Eucharystia na dobry początek

Biskup kielecki (Hebdów to zaledwie 20 km od Krakowa, ale wciąż diecezja kielecka) przewodniczył uroczystej Mszy św. z okazji zakończenia kilkuletnich prac, sprawowanej w kościele Wniebowzięcia NMP w Hebdowie. Eucharystię koncelebrowali m.in. o. Józef Matras SP, prowincjał Polskiej Prowincji Zakonu Pijarów, o. Mateusz Pindelski, asystent generalny Polskiej Prowincji Zakonu Pijarów oraz prowincjał z prowincji Aragonia w Hiszpanii i in.
W homilii Ksiądz Biskup nawiązał do historii opactwa w Hebdowie i roli klasztoru ponorbertańskiego w dziejach regionu. Wyraził radość, iż to dziedzictwo duchowe i kulturowe będzie nadal pomnażane w powstającym dziele. Przypomniał, że we współczesnym świecie toczy się nieustannie walka pomiędzy dobrem i złem, pomiędzy sacrum i profanum - zauważył, jak ważne na mapie Polski są miejsca modlitwy, gdzie Jezus zwycięża w ludzkich sercach - takim miejscem staje się nowo otwarte „Centrum Wiara i Kultura”.
Po Eucharystii nastąpiło oficjalne otwarcie wyremontowanego opactwa wraz z nowo powstałym „Centrum Wiara i Kultura” oraz wernisaż wystawy „Dziedzictwo kulturalne w zbiorach pijarów”. Koordynator projektu - o Józef Tarnawski SP, obecnie ekonom, a przez 8 lat prowincjał Zakonu - przypomniał historię obiektu i założenia jego odbudowy oraz modernizacji. - Choć pijarzy od 1948 r. prowadzili parafię, nie odzyskali praw do własności klasztoru i nie byli prawnymi właścicielami kompleksu. Znacząca część była w zarządzie spółdzielni rolniczej, dopiero po 2000 r. możliwa była regulacja prawna - mówi w rozmowie z „Niedzielą”.
W uroczystym poświęceniu i zwiedzaniu „Centrum Wiara i Kultura” wzięli udział m.in.: bp Kazimierz Ryczan, Marek Sowa - marszałek województwa małopolskiego, Zbigniew Wójcik - starosta proszowicki, dyr. Jan Janczykowski - małopolski wojewódzki konserwator zabytków, ponadto wykonawcy, podwykonawcy, duchowni - pijarzy i księża diecezjalni, goście.
W latach 2009-2011 klasztor poddany został gruntownym pracom remontowo-konserwatorskim, których efektem było odsłonięcie szeregu interesujących polichromii i rozwiązań architektonicznych, wcześniej nieznanych i niedostępnych dla zwiedzających. Do miejsc szczególnie atrakcyjnych zaliczyć należy m.in.: kolebkowe ceglane piwnice (przeznaczone obecnie na cele wystawiennicze) wraz z karcerem, czyli dawnym więzieniem dla nieposłusznych zakonników z zachowanymi oryginalnymi inskrypcjami, po części z XVI wieku. Odrestaurowany skarbiec służy współcześnie jako sala klubowa. Atrakcyjne dla zwiedzających będą zapewne eksponowane mury gotyckie (mowa jest o ich tzw. wątku wedyjskim dotyczącym specjalnego gatunku cegły i sposobu jej układania, co np. występuje w bazylice mariackiej). Został odsłonięty portal bocznego wejścia do kościoła, widoczne są polichromie przedstawiające postaci norbertanów (oglądać je obecnie można pod przeszkloną posadzką na I piętrze klasztoru).

