Wzruszenie i wspomnienia, spojrzenie w przeszłość - na drogę przebytą od dnia wyjazdu z rodzinnego miasta do dziś, a nade wszystko poczucie dumy z faktu, że w dowodzie osobistym wpisana jest jako miejsce urodzenia Częstochowa - miasto, którego honorowym obywatelem jest największy z Polaków, Ojciec Święty Jan Paweł II - takie refleksje towarzyszyły uczestnikom I Światowego Kongresu Częstochowian, który odbywał się w dniach 20 i 21 września br.
Na zaproszenie prezydenta miasta Częstochowy Tadeusza Wrony przyjechało na Kongres kilkuset częstochowian z Polski i z różnych stron świata. Wielu z nich zapisało się w znaczący sposób w nauce i literaturze, kulturze i sztuce, w polityce i sporcie. O Kongresie pamiętał także pierwszy honorowy obywatel tego miasta - Jan Paweł II, który przysłał do uczestników telegram.

* * *

Kongres, nad którym honorowy patronat objęli: arcybiskup metropolita częstochowski - ks. dr Stanisław Nowak oraz prezydent Częstochowy - dr inż. Tadeusz Wrona, rozpoczął się w sobotę 20 września br. w sali Filharmonii Częstochowskiej. Prezydent Wrona, witając gości, przedstawił historię miasta oraz jego osiągnięcia. Przypomniał także słowa Ojca Świętego, który powiedział kiedyś, że „Częstochowa to dobre miasto”. Rozwijając tę myśl, Prezydent powiedział: „Miasto staje się dobre, gdy służą mu i współtworzą je wspaniali ludzie. Gdy patrzę na tę salę, widzę samych wspaniałych. Widzę wspaniałą wspólnotę, wielką częstochowską rodzinę zjednoczoną miłością do swej «małej ojczyzny», połączoną wolą służby dobru ogólnemu”.
Zabierając głos, abp Nowak zaproponował uczestnikom Kongresu jako temat do głębokiej refleksji dzieła znamienitych autorów: Jana Pawła II oraz Cypriana Kamila Norwida. Fragment poematu Tryptyk rzymski, zatytułowany Źródło, koresponduje z myślą tego Kongresu, z ideą powrotu do miejsca urodzenia. Wiersz C. K. Norwida rozpoczyna się od słów: „Częstochowskie ja dziecię”. Dla dzieci Częstochowy to miasto jest miastem matki ziemskiej, ale także Matki Bożej. Częstochowa zmienia się i rozwija. W ostatnich latach została ukończona budowa archikatedry, powstało wiele nowych kościołów, miasto liczy już 51 parafii. Jest także siedzibą redakcji znanego w świecie Tygodnika Katolickiego Niedziela. Dzieci tego miasta cieszą się tym wszystkim, co świadczy o jego rozwoju, trzeba jednak przede wszystkim pamiętać, że jest to miasto, w którym zawsze czuwa i czeka Matka Boża.
„Górująca nad miastem wieża klasztoru jasnogórskiego to symbol dążenia ku górze. Maryja zaprasza nas, abyśmy w ten sposób szli przez życie” - mówił o. Sebastian Matecki, podprzeor Jasnej Góry, zabierający głos w imieniu Ojca Przeora. Przypomniał również, że powinniśmy czuć się wybranymi dziećmi Boga, bo mieszkamy lub urodziliśmy się w tym miejscu. Przypomniał też postać o. Augustyna Kordeckiego, który ponad 400 lat temu podjął historyczną decyzję o obronie klasztoru. „Nie sposób nie przywołać tej postaci, gdy chcemy nadal kroczyć w tym łańcuchu częstochowian, którzy wpisali się w historię” - powiedział. Wśród osób, które zabrały głos, dzieląc się swoimi wspomnieniami o mieście, a także zastanawiając się, w jaki sposób uczestnicy Kongresu mogą przyczynić się do jego wzrostu i promocji, byli m. in.: prof. n. med. były minister zdrowia Grzegorz Opala, dyplomata i profesor prawa Uniwersytetu Warszawskiego dr Janusz Kochanowski, prof. Władysław Pierzchała - wieloletni rektor Śląskiej Akademii Medycznej, Jerzy Kulej - sportowiec i mistrz olimpijski, poseł na Sejm, Ludmiła Marjańska - poetka.
Wystąpienie ks. inf. Ireneusza Skubisia, redaktora naczelnego Niedzieli (odczytane przez ks. Jarosława Srokę, ponieważ w tym samym dniu odbywała się pielgrzymka Niedzieli na Jasną Górę), poświęcone było roli tygodnika w promowaniu Częstochowy w kraju i za granicą. Spoglądając wstecz, można śmiało powiedzieć, że Niedziela zawsze przysparzała Częstochowie znaczenia. Na naszych łamach podejmowane były ważkie tematy społeczne, utworzyliśmy oddziały Niedzieli w 18 diecezjach w Polsce oraz jeden w Chicago, nasz tygodnik jest obecny w większości polskich parafii. W Częstochowie widoczna jest dobra i duża praca dla Kościoła, narodu i kraju, która bardzo liczy się w świecie i z której powinni być dumni częstochowianie przybywający w rodzinne strony. Zespół redakcyjny jest świadomy, że tak dynamiczny rozwój Niedzieli był możliwy dzięki obecności w naszym mieście Sanktuarium Jasnogórskiego i pomocy Matki Bożej Jasnogórskiej.
Obrady Kongresu miały również wiele akcentów artystycznych. Wielkich wzruszeń dostarczyły uczestnikom występy na estradzie częstochowian, którzy rozsławiają swoje miejsce urodzenia w kraju i za granicą: prof. Andrzeja Jasińskiego (pod jego kierunkiem kształcił się m.in. Krystian Zimerman), który wystąpił z repertuarem chopinowskim, śpiewaczki Katarzyny Suskiej-Zagórskiej, której akompaniował na fortepianie Maciej Zagórski, aktora Artura Barcisia oraz trio jazzowego.

* * *

W niedzielę 20 września o godz. 12.00 w Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej na Jasnej Górze Mszę św. dla uczestników Kongresu odprawił abp Stanisław Nowak. W wygłoszonej homilii przypomniał, że historia miasta splata się nierozerwalnie z dziejami klasztoru na Jasnej Górze oraz z obecnością w tym miejscu Cudownego Obrazu Matki Bożej. To Ona była zawsze z nami w najtrudniejszych momentach dziejowych narodu. Ona - Częstochowska Matka - nadaje miano nam, częstochowianom, mieszkańcom tego miasta.

* * *

Uroczyste zakończenie Kongresu miało miejsce wieczorem w Filharmonii. Prezydent Wrona podziękował wszystkim, którzy odpowiedzieli na jego zaproszenie. Prosił, aby wracając do swoich domów, zabrali ze sobą skierowane do nich słowa Ojca Świętego oraz by zawsze pamiętali o swoim mieście. Tym, co pozostanie po Kongresie, powinna być wspólna troska o rozwój miasta i podniesienie jego znaczenia wśród miast polskich.
Następnie odbył się wspaniały koncert, będący darem częstochowian dla częstochowian. Wystąpili w nim: pianiści: Teresa Czekaj, Joanna Szczepaniak-Lamy i Włodzimierz Pawlik, gitarzystka Ewa Margareta Cyran, skrzypaczka Aleksandra Szwejkowska-Belica i altowiolista Lech Bałaban oraz soliści: Katarzyna Suska-Zagórska, Ewa Dłubak-Westergaard-Hansen, Dariusz Siedlik oraz Elżbieta Wojnowska. Grała Orkiestra Symfoniczna Filharomii Częstochowskiej pod dyrekcją Tomasza Bugaja.
Już dziś można powiedzieć, że Kongres spełnił swoje zadanie w podnoszeniu prestiżu miasta oraz w budowaniu więzi między częstochowianami mieszkającymi w rodzinnym mieście a tymi, którzy są daleko w świecie. Z wymiany myśli i nawiązanych kontaktów może narodzić się owocne współdziałanie w dziedzinie gospodarki, nauki i kultury. Refleksje na ten temat uczestnicy Kongresu zawarli w liście, który został wysłany do honorowego obywatela miasta - Ojca Świętego Jana Pawła II.