„Oczekuję wrażeń estetycznych”

- Dziękuję za włączenie mnie do grona uczestników tej prestiżowej imprezy, oczekuję mnóstwa wrażeń estetycznych - mówił abp Migliore, otwierając Międzynarodową Wystawę Budownictwa i Wyposażenia Kościołów, Sztuki Sakralnej i Dewocjonaliów SacroExpo. - Jako młody student filozofii przekonałem się, że byt, prawda, dobro i piękno są zamienne. Dzisiaj mamy przyjemność przekonać się o mądrości tej łacińskiej sentencji - zauważył.
Bp Kazimierz Ryczan zwrócił z kolei uwagę na to, że „świętość jest tam, gdzie są wielcy artyści” oraz na stały związek Episkopatu i Kościoła z imprezą. Andrzej Mochoń - prezes Targów Kielce podkreślił, że na ekspozycji znajduje się „pełne spectrum” potrzebne do wyposażenia kościołów i funkcjonowania parafii. Hierarchowie Kościoła z przedstawicielami władz wojewódzkich i miejskich, rektorzy wyższych uczelni, przełożeni zakonów i zgromadzeń oraz księża i goście świeccy uważnie zwiedzali stoiska, a było co oglądać: od szeroko prezentowanych różnych dziedzin sztuki (sporo rzeźby, ikon, witraży, prawie wcale - malarstwa), po oświetlenia, szaty liturgiczne, nowoczesne technologie. Wśród nowości targowych znalazły się m.in. urządzenia firmy Activtek, likwidujące pleśnie, grzyby i inne ustroje, znajdujące zastosowanie także w obiektach sakralnych czy przeróżne elementy podgrzewane do kościołów. Były to nie tylko ławki i konfesjonały, ale dywaniki grzewcze, płytki grzejne, podgrzewane … korporały i in. Firmy proponujące te towary reklamowały je jako super energooszczędne (były one chętnie nabywane m.in. przez księży z Litwy, wprowadzone je już także np. w Gdańsku).
Ogromną popularnością cieszą się niezmiennie szaty liturgiczne, choć księża narzekają, że można je na SacroExpo raczej zamówić, trudniej bezpośrednio zakupić. Poszukiwane były „przewiewne” alby i - rzadziej - wyszukane, ręcznie haftowane ornaty.
Sporo zwiedzających zatrzymywało się przy punktach biur pielgrzymkowych. Szeroko prezentowały się firmy architektoniczne, pracownie artystyczne i organowe, były oferty dotyczące aranżacji przestrzeni wokół kościoła czy zakładania i ochrony współczesnych cmentarzy. Prezentowały się wydawnictwa katolickie oraz projekty ewangelizacyjne i duszpasterskie, np. „Chrześcijańska szkoła pod żaglami”.

„Per Artem ad Deum” - tylko na SacroExpo

Kielecka impreza ma wyłączność na przyznawanie tej prestiżowej nagrody Papieskiej Rady ds. Kultury, której inicjatorem był w 1982 r. Jan Paweł II. W tym roku - po raz siódmy z kolei - nagroda powędrowała do wybitnego architekta obiektów sakralnych - Stanisława Niemczyka, związanego głównie z Tychami i Górnym Śląskiem. Targom SacroExpo towarzyszyła wizualizacja prac nagrodzonego architekta.
Ośmioosobowa Komisja konkursowa przyznała także medale honorowe i wyróżnienia imprezy. Medal Honorowy JE Prymasa Seniora Ks. Józefa Kardynała Glempa otrzymała Firma Usługi Architektoniczne Teresa Firlej, medal Targów Kielce przyznano pracowni rzeźby Zygfryda Grossa, zaś Nagrodę Honorową JE Biskupa Kieleckiego Ks. Kazimierza Ryczana otrzymał Zakład Produkcji Urządzeń Grzejnych „Izoterma”, którego właścicielem jest Zbigniew Bereżański.

