Reklama

Organowe dzieło sztuki (2)

Przed tygodniem zaprezentowaliśmy czytelnikom historię powstania unikalnego instrumentu znajdującego się w bazylice krzeszowskiej. Dziś zapraszamy do lektury drugiej części artykułu poświęconego przygotowaniu i realizacji prac konserwatorskich organów w Krzeszowie

Niedziela legnicka 42/2008

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Badania, których przedmiotem były krzeszowskie organy Englera, prowadzone były w różnych aspektach i dotyczyły wielu dziedzin. Ich celem było przygotowanie rzetelnej dokumentacji obiektu z myślą o przeprowadzeniu remontu kapitalnego całego instrumentu.
W powojennej historii organy służyły przede wszystkim celom liturgicznym. Wielokrotnie organizowane były także koncerty, których wykonawcami byli niejednokrotnie wybitni muzycy. Z biegiem czasu stan techniczny instrumentu pogarszał się. Brak regularnych przeglądów i konserwacji uniemożliwiał coraz bardziej pełne wykorzystanie walorów brzmieniowych organów. Głosy podejmujące temat konieczności przeprowadzenia remontu kapitalnego zaczęły dochodzić coraz częściej z różnych stron. Inicjatywę podjął urząd Wojewódzkiego Konserwatora Zbytków w Jeleniej Górze, który zlecił przeprowadzenie prac badawczych oraz przygotowanie dokumentacji Jarosławowi Stępowskiemu. Już po wstępnych oględzinach, które przeprowadzono w kwietniu 1977 r. wiadomo było, że zmiany mogły dotyczyć w nieznacznym stopniu osiemnastowiecznej materii instrumentu. Wykonanie dokumentacji menzuracyjnej wszystkich głosów oraz dokumentacji pomiarowej przeprowadzone zostało przez Bogdana Mozera i Jarosława Stępowskiego. Działania te poprzedziło opracowanie techniki pomiarowej oraz instrukcji pracy przy dokumentacji menzuracyjnej przez Jerzego Erdmana. Sporządzona została także dokumentacja zdjęciowa, rysunkowa oraz fotogrametria prospektu autorstwa Bogdana Mozera.
W roku 1997 przystąpiono do prac konserwatorskich przy prospekcie organowym. Pełną konserwację obiektu zaplanowano na cztery lata, dzieląc całość zadania na cztery etapy.
Ważnym wydarzeniem historycznym, które miało duży wpływ na przywrócenie należytego miejsca sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie w życiu religijnym i społecznym, było powołanie do istnienia diecezji legnickiej w 1992 r. Pierwszy biskup legnicki Tadeusz Rybak, ustanowił historyczne miejsce kultu Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie głównym sanktuarium diecezji. Wymagający od wielu lat licznych działań konserwatorskich kompleks historycznych obiektów krzeszowskiego sanktuarium nie mógł od razu podołać wszystkim zaplanowanym inicjatywom. Kompleksowa rewaloryzacja bazyliki Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny wraz z zespołem klasztornym stała się przedmiotem troski nowej diecezji, ze szczególnym osobistym zaangażowaniem jej pierwszego biskupa.
Przygotowaniem oraz koordynacją zadań konserwatorskich zajęła się Legnicka Kuria Biskupia. Osobą bezpośrednio odpowiedzialną za przygotowanie harmonogramu prac wraz z odpowiednią dokumentacją konserwatorską poszczególnych obiektów mianowany został ks. dr Józef Lisowski, kanclerz Kurii. Z inicjatywy Referatu Muzyki Kościelnej Legnickiej Kurii Biskupiej do prac konserwatorskich, które miały być wykonane w pierwszym etapie włączona została kompleksowa rewaloryzacja zabytkowych organów Michaela Englera w krzeszowskiej bazylice. W ramach inicjatyw podejmowanych przez Referat Muzyki Kościelnej, działania związane z konserwacją zabytkowych organów na terenie diecezji znalazły się wśród zadań priorytetowych. Powołana więc została specjalna Komisja Konserwatorska, a w jej skład weszły następujące osoby: ks. prof. dr hab. Jan Chwałek, prof. KUL, muzykolog, rzeczoznawca Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego; prof. dr