„Chcemy objąć troską to, co autentycznie ludzkie i naznaczone niepokojem i niepewnością, rozdarciem; chcemy poczuć odpowiedzialność za przyszłość tego kontynentu, który chrześcijaństwo rzeźbiło w sposób szczególny. Z judeochrześcijańskiej koncepcji człowieka, stworzonego na obraz Boga, Europa wzięła to, co największe w jej humanistycznej kulturze, czerpiąc inspiracje dla humanizmu, w którym wysoko ceniona jest twórczość intelektualna i artystyczna. Proszę Boga, abyśmy podczas obrad potrafili nawiązywać do najpiękniejszej polskiej tradycji i wydobywać z niej to, co służy budowaniu Europy wspólnych wartości. Niech wielkie fascynacje Pięknem i Prawdą ochronią nasz świat przed tym poczuciem życiowej pustki, które grozi sympatykom bezkrytycznej konsumpcji” - mówił podczas inauguracji abp Józef Życiński, pomysłodawca i organizator Kongresu.
Pierwszy dzień Kongresu poświęcony był nadaniu doktoratów honoris causa. Otrzymali je Krzysztof Zanussi i Henryk Mikołaj Górecki.
Drugi dzień rozpoczął się wykładem prof. Jerzego Kłoczowskiego o duchowym dziedzictwie Rzeczypospolitej wielu narodów. Prelegent zwrócił uwagę na proces kształtowania się kultury chrześcijańskiej w Europie i w Polsce. „Ukształtowanie w średniowieczu fundamentu społeczności chrześcijańskiej, zgodne współistnienie różnych nurtów chrześcijaństwa, tolerancja wyznaniowa - to duchowe dziedzictwo Polski, które nie traci na aktualności także dziś, gdy nasz kraj wszedł do Unii” - stwierdził. W kolejnym wykładzie ks. prof. Tomasz Halik zastanawiał się nad europejskimi ranami przeszłości i wyzwaniami jutra. Jego zdaniem, współczesna debata o stosunku Europy do chrześcijaństwa ciągle będzie powierzchowna, jeśli zabraknie interpretacji tego tematu w odniesieniu do przesłania płynącego z Chrystusowego zmartwychwstania. Uczestnicy Kongresu z zainteresowaniem wysłuchali także wystąpienia prof. Chantal Delsol, która mówiła na temat relacji między mówieniem o godności osoby ludzkiej a polityczną poprawnością.
Prof. Władysław Bartoszewski wykładem: Jak być patriotą w zjednoczonej Europie? rozpoczął trzeci dzień obrad. Wyjaśnił różnice miedzy pojęciami: „nacjonalista” i „patriota”. „Nacjonalista to - jego zdaniem - człowiek, który jest przekonany o tym, że jego naród jest lepszy od innych i gotów jest to udowodnić w praktyce, nie cofając się przed zbrodnią. Patriota zaś to ten, kto w potrzebie gotów jest ponieść dla ojczyzny, społeczeństwa i ludzi swojego otoczenia ofiarę. Patriota rozumie, że wszystkie narody zasługują na szacunek, tak jak na szacunek zasługują wszyscy ludzie”.
W ramach II Kongresu Kultury Chrześcijańskiej przygotowano kilka dyskusji panelowych, podczas których - w liczebnie mniejszych grupach - szukano odpowiedzi na najpilniejsze pytania współczesnego świata. Jerzy Buzek, Stefan Niesiołowski i Leon Kieres zastanawiali się, czy polityk może być uczciwy, a jeśli tak, to za jaką cenę. Andrzej Wajda, Krzysztof Zanussi i Juliusz Braun debatowali nad jakością kultury wyższej. Marcin Przeciszewski prowadził rozmowę z Tomaszem Lisem i Janem Skórzyńskim na temat roli mediów, zaś abp Tadeusz Kondrusiewicz i prof. Michał Łesiów zastanawiali się, w jaki sposób można wykorzystać doświadczenia Wschodu w procesie budowania „Europy ducha”.
Program Kongresu został ułożony w taki sposób, że w tok naukowych rozważań harmonijnie włączono program spotkań modlitewnych i artystycznych. Msze św. były okazją do głębokiej refleksji i „przemodlenia” usłyszanych treści, a udział w wydarzeniach artystycznych (m.in. koncert w Filharmonii Lubelskiej, wystawa malarstwa Tadeusza Boruty, spektakl: Odchodzi Sceny Plastycznej KUL, misterium: Poemat o miejscu czy koncert poezji ks. Jana Twardowskiego) dawał satysfakcję, że wśród różnorakich propozycji znajduje się wiele takich, w których sztuka łączy się z sacrum. W ramach Kongresu został zaprezentowany album Skarby Archidiecezji Lubelskiej, wydany przez Wydawnictwo „Gaudium” z okazji 200-lecia istnienia diecezji, ukazujący najpiękniejsze zabytki kultury sakralnej Lubelszczyzny.