Ponorbertańska scheda

Hebdów jest drugim najstarszym - po opactwie tynieckim - założeniem klasztornym w Małopolsce. Klasztor nad Wisłą został ufundowany w 1160 r. przez norbertanów przybyłych tutaj ze Strahowa pod Pragą. Hebdów był siedzibą wielu opatów komendatoryjnych, wśród których byli także sekretarze królewscy (w pobliskich Niepołomicach mieścił się zamek królów polskich).
W ciągu stuleci odcisnął znaczące piętno na życiu religijnym, społecznym i gospodarczym regionu, promieniując daleko poza granice Małopolski. To właśnie norbertanie lokowali gród zwany Nowym Brzeskiem (1279 r.).
W 1819 r. opactwo zostało, decyzją władz carskich, zniesione. Norbertanie musieli opuścić klasztor, który od tego czasu zaczął popadać w coraz większą ruinę, ulegając m.in. serii groźnych pożarów, z których najpoważniejszy w 1859 r. strawił dachy nie tylko opactwa, ale także kościoła. W okresie powojennym, od roku 1948 r., właścicielami założenia kościelno-klasztornego stali się (po części) pijarzy. Zakon prowadził duszpasterstwo parafialne w tamtejszej parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, w klasztorze pijarzy umieścili swój zakonny nowicjat. Pogarszający się stan obiektu wymagał pilnych prac remontowych. Zostały one podjęte najpierw w 2007 r., kiedy to z dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zostały wyremontowane dachy klasztorne, a następnie we wrześniu 2009 r., gdy przy zaangażowaniu środków unijnych rozpoczęto kompleksowe prace remontowo-konserwatorskie w całym obiekcie.

Opactwo z pomysłem

Pijarzy przyjęli założenie: klasztor musi tętnić życiem, bynajmniej nie zarezerwowanym wyłącznie dla zakonników. Chodziło o to, aby stał się miejscem otwartym, przyjmującym pielgrzymów i gości, oferującym takie dobra duchowe, które współczesnemu człowiekowi są potrzebne dla jego harmonijnego rozwoju i wzrostu. Stąd zrodziły się nowe funkcje klasztoru. - Są one echem misji Zakonu Pijarów kierującego się hasłem „Pietas et Litterae” - „Pobożność i Nauka”. To przesłanie znalazło swój konkretny wyraz w powołanym przez pijarów Centrum „Wiara i Kultura”. Ośrodek duchowości chrześcijańskiej, edukacji i kultury - wyjaśnia o. Józef Tarnawski SP.
Działalność Centrum zainaugurowała wystawa „Dziedzictwo kulturowe zakonów w zbiorach pijarów”. Kurator o. Eugeniusz Grzywacz, historyk sztuki - dyrektor Centrum - zgromadził bogate zbiory malarstwa polskiego i europejskiego z kolegiów pijarskich w Krakowie, Łowiczu i Jeleniej Górze. Na wystawie znajdują się też rzeźby, szaty liturgiczne, kielichy i starodruki. Miejscem ekspozycji są krużganki opactwa, w tym odtworzony zupełnie krużganek północny. Wystawa potrwa do kwietnia 2012 r.
Centrum „Wiara i Kultura” zaprasza także na rekolekcje dla osób świeckich, księży, zakonnic, katechetów. Już wkrótce rozpoczynają się katechezy dla zakochanych i narzeczonych. Organizowane są warsztaty dla psychologów i pedagogów szkolnych. Kalendarz wydarzeń jest dostępny na portalu www.wiaraikultura.pl i wciąż jest aktualizowany.
Zespół kościelno-klasztorny, który jeszcze dwa lata temu popadał w ruinę, dysponuje obecnie 27 komfortowo urządzonymi pokojami (jedno, dwu i trzy-osobowymi). W Hotelu im. św. Norberta istnieje możliwość zakwaterowania 53 osób. Do dyspozycji gości jest zarówno kościół, jak i wewnętrzna kaplica. W klasztorze są także dwie sale restauracyjne w stylowych pomieszczeniach oraz dwie sale konferencyjne: sala św. Norberta oraz sala Opata - także klimatyzowane, wyposażone w nagłośnienie, Wi-Fi, projektor multimedialny, ekran, telewizor, telefon, flipchart. Dodatkowo do dyspozycji gości jest sala klubowa, czytelnia, wirydarz wewnętrzny oraz aleje spacerowe na zewnątrz klasztoru wraz z dwiema altanami ogrodowymi.
Stare i szacowne dziedzictwo, połączone z nowoczesnością dało efekty. Owoce, zapewne - już wkrótce.

* * *

Czy wiesz, że…

Niesłabnącym kultem w Hebdowie cieszy się rzeźba Maryi z Dzieciątkiem zwana Hebdowską lub Nadwiślańską z ok. 1400 r. w ołtarzu głównym - cel odwiecznych pielgrzymek.

W średniowieczu opactwu hebdowskiemu podlegało 7 klasztorów w Polsce.

Pierwszym oficjalnym spotkaniem w nowym Centrum była rozpoczęta w dniu inauguracji Rada Prowincji Zakonu Pijarów