Ludzie, którzy giną za wartości najwyższe, są godni samego Boga - te słowa skierował do zebranych w archikatedrze łódzkiej bp Adam Lepa 1 marca na zakończenie łódzkich obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Ksiądz Biskup przewodniczył Mszy św. w intencji pomordowanych oraz żyjących żołnierzy, których imię przez dziesięciolecia było wymazane z oficjalnych kart historii.
- Bohaterów było wielu. Dziś czas przywrócić im pamięć. Dlaczego Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych obchodzimy właśnie 1 marca? Jest to dzień symboliczny dla żołnierzy antykomunistycznego podziemia, gdyż tego dnia w 1951 r. wykonany został wyrok śmierci na kierownictwie IV Komendy Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” - wyjaśnił w słowie wstępnym proboszcz katedry ks. prał. Ireneusz Kulesza.
W homilii bp Lepa porównał męczeńską śmierć żołnierzy do męki Chrystusa. - Ci żołnierze, których w regionie łódzkim było blisko 30 tys., znosili tortury i ginęli w warunkach przypominających te z czasów gestapo. Nie wolno nam o tym zapomnieć! - apelował do zebranych bp Lepa. Nawiązał także do książki Jana Pawła II „Pamięć i tożsamość”, w której Ojciec Święty zwracał uwagę, iż „naród, który traci pamięć, traci także swoją tożsamość”. Ksiądz Biskup podkreślił, że szykanami dotknięte były także rodziny uwięzionych i zabitych żołnierzy. Pamiętajmy w modlitwach o ludziach, którzy oddali za nas życie, walczyli z okupantem podczas wojny i po jej zakończeniu. Mówmy o tych ludziach i zachowajmy o nich pamięć - zachęcał bp Adam Lepa.
Po Eucharystii chór XXIX LO im. Janka Bytnara „Rudego” w Łodzi oraz studenci Wydziału Aktorskiego PWSFTviT zaprezentowali program artystyczny. Na zakończenie złożono kwiaty na Grobie Nieznanego Żołnierza oraz odbył się Apel Poległych. Obchodom łódzkiego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych towarzyszyła wystawa przygotowana przez młodzież z XXIX LO.
„Żołnierzami Wyklętymi” władze PRL nazywały żołnierzy podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego stawiających opór sowietyzacji Polski w latach 1944-1963. Działali oni w różnych organizacjach, m.in.: „Wolność i Niezawisłość”, „Konspiracyjne Wojsko Polskie”, „NIE”. Do znanych postaci z tego kręgu należą gen. August Fieldorf „Nil”, rotmistrz Witold Pilecki, Danuta Siedzikówna ps. „Inka”.
Łódzkie obchody Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych zorganizowało Stowarzyszenie „Studenci dla Rzeczypospolitej” przy współpracy Związku Strzeleckiego „Strzelec” i Fundacji „Polska się Upomni”.

Piotr Drzewiecki

Złożeniem kwiatów pod Pomnikiem Ofiar Komunizmu przy ul. Karola Anstadta rozpoczęły się 1 marca łódzkie obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Uroczystość zgromadziła kombatantów, działaczy NSZZ „Solidarność”, reprezentantów wojewódzkich władz państwowych i samorządowych, przedstawicieli władz oświatowych, młodzież szkolną, pracowników łódzkiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.
Po wysłuchaniu przemówień i wspomnień kombatantów pod pomnikiem złożono wieńce i wiązanki oraz zapalono znicze. Wojewodę łódzkiego Jolantę Chełmińską reprezentowała Wiesława Zewald, której towarzyszył sekretarz Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Łodzi - Andrzej Cewiński. Obecny był również łódzki kurator oświaty Jan Kamiński.
Następnie uczestnicy obchodów przeszli do gmachu XII Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Wyspiańskiego (ul. Karola Anstadta 7), gdzie oddział łódzki IPN zorganizował konferencję popularno-naukową zatytułowaną „Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych”. W budynku liceum, w latach 1945-1956 mieściła się siedziba Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Przypomina o tym Pomnik Ofiar Komunizmu usytuowany naprzeciwko wspomnianej szkoły.
Konferencję rozpoczął program artystyczny przygotowany przez uczniów XII LO. W jej dalszej części znalazły się interesujące wykłady, których tematem przewodnim była działalność Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
Pierwszy wykład pt. „O genezie II konspiracji” wygłosił dr Tomasz Toborek (IPN Łódź), drugi „W obronie niepodległości i demokracji. Zrzeszenie «Wolność i Niezawisłość»” przedstawił dr hab. Janusz Wróbel. Po przerwie dr Joanna Żelazko (IPN Łódź) omówiła działalność łódzkiej Komendy WiN. Konferencję zakończyło wystąpienie kpt. Edmunda Kowalczyka - (Zrzeszenie „WiN”), „Najwierniejsi z wiernych”. Organizatorzy konferencji podkreślali, że w tym roku była ona w sposób szczególny skierowana do młodzieży szkolnej.

Henryk Tomczyk