Reklama

Kreml w stepie

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Historia, którą chcę opisać, sięga korzeniami głębokiego średniowiecza. Wówczas bowiem, w XI wieku, wzmiankowany jest po raz pierwszy ród Pobórz-Popowskich. To czasy Bolesława Chrobrego. Dalej przodkowie tego rodu „objawiają” się przy Jagielle, zaś w 1507 r. stają się właścicielami wsi Popowo leżącej w widłach Bugu i Narwi. Wieś ta zresztą istnieje do dziś i jest znanym miejscem wypoczynkowym dla mieszkańców Warszawy. Sprzyja temu bliskość Zalewu Zegrzyńskiego. Funkcjonuje tu wiele ośrodków wypoczynkowych, w tym także rządowych, centrów konferencyjnych, dacz itp.
Według źródeł rosyjskich ród Popowów wywodzi się właśnie z tego szlacheckiego rodu Popowskich z Ziemi Mazowieckiej. Kiedy Popowscy stali się Popowymi „dworianami ruskimi”, dokładnie nie wiadomo. Ale było to najprawdopodobniej w II połowie XVIII wieku. Wówczas to Stepan (Szczepan?) Popow otrzymał rosyjskie szlachectwo. Do historii przeszedł jednak, i czarno się w niej dla nas zapisał, jego syn Wasyl Popow, tajny doradca Katarzyny II w sprawach polskich. Jednym z jego „osiągnięć” w tychże sprawach było autorstwo tekstu konfederacji targowickiej. Za swoją ofiarną służbę otrzymał wielkie połacie ziemi „niczyjej” na Zaporożu, skąd „wraża baba Kataryna”, jego mocodawczyni, właśnie przegnała Kozaków. Był to step, olbrzymi, dziki step, kiedyś deptany kopytami końskimi różnej maści koczowników od Scytów poprzez Połowców, Mongołów, Tatarów, później Kozaków, których nieliczne chutory i zimowniki można było jeszcze tutaj spotkać. Jeden z nich leżał na skraju osławionego kozackiego Wielkiego Ługu, rogu obfitości, olbrzymich, ponad 1,5 tys. km2 rozlewisk Dniepru i Konki, gdzie pełno było soczystych łąk, bujnych lasów, zasobnych w ryby rzek i starorzeczy. Chutor ów, po przejęciu tych ziem przez Wasyla Popowa, został nazwany Wasylówką. Dziś to miejscowość powiatowa w obwodzie zaporoskim na Ukrainie.
Tam właśnie miałem okazję być pewnego upalnego sierpnia, gdzie ciepły wiatr od stepu studził nieco ponad 45-stopniowy skwar. Pojawiłem się tam m.in. po to, by zobaczyć resztki wielkiego stepu, jakie ostały się w okolicy, oraz Wielkiego Ługu, nie do końca jeszcze zniszczonego przez bolszewików. Ale również dlatego, by zobaczyć ruiny największego zamku w tej części Europy - siedzibę Popowów. Wybudował ją Wasyl Pawłowicz Popow, rosyjski generał (to zresztą tradycja u Popowów) w latach 1864-84. Jej projektantem był znany w Rosji architekt Nikołaj Benua. Do pracy przy niej zapędził miejscowych - potomków kozaków. Budowa trwała długo, ale efekt był porażający. Powstał zamek wybudowany w kilku różnych stylach: rokoko, romańskim, gotyckim, a niektóre elementy w angielskim i mauretańskim. Otoczony wysokim murem z flankami, identycznymi jak te na Kremlu w Moskwie. Za murami kryły się istne cuda. Najpiękniejszy był pałac z pięcioma basztami. Trzypiętrowy, zawierał w sobie salę balową z lustrami i marmurową podłogą, galerię obrazów z całej Europy, kolekcje trofeów myśliwskich, a w podziemiach - łaźnie według różnych stylów: oczywiście rosyjskiego, ale i fińskiego, tureckiego a nawet… rzymskiego. Na ostatnim piętrze pałacu urządzono z czasem obserwatorium astronomiczne. Pałac otaczały winnice, sady i wspaniały park, w którym znajdowały się rzeźby i fontanny. Prócz tego w obrębie murów stały: wysoka wieża obserwacyjna, stajnia dla 90 koni, zabudowania dla służby. Obiekt był nie tylko perłą architektoniczną, ale także majstersztykiem sztuki murarskiej. Zbudowany został z miejscowej cegły, którą łączono spoiwem o równej grubości 4 mm, a w specjalnych miejscach 1 mm, co dawało murom wielką wytrzymałość.
Niestety, nie oparły się bolszewikom. To ich władza (i niemiecka okupacja) doprowadziła do zniszczenia tego pięknego kompleksu. Wycięto park, zniszczono pałac (została po nim 1 baszta), zniszczono większość murów. Niepodległa Ukraina na resztkach tego, co zostało, urządziła tutaj Muzeum „Siedziba Popowa”. Sale muzealne znajdują się w dawnym pomieszczeniu dla służby zamkowej, bo one najlepiej się zachowały.
W cieniu ocalałych resztek budowli siedziałem, popijając wyborny kwas chlebowy z beczki i patrząc jak nad dawną siedzibą potężnych Popowów, którzy doprowadzali do upadku tak wielkie kraje jak Rzeczpospolita, fruwają beztrosko śliczne pazie żeglarze i furczaki gołąbki. Siedziałem i myślałem, jak dziwny jest bieg historii: nie ma już Popowów, w pył obracają się resztki ich wielkości, niewielki pomniczek Wasyla Popowa stoi przy ulicy imienia jakiegoś komunisty. A niepodległa Polska jest.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2012-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Ewangelicki biskup na tropie Edmunda Wojtyły