hab. Jerzy Gołos, rzeczoznawca Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego; prof. Julian Gembalski rektor Akademii Muzycznej w Katowicach, organista wirtuoz, kierownik klasy organów Akademii Muzycznej w Katowicach; mgr Bolesław Bielawski, kierownik Oddziału Dokumentacji Zabytków w Warszawie; mgr Jarosław Stępowski, rzeczoznawca Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego; prof. Antonin Schindler (Czechy), muzykolog, organista, kurator organów Michaela Englera w kościele parafialnym pw. św. Maurycego w Ołomuńcu; ks. mgr Piotr Dębski, muzykolog, referent Legnickiej Kurii Biskupiej ds. Muzyki Kościelnej.
Skład komisji, wraz z jej przewodniczącym w osobie ks. Piotra Dębskiego, po zatwierdzeniu przez Legnicką Kurię Biskupią uzyskał aprobatę Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze.
Z inicjatywy Kurii podjęto działania mające na celu pozyskanie środków z funduszy Unii Europejskiej na rzecz rewitalizacji całego obiektu, jakim jest sanktuarium w Krzeszowie. Po ogłoszeniu decyzji o przyznanych środkach na prace konserwatorskie w bazylice, na remont organów przeznaczono kwotę w wysokości 40% kosztów zadania. Pozostałe środki, dzięki staraniom Legnickiej Kurii Biskupiej, pozyskane zostały od sponsorów. Przyjęta od początku przez Referat Muzyki Kościelnej koncepcja konserwacji organów miała charakter integralny. Oznaczało to wykonanie pełnej i gruntownej rewaloryzacji organów wraz z konserwacją prospektu. Zadania te poprzedziły prace przygotowawcze. Objęły one swym zakresem remont wielkiego okna wewnątrz organów, remont instalacji elektrycznej w całej strefie otaczającej organy i chór, także remont całego przęsła sklepienia połączone z renowacją malowideł, znajdujących się nad organami oraz w ich wnętrzu. Celem tak przygotowanego harmonogramu była eliminacja jakichkolwiek działań, które mogłyby zaszkodzić efektom pracy przy samych organach. Konserwację okna przeprowadziła firma Zbigniewa Brzezińskiego z Legnicy, kończąc zadania w listopadzie 2005 r. Prace przy konserwacji sklepienia wraz z renowacją polichromii wykonano w latach 2005-2006.
17 maja 2006 r. dokonano wyboru firmy organmistrzowskiej. Spośród nadesłanych ofert wyłoniono Firmę Jehmlich Orgelbau Dresden GmbH. Po zawarciu umowy przystąpiono do realizacji zadania. Prace konserwatorskie przy miechach oraz konduktach powierzono polskiej firmie organmistrzowskiej Andrzeja Kowalewskiego. Prace przy demontażu instrumentu rozpoczęto w styczniu 2007 r.. W lutym 2007 r. ks. kanclerz Józef Lisowski podjął decyzję, by remont organów został zrealizowany bez podziału na dwa etapy. W związku z tym 12 kwietnia 2007 r. podpisana została nowa umowa z wykonawcą na przeprowadzenie wszystkich prac przewidzianych w programie konserwatorskim.
Tak więc, dzięki owocnej współpracy w dziele ratowania i konserwacji zabytków pomiędzy diecezją legnicką a instytucjami partnerskimi, możliwe stało się przeprowadzenie pełnej konserwacji organów. Realizację zadania wsparły takie instytucje jak: Fundacja Polska Miedź, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne przy organach wykonała firma Jehmlich z Drezna w latach 2007 - 2008 pod merytorycznym nadzorem prof. Andrzeja Chorosińskiego, ks. Piotra Dębskiego oraz Jarosława Stępowskiego. Konserwację prospektu wykonał zespół konserwatorów pod kierownictwem Marii Lelek w latach 2006-2007. Przywrócono organom pełną sprawność techniczną, estetyczną i brzmieniową. Krzeszowskie organy w chwili obecnej stwarzają unikalną możliwość realizacji bogatego repertuaru muzyki epoki baroku na instrumencie pochodzącym z tej epoki.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2008-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

ZUS: coraz więcej L4 w związku z urazami, zatruciami i zaburzeniami psychicznymi

2026-08-20 07:08

[ TEMATY ]

zwolnienie

ZUS

Zwolnienie lekarskie

Adobe Stock

W pierwszym półroczu 2026 r. lekarze wystawili 14,1 mln zwolnień lekarskich, to o 2,7 proc. mniej niż analogicznym okresie ubiegłego roku - wynika z danych ZUS. W ciągu roku wzrósł udział absencji związanej z urazami i zatruciami, a także z zaburzeniami psychicznymi. Średnia długość L4 to 10 dni.

W pierwszym półroczu 2026 r. ZUS zarejestrował 14,1 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na łączną liczbę 147,7 mln dni absencji chorobowej. Rok wcześniej było to 14,5 mln zwolnień i 148,1 mln dni absencji. Oznacza to mniej zwolnień o 2,7 proc. oraz niewielki spadek liczby dni absencji o 0,3 proc.
CZYTAJ DALEJ

Słowacja: Msza św. w... Tatrach!

2026-08-20 10:48

[ TEMATY ]

Tatry

Słowacja

Agata Kowalska

Tatry po słowackiej stronie

Tatry po słowackiej stronie

Miłośnicy gór i turystyki są zaproszeni na kolejne wydarzenie z tegorocznego cyklu Mszy świętych na łonie natury, które odbywają się pod hasłem „Przyjdź, przeżyj, odnajdź spokój”.

Najbliższe spotkanie odbędzie się w najbliższą sobotę, 22 sierpnia 2026 r., we Wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Królowej o godz. 12:00 przy Zbójnickim schronisku w Dolinie Staroleśnej. Głównym celebransem będzie kapelan Tatranskej horskej służby (Tatrzańskiego Pogotowia Górskiego), ks. Ján Dubecký.
CZYTAJ DALEJ

Ogólnopolska Konferencja Dyrektorów Szkół Katolickich

2026-08-20 17:51

[ TEMATY ]

Jasna Góra

szkoły katolickie

abp Andrzej Przybylski

bp kep

Między innymi o integralnym rozwoju człowieka w kontekście Jasnogórskich Ślubów Narodu mowa jest podczas Ogólnopolskiej Konferencji Dyrektorów Szkół Katolickich na Jasnej Górze. Podjęte zostaną także tematy Edukacji Zdrowotnej oraz wolność programowa i wychowawcza szkolnictwa katolickiego zagwarantowana w Konstytucji RP i konkordacie.

Jak zauważyła s. Patrycja Garbacka z Biura Rady Szkół Katolickich w Warszawie, Jasnogórskie Śluby Narodu mimo upływu 70. lat od ich powstania, wciąż mogą być i są aktualnym programem wychowawczym. Przyznała, że historia jest nauczycielką życia i właśnie spoglądając wstecz możemy dostrzec owoce wypracowane przez minione pokolenia, które kierowały się miłością i determinacją oraz przejrzystością wobec Boga i ludzi. Podkreślała wpływa odwagi Prymasa Wyszyńskiego owocujący Jasnogórskimi Ślubami Narodu, które wpływają na „człowieka, na jego postawę religijną i relację do Pana Boga, do Matki Bożej, do Ojczyzny, do wartości, do rodziny”. - Cieszymy się, że Pan Bóg nam podsuwa takie momenty jak jubileusze pewne, kiedy możemy sięgnąć do tego, co nas budowało – powiedziała.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję