Reklama

Śląskie Castel Gandolfo

To miejsce było własnością rodu Piastów, przeżyło oblężenie husytów, a biskupi wrocławscy mieli tu swoją letnią rezydencję. Ale czy dziś turyści i mieszkańcy Dolnego Śląska, jadąc na narty, pamiętają o historii Janowego Wzgórza?

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Javornik to niewielkie czeskie miasteczko położone około 90 km od Wrocławia, blisko granicy z Czechami. Jadąc od strony Paczkowa nie sposób nie zauważyć głównej atrakcji turystycznej miasta - zamku. Okazały, wybudowany na wzgórzu, góruje nad miastem, zachęcając jednocześnie do poznania jego historii. A jest ona naprawdę bogata i, o czym zapewne niewielu dziś pamięta, ściśle łączy narody: polski, czeski i niemiecki oraz miasta: Wrocław i Javornik.

Wzgórze Janowe

Biskupi wrocławscy otrzymali zamek od jego ówczesnego właściciela, Bolesława I Świdnickiego - z rodu Piastów. Zawarta umowa zakładała przejęcie zamku przez duchowieństwo po śmierci następny Bolka I, Bolesława II. Stało się to w 1368 r. Biskupi najczęściej nie mieszkali w Javorniku, ale mieli tam swoich zarządców. Z czasem zmieniono charakter zamku, wyburzając jego mury obronne. Miało to zapobiec kolejnym najazdom. Pozostał jednak problem zniszczenia budowli po wojnie husyckiej. Odbudowy zamku własnymi środkami podjął się biskup wrocławski, Jan Turzo. On także połączył zamek z Wrocławiem także poprzez nazewnictwo. Jánský Vrch - Janowe Wzgórze - nazwa, która towarzyszy zamkowi do dziś, nawiązuje do patrona wrocławskiej katedry i całej archidiecezji - św. Jana Chrzciciela. Oba te wydarzenia, odbudowę zamku i nadanie mu patrona, upamiętniają tablice umieszczone na dziedzińcu muzeum.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Wrocławskie ślady

Reklama

Biskupów na Janowe Wzgórze przyciągał nie tylko mikroklimat, wspaniałe tereny i możliwość odpoczynku, ale także dobra lokalizacja, pozwalająca na dotarcie do wielu miejsc diecezji wrocławskiej, obejmującej wówczas cały Górny i Dolny Śląsk, a więc górne i środkowe dorzecze Odry. Szczegóły świadczące o bliskich zależnościach między Javornikiem a Wrocławiem można znaleźć nie tylko w zamku, ale także w innych zakątkach miasteczka. Nad wejściem do budynku, w którym obecnie znajduje się plebania, oraz nad drzwiami kilku pobliskich domów wiszą herby biskupstwa wrocławskiego. Jeden z nich, umieszczony na budynku plebanii, został niedawno odnowiony i spostrzegawczym turystom przypomina o obecności w Javorniku kurialnych urzędników. Kolejnym ważnym miejscem jest także cmentarz. Tej opowieści należy jednak poświęcić nieco więcej miejsca.

Pierwszy arcybiskup wrocławski

W 1930 r. metropolia wrocławska uzyskała status archidecezji, a jej ówczesny pasterz, kardynał Adolf Bertram, godność pierwszego w historii arcybiskupa. Podczas jego zwierzchnictwa nad archidiecezją Janowe Wzgórze stało się tradycyjnym miejscem odpoczynku. Jednak dla pracowitego kardynała nawet czas relaksu i urlopu połączony był z pracą twórczą. Hierarcha osobiście pisał wszystkie listy pasterskie, interesował się także różnymi sprawami z zakresu historii Kościoła. Ostatni niemiecki kardynał zmarł w letniej rezydencji 6 lipca 1945 r. Został pochowany na miejscowym cmentarzu, w biskupim grobowcu, ale w 1991 r. jego szczątki przeniesiono do katedry wrocławskiej. W Javorniku pozostał jednak nadal grobowiec, w którym spoczywa biskup wrocławski Józef Hohenlohe. Zmarł on w styczniu 1817 r. Podczas poświęcenia odnowionego dzięki środkom archidiecezji wrocławskiej grobowca, bp Jan Kopiec mówił: Javornik jest pięknym miejscem, w którym można nie tylko nauczyć się historii (...), ale jednocześnie przekonać się, że gdziekolwiek jesteśmy, w Jezusie Chrystusie znajdujemy swoją ojczyznę”.

