Małopolscy gimnazjaliści i licealiści, zapytani w jakich okolicznościach mają najczęściej styczność z narkotykami, przyznają, że podczas spotkań towarzyskich, w dyskotece lub na popularnej dziś „domówce”. Tych ostatnich najwięcej organizuje się latem, bo wtedy dorośli wyjeżdżają na urlop i małolaty mają do dyspozycji dom, mieszkanie. A i w dyskotekach młodzież częściej bawi się w czasie wakacji.

Trudno im było uwierzyć

Młodzi mówią, że dziś o narkotyki łatwo i każdy, kto tylko zechce, je zdobędzie. Kilka lat temu przekonała się o tym Patrycja - wzorowa uczennica jednego z małopolskich gimnazjów. Jedynaczka, dla której rodzice, zwłaszcza mama, zawsze mieli czas. Nie tylko zapewniali jej odpowiedni standard życia, ale i dbali o dobre relacje i uczyli mądrych, odpowiedzialnych wyborów. Zbliżał się koniec nauki w gimnazjum. Patrycja poprosiła rodziców, aby zgodzili się na jej udział w wakacyjnym obozie, na który jechali paczką zaprzyjaźnionych gimnazjalistów. Jak zwykle w takich sytuacjach, rodzice nastolatki sprawdzili warunki, wychowawców obozu i zaakceptowali pomysł. - Gdy ją odbieraliśmy po powrocie, była jakaś inna, śmiała się, ale jej oczy były smutne - wspomina mama dziewczyny. - Wtedy myśleliśmy, że Patrycja jest zmęczona. Zawieźliśmy ją do domu, gdzie straciła przytomność. Wezwaliśmy pogotowie. Lekarz zdecydował, żeby ją zabrać do szpitala, gdzie usłyszeliśmy, że Patrycja jest… naćpana.
Mama jedynaczki przyznaje, że trudno im było uwierzyć, iż córka tak ich zawiodła. Nastolatka została w szpitalu, gdzie poddano ją leczeniu. Tymczasem rodzice zwrócili się do wychowawców obozu z pytaniem, co oni robili, gdy ich podopieczni raczyli się narkotykami. - Wtedy usłyszałam: „Jak się trzyma córeczkę pod kloszem, to ona potem takie numery wykręca i do każdego się klei…” - opowiada mama Patrycji. - Byłam przerażona. Powoli powstawał coraz pełniejszy obraz zachowania córki, ale i obozu, w którym uczestniczyła.
Patrycja, dziś absolwentka jednej z krakowskich uczelni, przyznaje, że gdy odzyskała świadomość, poczuła się strasznie głupio. - Cały czas myślałam, jak mogłam zawieść rodziców - wspomina. - Zerwałam kontakty z Robertem i jego przyjacielem, posiadaczem narkotyków. Było to o tyle łatwe, że po wakacjach szliśmy do innych szkół. Robert, moja pierwsza miłość, jeszcze wiele razy próbował się ze mną umówić, ale to było już niemożliwe. Patrycja dodaje, że po tym wyjeździe rodzice przestali jej ufać. - Teraz, gdy wiem, że Robert nie skończył studiów i ma przeróżne problemy, a jego kolega od narkotyków już nie żyje, uświadamiam sobie, jak wiele zawdzięczam rodzicom - wyznaje.

Nie ma miękkich narkotyków

Według Światowej Organizacji Zdrowia, spośród 10 osób uzależnionych od narkotyków i poddających się leczeniu zaledwie 2 mają szansę wyjść z nałogu. Tymczasem upowszechnia się informację, że są tzw. narkotyki miękkie, których zażywanie nie uzależnia. Próbą odpowiedzi na to twierdzenie był panel dyskusyjny „Narkotyki zabijają wcześniej czy później”, który odbył się w lutym bieżącego roku w Siedlcach. W trakcie debaty prof. dr hab. Mariusz Jędrzejko z Mazowieckiego Centrum Profilaktyki Uzależnień (artykuł o konferencji znajduje się na stronie internetowej „Niedzieli”) powiedział: „Nie ma miękkich narkotyków, miękcy są tylko ludzie”. Eksperci uczestniczący w dyskusji po raz kolejny podkreślili, że każdy narkotyk zabija, pozostaje tylko kwestia, jak szybko tego dokonuje.
Z takimi informacjami trudno trafić do młodych, którzy sięgają po narkotyki. Robią to, bo zależy im na byciu w grupie, na akceptacji ze strony innych. Chcą się dobrze bawić. Starają się chociaż na chwilę zapomnieć, o problemach, z którymi sobie nie radzą. Grażyna Frączak - terapeutka z Krakowskiego Centrum Terapii Uzależnień (przy ul. Wielickiej 73) przyznaje, że w naszym mieście coraz młodsze nastolatki sięgają po narkotyki: - Z roku na rok przybywa osób eksperymentujących ze środkami psychoaktywnymi, w tym są i narkotyki, i alkohol, i lekarstwa. A to uzależnia. Zresztą, młodzi ludzie dużo szybciej popadają w nałóg niż dorośli.

Zakazy nie są skuteczne

Terapeutka mówi, że należy uważnie obserwować swoje dziecko, wówczas dostrzeże się problem na etapie eksperymentowania. - Nie można wtedy chować głowy piasek i udawać, że nic się nie stało - tłumaczy Grażyna Frączak. - Należy rozmawiać, wyrażać swe obawy oraz przedstawiać stanowisko. Mówić o niepokoju związanym z zachowaniem dorastającego dziecka. Na pewno nie na zasadzie robienia afery, bo wtedy nastolatek zacznie się z tym szczególnie ukrywać i będzie jeszcze trudniej.
Co więc mają robić rodzice, których nastoletnie dzieci wyjeżdżają z domu albo tylko wybierają się do dyskoteki? Jak ustrzec je przed sięgnięciem po narkotyki? Psycholodzy przekonują, że zakaz nie pomoże. Twierdzą, że jeżeli dziecko traktuje dom jak więzienie, to wyjazd będzie dla niego wyrwaniem się spod kurateli rodziców. Wtedy istnieje niebezpieczeństwo, że młody człowiek zrobi to, co mu zasugeruje grupa. Toteż warto dokładnie sprawdzić, z kim przebywają nasze nastoletnie dzieci. Stare przysłowie: „Z jakim przystajesz, takim się stajesz” nadal jest aktualne!