Imprezy towarzyszące

W ramach targów odbyła się IX Międzynarodowa Konferencja poświęcona architekturze i sztuce sakralnej „Kościoły naszych czasów” pod hasłem „Przestrzenie sacrum”, z udziałem muzealników z Politechniki Lubelskiej, Warszawskiej, Krakowskiej, Gliwickiej, Opolskiej, z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Prelekcje naukowców dotyczyły głównie obszaru kształtowania współczesnej przestrzeni sacrum. Odbyła się także specjalistyczna konferencja „Technologie energooszczędne w budownictwie sakralnym”. Ks. Andrzej Rusak prezentował atrakcje Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu, goście zwiedzali także wystawę fotograficzną kieleckiego fotografika Antoniego Myśliwca „Tajemnice cerkwi”. To wykonane w oryginalnym oświetleniu 42 fotografie wybrane spośród tysięcy, dokumentujących 3 lata funkcjonowania cerkwi św. Mikołaja Cudotwórcy w Kielcach. Odbyła się także prezentacja Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej (ZoSIA) na stoisku Narodowego Archiwum Cyfrowego G-15. Program jest reklamowany jako kompleksowe rozwiązanie dla wszystkich instytucji posiadających zbiory archiwalne, a więc również muzeów, w tym diecezjalnych i prowadzonych przez Kościół. Pozwala opracowywać informacje o zbiorach znajdujących się w archiwach oraz udostępniać je w internecie. Jest to projekt niekomercyjny, opracowany w całości przez NAC.
Przed wejściem do głównej hali można było obejrzeć wystawę Europejskiego Kalendarza o charakterze ekumenicznym. Projekt, autorstwa Muzeum Diecezjalnego w Kielcach, wykorzystując reprodukcje najważniejszych europejskich dzieł sztuki, zwraca także uwagę na ekumenizm i wspólnotę korzeni wyznań chrześcijańskich.
Wśród atrakcji i tegorocznych hitów: oferowane przez włoską firmę elektroniczne różańce (dla osób z problemami wzroku, ale nie tylko), podgrzewane ławki i konfesjonały do kościołów, nowoczesne chłodnie - katafalki czy szeroka oferta rękodzieła afrykańskiego, wykonanego przez podopiecznych misjonarzy, a także oryginalne srebrne sztabki numizmatyczne z podobizną papieża, które powstały w szwajcarskiej firmie. Zainteresowanie - choć nie tak duże, jak można było oczekiwać, wzbudzał zrekonstruowany w Kiecach 18-metrowy papieski papamobile z pielgrzymki Jana Pawła II do Polski. Finał XI Festiwalu Piosenki Religijnej w KCK i koncert organowy z fragmentami „Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II w Ekumenicznej Świątyni Pokoju dopełniły obrazu tegorocznych targów branży sakralnej.
Jak mówi Robert Frąk, menadżer SacroExpo, konieczne jest uważne wsłuchiwanie się w opinię uczestników SacroExpo, dialog z ekonomami diecezji, zakonów. - Reagujemy na bieżąco, dopasowując ofertę do aktualnych potrzeb Kościoła - uważa Frąk. Podkreśla, że w tym roku organizatorzy położyli nacisk na współczesne technologie, szczególnie w zakresie ocieplania świątyń i multimedia ewangelizacyjne.
Znacznie mniej kiczowatej pseudosztuki sakralnej (np. prawie zniknęły cukierkowate figurki bożonarodzeniowe), więcej technicznych rozwiązań, nowinek, innowacji, architektury - to chyba dobry kierunek.
Imprezę odwiedziło w tym roku 4251 osób.

* * *

STANISŁAW NIEMCZYK - urodzony w 1943 r., wyróżniony Honorową nagrodą SARP 1998, a w2000 r. uhonorowany przez Jana Pawła II odznaczeniem Pro Ecclesia et Pontifice, zasłynął jako twórca kościołów budowanych latami przy dużym współudziale parafian, z charakterystycznymi detalami, powstającymi często spontanicznie na placu budowy. Jest absolwentem Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Od 1968 r. pracował w Tychach w Miastoprojekcie, gdzie zasłynął z projektowania obiektów nietypowych, prekursorskich. Autor budynków handlowych, usługowych, mieszkalnych, ale przede wszystkim niezwykłych kościołów. Bank w Czechowicach-Dziedzicach, czy osiedla w Mikołowie - to jego bardziej znane projekty usługowe. Najsłynniejsze zaś sakralne - to kościół pw. Jezusa Chrystusa Odkupiciela w Czechowicach-Dziedzicach czy kościół Ducha Świętego w Tychach oraz zespół klasztoru i kościoła franciszkanów.