Firany pamiętają Bertrama

Reklama

Wewnątrz zamku wiele przedmiotów pochodzi z czasów kard. Bertrama. Garnki, firany - przypominają czasy odpoczynku wrocławskiego arcybiskupa. Wciąż także, wzorem dawnych koncertów Karola Dittersa z Dittersdorfu (przebywającego na zamku niemal 30 lat kompozytora, jednego z twórców niemieckiej opery komicznej), zwiedzający muzeum mogą usłyszeć twórczość kompozytora. Z tą różnicą, że dziś nie jest już ona wykonywana na żywo. Po 1945 r. komunistyczne władze czechosłowackie przejęły zamek i umieściły w nim m.in. ciekawą, acz nie korespondującą z pozostałym wyposażeniem i historią miejsca ekspozycję fajek.

Kontynuowanie tradycji

Dziś turyści chętnie przyjeżdżają do Javornika niekoniecznie w celu zwiedzania zamku. Po otwarciu granic przez Javornik wiedzie często najkrótsza droga do znanych kurortów narciarskich. Polacy przyznają, że w Czechach korzystają głównie z restauracji i stoków, bo są lepiej przygotowane i jest tu taniej niż w Polsce. Z kolei Czesi chętnie udają się do swoich północnych sąsiadów na codzienne zakupy - żywność jest w Polsce tańsza i lepszej jakości niż w Czechach. W tym wyjątkowym miejscu, w którym splatały się losy polsko-czesko-niemieckie, mieszkańcy starają się jednak nadal podtrzymywać pamięć o historii. Nawet, gdy ktoś trafia w pobliże Janowego Wzgórza przypadkiem, jest informowany o losach zamku. Zwiedzając go, nie sposób ominąć choćby portretów biskupów wrocławskich, a przewodnicy podkreślają, że właśnie dzięki biskupom zamek odżył i był siedliskiem kultury. To jedno oblicze dbałości o pamięć przyszłych pokoleń: edukacja. Drugie oblicze to działalność w życiu codziennym.

Dialog w codzienności

Javornik stale podejmuje współpracę z polskimi miastami: Paczkowem, Otmuchowem, Złotym Stokiem i Lądkiem Zdrojem. Miasta, domy kultury i szkoły w nich funkcjonujące organizują wspólne wystawy, koncerty i festiwale. Jak opowiada ks. Piotr Niewiadomski, polski salwatorianin, proboszcz javornickiej parafii, rozwija się także współpraca na gruncie międzyparafialnym. Proboszczowie służą sobie nawzajem nie tylko pomocą materialną, ale także duszpasterską. Ciekawy jest choćby sposób przygotowania w Javorniku Bożego Ciała. Gdy ksiądz Piotr organizował pierwszą po rewolucji procesję Bożego Ciała, to mieszkańcy pokazywali mu zdjęcia sprzed około 50 lat, ale nie umieli sami przygotować uroczystości. Pomoc zaoferowały pobliskie parafie: Lądek Zdrój, Paczków i Nowy Gierałtów. Każda z nich przygotowała jeden ołtarz, czwarty należał do Javornika. Cztery tradycyjne ołtarze stały się symbolem bliskości narodów oraz umiejętności współdziałania ponad granicami. Ich przykład pokazuje, jak dziś realizować dialog międzynarodowy, pamiętając stale o wspólnej historii.

2011-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Co inni we mnie cenią?

[ TEMATY ]

homilia

rozważania

Adobe Stock

Rozważania do Ewangelii Mt 25, 14-30<- KLIKNIJ

Niedziela, 15 listopada. Trzydziesta Trzecia Niedziela zwykła.
CZYTAJ DALEJ

Nie jesteście w ciemności

2026-11-09 14:49

Niedziela Ogólnopolska 46/2026, str. 22

[ TEMATY ]

