematu, dotyczące m.in. działalności NSZ na Podlasiu itd. Promocja ksiązki odbędzie się 20 maja br. podczas uroczystości nadania Zespołowi Szkół w Ceranowie imienia Ludwika Górskiego.

Ludwik Górski
urodził się 1 maja 1818 r. w Końskich. Przez wiele lat administrował majątkiem w Woli Pękoszewskiej, potem w Uleńcu koło Grójca, a od 1849 r., zawierając sakrament małżeństwa z Pauliną Krasińską, zamieszkał w Sterdyni. Często też przebywał w pobliskim Ceranowie. Troszczył się o rozwój rolnictwa, wprowadzając wiele udogodnień w pracy na roli. To jego zatroskanie łączyło się z wielką wrażliwością społeczną i poczuciem odpowiedzialności za polskie dziedzictwo. Był współzałożycielem i prezesem Rolniczego Towarzystwa Kredytowego. Przynależał do wielu towarzystw i komitetów zajmujących się popieraniem różnych inicjatyw gospodarczych i społecznych, takich jak np. budowa trasy kolejowej łączącej Warszawę z Moskwą i Petersburgiem. Należał do zwolenników pracy organicznej, ale też był całym sercem z walczącymi o wolną Polskę. Udzielał poparcia polskim studentom, wspomagał Papieskie Kolegium Polskie w Rzymie. We współpracy z siostrami benedyktynkami w Łomży organizował kształcenie świeckich ochroniarek. Przy kościele Świętego Krzyża w Warszawie ufundował dom Towarzystwa Pań Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo. Obok kościoła w Ceranowie ofiarnie wspierał budowę świątyni w Zembrowie i dbał o piękno kościoła w Sterdyni. Współpracował z bł. o. Honoratem Koźmińskim pochodzącym z Białej Podlaskiej, był wiernym członkiem Trzeciego Zakonu Świętego Franciszka. Górski ratował bł. Ojca Honorata i wiele wspólnot zakonnych w sytuacjach kryzysowych. Założył osiem ochronek wiejskich, jedna z nich znajdowała się w Ceranowie. Ich zaś prowadzenie powierzył siostrom felicjankom, znajdującym się pod duchowym kierownictwem bł. o. Koźmińskiego. On też w głównej mierze zabezpieczał stronę finansową wszystkich wydawnictw Błogosławionego. Dostarczał do Rzymu i do kongregacji watykańskich pisma bł. Ojca Honorata. Był łącznikiem między biskupami ze wszystkich zaborów, a dla biskupów z Królestwa Kongresowego jedynym pośrednikiem w kontaktach ze Stolicą Apostolską. Z tego też względu św. Pius X odznaczył Ludwika Górskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Piusa IX. Zmarł wiosną 1908 r.

Oprac. ks. Artur Płachno