2026-11-20 23:06

[ TEMATY ]

Milena Kindziuk

Red

To właśnie ewangelicki biskup śp. Paweł Anweiler pozwolił mi ustalić nowe fakty na temat Edmunda Wojtyły, brata św. Jana Pawła II. Dlatego teraz, gdy dotarła do mnie wiadomość o śmierci tego znanego i cenionego biskupa, wieloletniego zwierzchnika Diecezji Cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, chcę o tym przypomnieć.

Kiedy zbierałam materiały do książkowej biografii doktora Edmunda Wojtyły i szukałam świadków jego życia, w pierwszej kolejności udałam się do Bielska-Białej. To tam brat Papieża mieszkał i od 1931 roku pracował jako lekarz na oddziale zakaźnym miejscowego szpitala (wtedy był to Bielsk). Do historii przeszedł jako wybitny lekarz, który oddał swe młode życie dla pacjentki – 20-letniej Rozalii, chorej na nieuleczalną wtedy chorobę zakaźną, szkarlatynę. Kiedy zarażony Edmund cierpiał w gorączce przekraczającej 40 stopni i kiedy przez wiele dni umierał, opiekowały się nim pielęgniarki - ewangelickie diakonisy.
CZYTAJ DALEJ

Obiekt, który spadł na Polskę cały czas płonie. Wieża kontroli lotów na lotnisku w Rzeszowie ewakuowana

Dojście do obiektu, który spadł w pobliżu miejscowości Chmielek w pow. biłgorajskim jest utrudnione, ponieważ obiekt cały czas płonie - przekazał w piątek dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego nadinsp. Dariusz Działo.

W piątek rano Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych poinformowało o podejrzeniu naruszenia przestrzeni powietrznej RP przez niezidentyfikowane obiekty powietrzne. Rzecznik DORSZ ppłk Jacek Goryszewski w rozmowie w TVN24 przekazał, że mogło dojść do upadku obiektu w miejscowości Chmielek, blisko Nowego Lipowca (pow. biłgorajski, woj. lubelskie).
CZYTAJ DALEJ

Watykan: ogłoszono dekrety dotyczące dwóch cudów, męczeństwa i cnót heroicznych

2026-11-21 13:33

[ TEMATY ]

Watykan

dekrety

Agata Kowalska

Papież Leon XIV upoważnił Dykasterię do spraw Kanonizacyjnych do ogłoszenia sześciu dekretów dotyczących dwóch cudów przypisywanych wstawiennictwu osób beatyfikowanych i kandydatów na ołtarze, męczeństwa 55 osób oraz heroiczności cnót trojga Sług Bożych. Informację ogłoszono 21 listopada po audiencji, jakiej papież udzielił prefektowi dykasterii kard. Marcello Semeraro.

Pierwszy dekret potwierdza cud przypisywany wstawiennictwu bł. Zdenki (Cecylii) Schelingovej, słowackiej zakonnicy ze Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia Świętego Krzyża, urodzonej 24 grudnia 1916 r. w Krivej, a zmarłej 31 lipca 1955 r. w Trnawie. Oznacza to, że zostanie ona kanonizowana i włączona do grona świętych Kościoła katolickiego.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję