Czas studiów to najmilszy w życiu okres: już nie młodzieńczy, a jeszcze nie w pełni dojrzały. Czas, kiedy odpowiedzialność przeplata się z szaleństwem, praca z nauką, nowe znajomości i przyjaźnie z miłością. Studencki czas. Ale czy osoba niepełnosprawna może równie miło wspominać ten okres?

Student niepełnosprawny

Od dobrych kilku lat w gronie studentów zaczęły się pojawiać osoby niepełnosprawne. Zaistniała więc potrzeba wyjścia im naprzeciw - nie na zasadzie wyręczania czy stosowania taryf ulgowych z egzaminów, ale poprzez wsparcie, kompensację braków i wyrównywanie szans. U osób niepełnosprawnych bowiem przeszkodą w otwartości na naukę może stać się rodzaj niepełnosprawności i to, jak udaje im się wejść w relacje w innymi ludźmi.
Niepełnosprawni żacy jednak, podobnie jak i pełnosprawni, są różni pod względem charakteru, temperamentu, osobowości czy nastawienia do życia.

Biura Osób Niepełnosprawnych

Początkowo - by wyjść naprzeciw niepełnosprawnym studentom - zaczęła tworzyć się na uczelniach instytucja Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych, z której rodziły się Biura ds. Osób Niepełnosprawnych. Ich zaistnienie było spowodowane potrzebą pomocy niepełnosprawnym studentom, którzy wykazywali wiele ciekawych inicjatyw i pomysłów.

Na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II

Na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie (UPJPII) działa od kilku lat pełnomocnik ds. osób niepełnosprawnych - Katarzyna Kutek-Sładek. Samo biuro powstało ok. dwóch lat temu.
- Procentowo na naszej uczelni jest najwięcej osób niepełnosprawnych - wyjaśnia Monika Piega, psycholog z Biura ds. Osób Niepełnosprawnych UPJPII - W roku akademickim 2009/10 było ich około 60. Na innych uczelniach ta liczba jest większa, ale i liczba wszystkich studentów jest większa.

Biuro poszukuje studentów…

Niepełnosprawni studenci niejednokrotnie nie chcą ujawniać się ze swoją niepełnosprawnością, a wielu schorzeń nie można dostrzec gołym okiem. Biuro może więc „wyłapać” i wspomóc radą takich studentów jedynie w chwili, gdy na uczelni złożą oni podanie o stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych.
- Ale zdarza się, że czasami zgłaszają się oni do nas sami, aby o coś zapytać - mówi Monika Piega. - Od nadchodzącego roku akademickiego nasze biuro będzie zbierać podania o stypendia specjalne dla osób niepełnosprawnych. Wcześniej robił to działy socjalny uczelni. W ten sposób, tuż po indywidualnym kontakcie z daną osobą, będzie nam łatwiej ją wspierać czy doradzać.

Stypendium specjalne - ale czy coś jeszcze?

Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych pomaga studentom pozyskać dodatkowe środki na studia, przez pomoc w wypełnianiu wniosków do Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych, który oferuje niepełnosprawnym studentom liczne programy, np.: „Student” (dofinansowanie do studiów - dojazdów, zakwaterowania i zakupu wszystkich potrzebnych rzeczy, oprócz sprzętu komputerowego); „Pegaz” (dofinansowanie do prawa jazdy, zakupu komputera, wózka inwalidzkiego); „Komputer dla Homera” (dofinansowanie do zakupu komputera).

Pomoc materialna to nie wszystko

Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych pomaga także w wielu innych sprawach, np. w zakwaterowaniu w akademiku innej uczelni (UPJPII nie posiada swoich akademików). Jak podkreśla p. Monika - Nie mamy własnych akademików, ale możemy znaleźć miejsce w akademikach uczelni partnerskich, z którymi podpisaliśmy porozumienie o współpracy Biur ds. Osób Niepełnosprawnych. - mówi Monika Piega. - Możemy pomóc załatwić asystentów osób niepełnosprawnych i tłumaczy języka migowego (choć u nas na uczelni nie ma osób niesłyszących). Organizujemy kursy języka migowego dla osób niepełnosprawnych i pełnosprawnych. Na naszej uczelni w kursie języka migowego mogą uczestniczyć tylko nasi studenci. Ponadto na pozostałych uczelniach partnerskich (AGH, PK, UEK, UP), studenci mogą uczestniczyć w takich kursach bezpłatnie lub częściowo płatnie. Muszą jednak mieć status studenta którejś z tych uczelni.

Porozumienie międzyuczelniane

Między pięcioma krakowskimi szkołami wyższymi istnieje obecnie porozumienie Biur ds. Osób Niepełnosprawnych. Podpisały je: Politechnika Krakowska, Uniwersytet Ekonomiczny, Uniwersytet Pedagogiczny, Akademia Górniczo Hutnicza i Uniwersytet Papieski Jana Pawła II. Na mocy porozumienia uczelnie partnerskie organizują wiele inicjatyw na rzecz studentów z niepełnosprawnością.

Piknik Lotniczy - dlaczego nie?

5 lipca odbył się, zorganizowany przez wspomniane uczelnie, doroczny Piknik Lotniczy. Impreza ta organizowana jest od kilku lat, a jej główną atrakcją są tandemowe skoki spadochronowe i samolotowe loty turystyczne nad Krakowem. Dla niektórych osób niepełnosprawnych może to być jedyna okazja, by móc skoczyć w tandemie ze spadochronem.
Także w lipcu Politechnika Krakowska i Uniwersytet Papieski Jana Pawła II zorganizowali obóz dla osób niepełnosprawnych. Odbył się on w Żywcu i był obozem żeglarskim, na którym w cenie promocyjnej można było uzyskać patent żeglarski - większy koszt obozu został pokryty przez uczelniane Biura ds. Osób Niepełnosprawnych.

Zrzeszenia Osób Niepełnosprawnych

Zrzeszenia Osób Niepełnosprawnych działają już na AGH, Uniwersytecie Ekonomicznym i Politechnice Krakowskiej. Na podwalinie tych zrzeszeń powstało także Zrzeszenie Studentów Niepełnosprawnych na Uniwersytecie Papieskim. Działa prężnie, choć jest dopiero w trakcie formalnej rejestracji.
Członkowie zrzeszeń na krakowskich uczelniach biorą udział w corocznym Ogólnopolskim Spotkaniu Studentów Niepełnosprawnych (OSSN), które zawsze odbywa się pod konkretnym hasłem przewodnim. Tegoroczne hasło OSSN to: „Formy przygotowania studentów niepełnosprawnych do wejścia na rynek pracy”. Takie spotkania odbywają się za minimalną opłatą, w którą wliczone są koszty organizacyjne: noclegi, posiłki, spotkania i konferencje.