Sala Rycerska na Jasnej Górze to miejsce szczególne, zarezerwowane dla nadzwyczajnych wydarzeń. Tutaj w lipcu gościła wystawa „Obraz nie ręką ludzką malowany - ikony Jerzego Nowosielskiego i archetypy”. Jasna Góra była ostatnim miejscem prezentacji wystawy, która wcześniej odwiedziła Bukareszt i cztery miasta w Polsce. Choć dzisiaj nie jest już dostępna, pozostały zrealizowane na jej podstawie album i katalog, pozwalające doświadczyć niezwykłości tej ekspozycji oraz przeanalizować przeobrażenia malarstwa ikonicznego od czasów Bizancjum po współczesność.
Rola ikony w ciągu wieków nie zmieniła się. - Ikony mają za zadanie pogłębiać życie duchowe, wprowadzać do modlitwy, pomóc podążać we właściwym kierunku, aby człowiek stał się na powrót ikoną, obrazem Boga - mówił podczas otwarcia wystawy o. Mieczysław Polak, podprzeor Jasnej Góry.
Za jednego z najwybitniejszych w świecie współczesnych twórców ikony uważany jest prof. Jerzy Nowosielski z Krakowa, autor 40, spośród 70, zaprezentowanych na wystawie dzieł. Jego fascynacja rozpoczęła się w 1939 r., kiedy obejrzał zbiór ikon w Muzeum Ukraińskim. Po latach wspominał: „Pierwszy raz spotkałem się z wielką sztuką w takim stężeniu i w takiej ilości. Wrażenie było tak silne, że tego spotkania nigdy nie zapomnę. Patrząc, odczuwałem po prostu ból fizyczny... Nie byłem w stanie przejść z jednej sali do drugiej”.
Równie niezwykłe wrażenie towarzyszyło osobom oglądającym wystawę, zwłaszcza że temat ikony w takim ujęciu zaprezentowano po raz pierwszy. - Zestawiając ikony Jerzego Nowosielskiego z ikonami poprzednich wieków, które nazwaliśmy archetypami, chcieliśmy pokazać istotną prawdę, że ikona nie jest tylko świętą archeologią, jest sztuką żywą, ważną dla Kościoła zarówno wschodniego, jak i zachodniego, jest przedmiotem naszego kontaktu z boską rzeczywistością i miejscem, w którym ta rzeczywistość Boża schodzi do naszej, ludzkiej rzeczywistości - mówił Michał Bogucki, znawca sztuki prawosławnej i kurator wystawy. Alicja Młodecka, dyrektor BWA Wałbrzych „Zamek Książ” i współkurator tej wystawy, podkreśliła, że wystawa ukazuje twórczość prof. Jerzego Nowosielskiego na tle archetypów, ale także jedność chrześcijaństwa oraz wspólnotę kulturową Polski i Ukrainy.
Obecność wystawy ikon na Jasnej Górze ma szczególny kontekst. - Mówimy o Matce Bożej Jasnogórskiej jako Bogurodzicy Wschodu i Zachodu - powiedział o. Jan Golonka, kurator zbiorów sztuki wotywnej na Jasnej Górze i organizator wystawy. - Ta wystawa wyjątkowo dobrze wkomponowuje się w to miejsce i rozbudowuje rozumienie ikony jasnogórskiej, która ma w sobie coś z tej treści i istoty teologicznej, ale równocześnie ma formę łacińską Madonny z Dzieciątkiem.
Wydane z okazji wystawy obszerny album oraz skromniejszy objętościowo katalog zawierają reprodukcje ikon udostępnionych m.in. przez parafię prawosławną pw. Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie, parafię prawosławną pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Hajnówce, parafię rzymskokatolicką pw. Opatrzności Bożej w Wesołej oraz opactwo Benedyktynów w Tyńcu.
Książki można zamawiać, pisząc pod adresem: Wałbrzyska Galeria Sztuki BWA „Zamek Książ”, ul. Piastów Śląskich 1, 58-306 Wałbrzych, tel. (0-74) 843-28-40 w. 372, fax (0-74) 841-89-81, dyrektor@bwa.walbrzych.pl.