Idea budowy pomnika zrodziła się w maju 2008 r., kiedy to nominację na proboszcza parafii Kodrąb otrzymał ks. kan. Marek Szumilas. Wówczas to metropolita częstochowski abp Stanisław Nowak poprosił nowo mianowanego proboszcza o upamiętnienie postaci bp. Stefana Bareły, który przyszedł na świat w Zapolicach należących do parafii pw. Jadwigi Śląskiej w Kodrębie i w tutejszym kościele parafialnym otrzymał sakrament chrztu. Potrzeba było trzech lat, by Ksiądz Proboszcz zainspirowany prośbą Metropolity i wspomagany przez kilkunastoosobowy Komitet Budowy Pomnika doprowadził dzieło do szczęśliwego finału.
O wielkim szczęściu i radości mówili w dniu odsłonięcia pomnika nie tylko przedstawiciele Kościoła, lokalnej władzy, ale i zwyczajni mieszkańcy parafii Kodrąb, zwłaszcza ci starsi, pamiętający osobiście swego krajana, biskupa Stefana. Już od kilku miesięcy żyli przygotowaniami do październikowej uroczystości zawsze życzliwie wspominając nie tylko osobę Księdza Biskupa, ale i jego bliskich. - Był wspaniałym człowiekiem od dzieciństwa. Mimo skromnych środków materialnych rodzice wychowali go porządnie. Podobnie jak jego rodzeństwo - wspomina jedna z parafianek. - Był zawsze sympatyczny, komunikatywny - takiego go zapamiętałam - dopowiada inna mieszkanka Kodrębia. Ks. Marek Szumilas liczył, że budowa i odsłonięcie pomnika wywoła falę wspomnień i przypomni postać wielkiego rodaka kodrębskiego - Biskupa Niezłomnego, ale i człowieka niezwykle ciepłego wobec ludzi. Wierni zatrzymujący się po uroczystości przed pomnikiem bp. Stefana Bareły, jakby na chwilę rozmowy, jak wtedy, kiedy jako biskup odwiedzał swoją parafię, dowodzą, że nadzieja Księdza Proboszcza nie była płonna.
„Zapraszamy na uroczystość poświęcenia pomnika biskupa Stefana Bareły - Syna tej ziemi” - głosił baner nad bramą prowadzącą do świątyni podkreślając związek Księdza Biskupa z ziemią kodrąbską. Nie zabrakło więc na uroczystości tych wszystkich, którzy poza szacunkiem wobec Biskupa Niezłomnego czują związek ze swą małą ojczyzną: przedstawicieli władz lokalnych i radnych Gminy Kodrąb, księży pochodzących z parafii Kodrąb, jak i kapłanów, którzy w parafii tej pracowali na przestrzeni wielu lat. Przybyli na uroczystość: metropolita częstochowski abp Stanisław Nowak wraz z biskupem pomocniczym Janem Wątrobą, członkowie Komitetu Budowy Pomnika na czele z ks. inf. Marianem Mikołajczykiem, wieloletnim osobistym sekretarzem i kapelanem bp. Stefana Bareły oraz ks. inf. Ireneuszem Skubisiem, od 1981 r. redaktorem naczelnym „Niedzieli”, o której wznowienie tak mocno zabiegał Ksiądz Biskup. Wśród obecnych nie zabrakło licznych kapłanów regionu radomszczańskiego, jak i przybyłych z innych zakątków archidiecezji częstochowskiej, a także księży z diecezji sosnowieckiej i kaliskiej, a wśród nich tych, którzy otrzymali święcenia kapłańskie z rąk bp. Bareły. Nade wszystko w uroczystościach odsłonięcia i poświęcenia pomnika wzięli udział bliscy biskupa Stefana - siostra Alina Kapica oraz brat Stanisław Bareła z rodzinami. To właśnie dla najbliższych Księdza Biskupa był to dzień długo oczekiwany i wyjątkowo radosny.
Ze słowami podziękowania wobec wszystkich, którzy przyczynili się do powstania pomnika, zwrócił się po jego odsłonięciu przez Metropolitę Częstochowskiego, Stanisław Bareła. „Niech z tego znaku pamięci płynie najważniejsze przesłanie, że bez względu na okoliczności zewnętrzne, warto być wiernym Chrystusowi” - mówił pan Bareła. Następnie przypomniał słowa testamentu biskupa Stefana, w których ten dziękował za Boży dar życia, dobrych wychowujących po chrześcijańsku Rodziców, wierne Bogu i Kościołowi Rodzeństwo oraz parafię i jej pasterzy, którzy go uczyli i udzielali sakramentów. Dziękując dalej za święty dar kapłaństwa i posługę pasterską biskupa Stefana w diecezji, Stanisław Bareła przypomniał o jej charakterystycznym rysie. „Swoją posługę pasterską wypełniałeś w określonych warunkach politycznych i społecznych. W tamtym czasie trzeba było codziennie zdawać egzamin z wierności Chrystusowi. Byłeś obiektem ciągłego zainteresowania służb bezpieczeństwa. Byłoby to mniej skuteczne, gdyby nie pomoc ludzi, którym wywietrzało z głowy ślubowanie o posłuszeństwie Panu Jezusowi. Dlatego z archiwum IPN wyłania się twarz podobna do oblicza Chrystusa z obrazu „Ecce Homo”” - podkreślił Stanisław Bareła przypominając również świętą i twórczą przyjaźń, która Księdza Biskupa łączyła z największymi mężami Kościoła w Polsce, kardynałami Stefanem Wyszyńskim i Karolem Wojtyłą.
Po odsłonięciu i poświęceniu pomnika bp. Stefana Bareły miała miejsce uroczysta Msza św., której przewodniczył i homilię wygłosił abp Stanisław Nowak. Po niej młodzież miejscowego gimnazjum w spektaklu przygotowanym pod okiem pedagogów przypomniała postać swego wielkiego krajana. Uroczystości uświetnił śpiewem chór „Laudate Dominum” z Żarek Letniska, a na uczestników uroczystości czekały grochówka oraz bigos przygotowane przez tygodnik „Niedziela” i „Chatę wuja Toma”.
Projektantem i wykonawcą pomnika z piaskowca, usytuowanego przed bramą wejściową do kościoła św. Jadwigi Śląskiej, jest Szymon Kałafuta reprezentujący szkołę zakopiańską. Bp Stefan Bareła został przedstawiony w stroju pontyfikalnym, w mitrze i z pastorałem.