homilia

Adobe Stock

Listopad jest wyjątkowym czasem. My, ludzie wierzący, przeżywamy go jako okres, w którym nasze myśli i modlitwy biegną ku tym, których już nie ma pośród nas. Choć uroczystość Wszystkich Świętych przypomniała nam o tym, że każdy z nas jest powołany do świętości, to Dzień Zaduszny budzi refleksje nad naszym przemijaniem i ziemskim końcem, który kiedyś musi nadejść. Czy tego chcemy, czy nie, czas biegnie nieubłaganie. Przypomina nam o tym także słowo Boże, lecz nie po to, żeby nas straszyć, ale po to, żeby zachować w nas czujność. Na temat przypowieści o talentach na pewno słyszeliśmy już bardzo wiele. Wygłoszono pewnie setki tysięcy kazań o tym, w jaki sposób należy postępować z darami otrzymanymi od Boga. Wiemy, że Bóg każdemu z nas daje tyle, ile jesteśmy w stanie udźwignąć. Ale dziś, kiedy spoglądamy na groby naszych bliskich zmarłych, chcemy zapytać siebie: czy my odziedziczymy królestwo niebieskie? Czy usłyszę od Boga słowa: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię. Wejdź do radości twego pana!”. Co robię w moim codziennym życiu? Pamięć o zmarłych powinna rodzić w nas pytanie, co by było, gdyby dzisiaj Bóg wezwał mnie do siebie? Czy dziś jestem gotowy na spotkanie z Chrystusem? Jak przeżywam moje codzienne życie? Jak realizuję moje codzienne powołanie? Jakim jestem ojcem, jaką jestem matką? Jakim jestem pracownikiem, jakim jestem pracodawcą? Co kieruje moim codziennym życiem? Czy naprawdę jestem człowiekiem wierzącym wtedy, kiedy jestem wśród innych? Czy przypadkiem nie zamknąłem Chrystusa w kościele i zakrystii? A może moja religijność zaczyna się i kończy tylko w pokoju, w którym mieszkam? Jaka jest moja codzienna postawa? Wracamy zatem do dzisiejszego pierwszego czytania z Księgi Przysłów: „Niewiastę dzielną któż znajdzie?”. I choć może chcielibyśmy widzieć w tym czytaniu tylko i wyłącznie kobietę, to tak naprawdę autor Księgi Przysłów pyta dzisiaj o postawę każdego z nas. O postawę mojego codziennego funkcjonowania w świecie. Pokazuje, że prawdziwego człowieka wierzącego poznajemy po jego codziennym życiu. Nie po tym, co mówi, ale po tym, w jaki sposób postępuje. Bardzo mocno widzimy uzewnętrznienie tego, co tak naprawdę jest w środku. I nie bez przesady mówi tutaj o kobiecie dzielnej, bo bycie człowiekiem wierzącym we współczesnym świecie musi być nacechowane wielką odwagą. Choć może w naszym męskim rozumieniu chcielibyśmy widzieć kobietę jako tą słabszą, może nawet bardziej bojaźliwą, to żadna postawa nie usprawiedliwia nigdy naszego tchórzostwa. Jeśli chodzi o świadectwo naszej wiary, nikt nie ma prawa być tchórzem. A co więcej – być może ci, którzy uznawani byli za ludzi słabszych, tchórzliwych, tak naprawdę okazywali się osobami prawdziwie odważnymi. I pewnie można za św. Pawłem Apostołem powiedzieć, że to wszystko, o czym dzisiaj piszemy, jest dla każdego z nas jasne i oczywiste – przecież nie jesteśmy synami nocy ani ciemności – dlatego czuwamy i jesteśmy trzeźwi, abyśmy byli gotowi na przyjście Pana.
CZYTAJ DALEJ

Kardynał ze Sztokholmu: W Szwecji rośnie zainteresowanie wiarą

2026-11-15 19:45

[ TEMATY ]

wiara

Szwecja

Fotolia

Według biskupa Sztokholmu, kard. Andersa Arboreliusa, w Szwecji rośnie zainteresowanie wiarą chrześcijańską. „Obecnie obserwujemy spadek liczby migrantów. Szwecja przyjęła surową politykę, która naturalnie będzie miała wpływ na przyszłość, ponieważ będzie przybywać mniej osób” - powiedział hierarcha w rozmowie z portalem domradio.de w Kolonii. „Ale jednocześnie widzimy, że coraz więcej Szwedów interesuje się wiarą. Są więc dwie strony medalu: mniej migrantów, ale więcej konwertytów” - powiedział purpurat.

Kościół katolicki w Szwecji jest mały, diecezja sztokholmska obejmuje cały kraj. Katolicy stanowią jedynie około 1,1 proc. populacji. Większość z nich to imigranci.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję