V Międzynarodowe Spotkanie Cyrylometodiańskie w Sandomierzu, mieście, gdzie przed wiekami krzyżowały się kultury Wschodu i Zachodu, odbyło się w przeddzień święta patronów Europy św. Cyryla i Metodego, Apostołów Słowian. W konferencji „Sacri canones - dwadzieścia lat doświadczeń”, zorganizowanej z okazji dwudziestej rocznicy promulgowania Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich przez papieża Jana Pawła II, wzięli udział naukowcy duchowni i świeccy z papieskich uczelni rzymskich, Stanów Zjednoczonych, Polski, a także duchowni i przedstawiciele katolickich Kościołów wschodnich z Grecji, Bułgarii, Słowacji i Ukrainy.
Pozdrowienia dla prelegentów i uczestników sympozjum przysłał kard. Leonardo Sandri, prefekt Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich. - Sympozjum jest momentem spotkania katolików obrządku łacińskiego i tych, którzy należą do katolickich Kościołów wschodnich w celu refleksji nad ich wzajemnymi relacjami, które realizują się w codziennym życiu, np. w dziedzinie sprawowania sakramentów, wychowania chrześcijańskiego i ekumenizmu. Wspólnoty wschodnie będące w jedności ze Stolicą Apostolską są bowiem naturalnym pomostem w kierunku Kościołów prawosławnych i budowania z nimi jedności - wyjaśnił bp Krzysztof Nitkiewicz, ordynariusz sandomierski, inicjator spotkania. - Oddając, jak co roku, liturgiczną cześć Świętym Cyrylowi i Metodemu, chcemy zwrócić szczególną uwagę na doniosłą rocznicę promulgacji Kodeksu Kościołów Wschodnich, która otworzyła w życiu tych wspólnot całkowicie nową epokę. Kodeks stał się także swojego rodzaju przewodnikiem po chrześcijańskim Wschodzie dla duchowieństwa i wiernych Kościoła łacińskiego - podkreślił bp Krzysztof Nitkiewicz, znawca spraw Kościołów wschodnich, który przepracował w Stolicy Apostolskiej w Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich siedemnaście lat. Po wykładzie pt. „Korzenie katolickiej społeczności w Bułgarii sięgające Cyryla i Metodego” bp. Christa Proykova, egzarchy apostolskiego w Bułgariii, wygłoszone zostały referaty: „Aspekty duszpastersko-prawne relacji międzykościelnych pomiędzy katolikami wschodnimi i łacińskimi” przez bp. prof. Dmitriosa Salachasa (Egzarchat Apostolski, Grecja), „Wschodnie Kościoły „sui iuris” - pojęcie, status prawny i struktura terytorialna” - ks. prof. George’a Dmitra Gallaro z Pittsburgha (USA), „Katolicy wschodni w duszpasterstwie Kościoła łacińskiego w Polsce” - ks. prof. Leszka Adamowicza (KUL, Papieski Instytut Wschodni w Rzymie), „Prawo partykularne Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego” - mitrata dr. Eugeniusza Popowicza, Archieparchia Przemysko-Warszawska.
Naświetlając zagadnienia katolickich Kościołów wschodnich i ich relacje z Kościołem łacińskim, prelegenci zwrócili uwagę na konieczność rozpowszechniania wiedzy o katolickich Kościołach wschodnich i o prawie ustanowionym dla Kościołów wschodnich, zwłaszcza wśród duchowieństwa, alumnów, m. in. z tego powodu, że we wspólnotach łacińskich znacznie przebywa katolików z obrządku wschodniego. Podkreślili, że ich emigracja, spowodowana m. in. dyskryminacją chrześcijaństwa na Bliskim i Środkowym Wschodzie, szczególnie w Ziemi Świętej, wojny, stanowi ryzyko nie tylko zubożenia Kościołów wschodnich, ale, ze względu na tragiczny rozwój zjawiska, może doprowadzić do ich zaniku. Konieczne są więc - jak stwierdzono - nowe struktury kościelne w krajach zachodnich, które dawałyby emigrantom katolikom wschodnim możliwości życia i świadczenia o swojej wierze zgodnie z własną tradycją, we własnym obrządku.
Punktem kulminacyjnym spotkania była uroczysta Liturgia św. Jana Chryzostoma, sprawowana w bazylice katedralnej pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu pod przewodnictwem bp. prof. Dimitriosa Salachasa, egzarchy apostolskiego Greckiego Katolickiego Kościoła Wschodniego. Eucharystię koncelebrowali: abp Jan Martyniak, greckokatolicki metropolita przemysko-warszawski, bp Włodzimierz Juszczak, ordynariusz eparchii wrocławsko-gdańskiej, bp Antoni Dziemianko z Mińska, bp Christo Proykov, egzarcha apostolski w Bułgarii, archimandryta Sergiusz Gajek, wizytator apostolski dla grekokatolików w Białorusi, mitrat Eugeniusz Popowicz Protosincellus z Przemyśla, biskup ordynariusz Krzysztof Nitkiewicz, bp Edward Frankowski oraz kapłani obrządku łacińskiego i greckokatolickiego. Homilię wygłosi biskup sandomierski Krzysztof Nitkiewicz. Obecni byli przedstawiciele środowisk naukowych Warszawy, Krakowa, Lublina, siostry zakonne, wspólnota WSD, poseł Marek Kwitek, samorządowcy. Liturgię św. Jana Chryzostoma, doktora Kościoła, cechuje bogata obrzędowość, a uświetnił ją też śpiew liturgiczny w wykonaniu chóru katedralnego z Przemyśla. Kościół wschodni swoim dziedzictwem liturgicznym, teologicznym, duchowym, kulturą, tradycją ubogaca Kościół katolicki. Jak przypomniał bp Krzysztof Nitkiewicz, chrześcijański Wschód i pragnienie, aby jego niezwykłe bogactwo zostało powszechnie uznane i cieszyło się należytym szacunkiem, zajmowały w sercu Ojca Świętego Jana Pawła II niezwykle ważne miejsce.
Organizatorami spotkania były: Diecezja Sandomierska oraz Katedra Prawa Katolickich Kościołów Wschodnich Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, przy współpracy z ukraińską metropolią greckokatolicką w Polsce.