Harcerska chluba przedwojennego Wilna - „Czarna Trzynastka” to drużyna im. Zawiszy Czarnego założona przez harcmistrza Józefa Grzesiaka „Czarnego” w 1921 r. Wileńscy druhowie i druhny zapatrzyli się w cnoty nie tylko sławnego rycerza z Garbowa - od którego wzięło się znane powiedzenie „polegać jak na Zawiszy” - lecz także swojego drużynowego „Czarnego”. Odznaczył się on, walcząc m.in. w szeregach Wileńskiego Ochotniczego Baonu Harcerskiego w wojnie 1920 r., był bardzo cenionym wychowawcą młodzieży i działaczem harcerskim. W okresie okupacji objął komendę Wileńskiej Chorągwi Szarych Szeregów oraz dowództwo grupy „D” Armii Krajowej. W 1945 r. został aresztowany i skazany przez Sowietów na 10 lat gułagu. Zesłany na „nieludzką ziemię” do Workuty, powrócił do kraju w 1955 r., gdzie jeszcze przez wiele lat pracował na rzecz harcerzy. Z wileńską „Czarną Trzynastką” wiąże się niejeden istotny dla Polaków epizod. W lipcu 1944 r. podczas akcji „Burza” na terenie Wilna, gdy wybuchło powstanie wileńskie i miasto w ciężkich walkach było oswobadzane od Niemców przez partyzantkę AK, a zajmowane przez wojska radzieckie - jeden z druchów „Czarnej Trzynastki” - phm. Artur Rychter zatknął flagę polską na baszcie zamkowej w Wilnie. On również trafił do łagru - na Kaukaz. Los nie był dla niego tak łaskawy, jak dla „Czarnego” - zmarł z wycieńczenia daleko od ukochanej Ojczyzny.
Ważną i ciekawą postacią z kręgu wileńskich „Włóczęgów” (tak nazwali się niegdyś druhowie „Czarnej Trzynastki”) był Władysław Malewski ps. Smorgończyk, harcmistrz, instruktor harcerski przy Ambasadzie RP w Paryżu, żołnierz września 1939 r., porucznik AK, pedagog i wizytator oświaty. Pochodził z rodziny o pięknych tradycjach. Jego przodek - Franciszek Hieronim Malewski, zwany Jaroszem, wybitny filomata, prawnik i polityk, był bliskim przyjacielem Adama Mickiewicza. Malewscy byli spowinowaceni z Mickiewiczami. Ojciec Franciszka Hieronima był rektorem Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie; z tej linii Malewskich wywodził się także Franciszek Antoni Zieliński - oficer Armii Błękitnej Hallera, generał II Rzeczypospolitej.
Pamięć o wileńskiej „Czarnej Trzynastce” nie zaginęła. Jej tradycje kultywuje 95. Gdańska Drużyna ZHR im. Józefa Grzesiaka „Czarnego” A cudem ocalały z wojennej zawieruchy niebiesko-czarny sztandar drużyny z Wilna spoczywa w Sali Rycerskiej na Jasnej Górze.