Ps 1 Sm 2, 1-10 - z Jutrzni na środę II tygodnia

1. Dzisiaj naszej modlitwie uwielbienia na cześć Pana życia przewodniczy głos niewiasty. W opowiadaniu z Pierwszej Księgi Samuela to właśnie Anna jest tą osobą, która po ofiarowaniu Panu swojego dziecka, małego Samuela, intonuje hymn, który przed chwilą odmówiliśmy. Będzie on prorokiem w Izraelu i swoim działaniem doprowadzi naród żydowski do nowej formy rządów, do monarchii, która będzie miała jako protagonistów nieszczęśliwego króla Saula i sławnego króla Dawida.
Anna miała za sobą historię naznaczoną cierpieniem, gdyż - jak mówi opowiadanie - Pan "zamknął jej łono" (1 Sm 1, 5). W starożytnym Izraelu bezpłodna niewiasta była uważana za uschły konar, za martwy byt, ponieważ udaremniało to małżonkowi zachowanie ciągłej o nim pamięci w kolejnych pokoleniach, co było bardzo ważne wobec niepewnych jeszcze wizji i mglistych perspektyw życia pozagrobowego.
2. Anna jednak pokładała nadzieję w Bogu życia i modliła się w ten sposób: "Panie Zastępów! Jeżeli łaskawie wejrzysz na poniżenie służebnicy twojej i wspomnisz na mnie, i nie zapomnisz służebnicy twojej, i dasz mi potomka płci męskiej, wtedy oddam go Panu po wszystkie dni jego życia" (1 Sm 1, 11). Bóg przyjął błaganie tej pokornej niewiasty, dając jej właśnie Samuela: uschły pień wypuścił żywy pęd (por. Iz 11, 1); to, co było niemożliwe w ludzkich oczach, stało się rzeczywistością w tym dziecku, które miało być poświęcone Panu.
Pieśń dziękczynna, która rozbrzmiewała na ustach tej matki, będzie podjęta i przekształcona przez inną matkę, przez Maryję, która - pozostając dziewicą - porodzi za sprawą Ducha Bożego. Magnificat Matki Jezusa pozwala zobaczyć główne zarysy pieśni Anny, która z tego powodu nazwana jest Magnificat Starego Testamentu.
3. Uczeni podkreślają, że autor natchniony włożył w usta Anny pewien rodzaj psalmu królewskiego, utkanego cytatami czy odniesieniami do innych Psalmów. Jawi się najpierw obraz króla żydowskiego, zaatakowanego przez silniejszych przeciwników, który jednak w końcu zostaje ocalony i tryumfuje, gdyż przy nim jest Pan, który łamie łuki mocarzy (por 1 Sm 2, 4). Znacząca jest końcówka pieśni, gdyż w uroczystej epifanii jawi się na scenie Bóg -
"Pan wniwecz obraca opornych: przeciw nim grzmi na niebiosach. Pan osądza krańce ziemi, On daje potęgę królowi, wywyższa moc swego pomazańca" (1 Sm 2, 10). W tekście hebrajskim ostatnie słowo to właśnie " Mesjasz", co znaczy "pomazaniec", a to pozwala przekształcić tę modlitwę królewską w pieśń nadziei mesjańskiej.
4. Chcielibyśmy podkreślić dwa tematy z tej pieśni dziękczynienia, która wyraża uczucia Anny. Pierwszy będzie dominował również w Magnificat Maryi, a jest nim odwrócenie losów, którego dokonuje Bóg. Mocarze zostają upokorzeni, słabi "uzyskują moc"; syci szukają pożywienia, a głodni zasiadają do wystawnej uczty; biedak zostaje podniesiony z prochu i otrzymuje "tron zaszczytny" (por. 1 Sm 2, 4. 8).
Łatwo dostrzec w tej starożytnej modlitwie nić przewodnią o siedmiu działaniach, których spełnienie Maryja widzi w historii Boga Zbawcy: "On przejawia moc ramienia swego, rozprasza ludzi pyszniących się zamysłami serc swoich. Strąca władców z tronu, a wywyższa pokornych. Głodnych nasyca dobrami, a bogatych z niczym odprawia. Ujął się za sługą swoim, Izraelem" (Łk 1, 51-54). Jest to wyznanie wiary wypowiedziane przez dwie matki w obliczu Pana historii, który staje po stronie ostatnich, biednych i nieszczęśliwych, znieważonych i upokorzonych.
5. Inny temat, który chcemy podkreślić, łączy się jeszcze bardziej z postacią Anny: "Niepłodna rodzi siedmioro, a wielodzietna więdnie" (1 Sm 2, 5). Pan, który zmienia losy, jest również Tym, który tkwi u korzeni życia i śmierci. Bezpłodne łono Anny podobne było do grobu, jednakże Bóg mógł sprawić, że rozkwitło w nim życie, ponieważ "w Jego ręku - tchnienie życia i dusza każdego człowieka" ( Hi 12, 10). Tę samą myśl wyśpiewuje Anna: "To Pan daje śmierć i życie, wtrąca do Szeolu i zeń wyprowadza" (1 Sm 2, 6). Nadzieja nie dotyczy już tylko życia dziecka, które się rodzi, lecz daje pewność, że Bóg może ożywić również po śmierci.
Otwiera się w ten sposób już prawie "paschalny" horyzont zmartwychwstania. Izajasz będzie wyśpiewywał: "Ożyją Twoi umarli, zmartwychwstaną ich trupy, obudzą się i krzykną z radości spoczywający w prochu, bo rosa Twoja jest rosą światłości, a ziemia wyda cienie zmarłych" (Iz 26, 19). Jan Paweł II - papież

o. Jan Pach OSPPE