Polecamy Czytelnikom „Niedzieli” nową książkę Jana Marii Jackowskiego pod wymownym tytułem „Na tropach IV RP”. W publikacji tej autor - pisarz i dziennikarz, a w przeszłości aktywny uczestnik życia publicznego: szef sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu, przewodniczący Rady m. st. Warszawy, sędzia Trybunału Stanu - przedstawia burzliwe dzieje projektu budowania IV RP w latach 2005-2007. Pisze o polityce krajowej i zagranicznej, mediach, lustracji i dekomunizacji, o polskich bolączkach. Sugestywnie odmalowuje dramaturgię wydarzeń, pokazując istotę sporu między Polską Rywina a Polską CBA. Walorem tego, co pisze - a pierwotnie publikował na łamach „Naszego Dziennika” - jest przenikliwość i dalekosiężność, a także pasja oraz temperament polemiczny. Choć teksty były pisane na gorąco, cechuje je trafność analizy i znakomita umiejętność wyciągania wniosków. Co ciekawe, dopiero dziś, gdy są zebrane w jednym tomie, można je w pełni docenić.
Jackowski nie ogranicza się do diagnozy sytuacji, ale odpowiada na pytanie, dlaczego w latach 2005-2007 nie udało się zrealizować oczekiwań społecznych związanych z naprawą Rzeczypospolitej. Według Jackowskiego, decyzja PiS o samorozwiązaniu Sejmu zawiodła nadzieje środowisk patriotycznych, narodowych, solidarnościowych, konserwatywnych, chrześcijańskich, które pojawiły się po wyborach z 2005 r. i były związane z deklarowanym przez PiS programem naprawy państwa. Była to jakaś forma dezercji i dawanie pierwszeństwa interesom partyjnym nad interesem narodowym, natomiast z punktu widzenia PiS-u być może ta decyzja była racjonalna. W ten sposób doszło do przegranej na własne życzenie okraszonej gestem „umycia rąk” i ucieczką od odpowiedzialności za państwo w kluczowym momencie związanym z procedurą przyjmowania Traktatu Lizbońskiego i europejskiej debaty o przyszłości Unii Europejskiej.
Jan Maria Jackowski należy do tych autorów, którzy w sposób jednoznaczny opowiedzieli się za ideą IV Rzeczypospolitej. Dostrzega całą złożoność różnorakich patologicznych układów, zapoczątkowanych porozumieniem okrągłostołowym w 1989 r. Wskazuje przy tym na wspólnotę Kościoła oraz wspólnotę Narodu jako główne cele ataków nowej neoliberalnej „elity”. W swoich tekstach sięga do głębszych pokładów procesu animowanego w III RP przez tzw. michnikowszczyznę, czyli ideologię realnego postkomunizmu. Bardzo krytyczna ocena ostatnich dziewiętnastu lat każe mu wskazać też na ważny czynnik budzenia stłamszonej świadomości patriotycznej. Z przenikliwością wskazuje na kluczowy czynnik siły we współczesnym świecie. Idąc tropem myśli Prymasa Wyszyńskiego, pisze: „Czynnik demograficzny od wieków odgrywa kluczową rolę w stosunkach międzypaństwowych. Ksiądz kardynał Stefan Wyszyński powtarzał, że aby na arenie międzynarodowej liczono się z Polską, to musi nas być 60 milionów. Ten wielki Polak w trudnych powojennych czasach komunistycznego reżimu bronił szczególnie rodziny jako podstawowej substancji Narodu. Był wówczas nie do końca rozumiany nawet w kręgach katolickich. Dziś - gdy jesteśmy członkiem Unii Europejskiej i trwa ożywiona debata na temat konstytucji europejskiej oraz sposobu liczenia siły głosów poszczególnych krajów członkowskich - w całej pełni widać, jak bardzo Prymas Tysiąclecia miał rację” (s. 202).
„Na tropach IV RP” jest podsumowaniem kolejnego ważnego etapu najnowszej historii Polski. Jackowski jest autorem konsekwentnym i w swoim pisarstwie od lat przybliża czytelnikom meandry współczesności. Cały czas krąży wokół spraw polskich. W „Bitwie o Polskę” przedstawił zderzenie chrześcijaństwa z ideologią demoliberalną w latach 1989-93, w trylogii „Bitwa o Prawdę” wnikliwie opisał lata 1993-1997. W książce „Usłyszeć głos ludzi” ocenił okres rządów AWS, a w „Drogach i bezdrożach III RP” - czasy Millera i Belki. „Polska w globalnej sieci” to analiza procesów globalizacyjnych i przedstawienie strategii dla Polski wobec tych zagrożeń. Z kolei w „Czasie rodzin” przedstawił kondycję polskich rodzin i wezwał do wprowadzenia polityki rodzinnej po latach zaniedbań.
Na pytanie dlaczego pisze, w jednym z wywiadów Jan Maria Jackowski odpowiedział: „W moich książkach staram się odsłaniać to z naszego życia publicznego ostatnich lat, co pozornie jest jasne, ale nie do końca wiadomo o wszystkich kontekstach i powiązaniach. Czasami właśnie w nich ukryty jest klucz do zrozumienia biegu wydarzeń. Dzieje się tak m.in. z powodu zamazanego, niekiedy celowo, obrazu tej rzeczywistości, jaki przedstawia wiele mediów. Książki piszę, bo mam okazję do wielu spotkań z ludźmi i doświadczam, jak bardzo potrzebna jest pogłębiona refleksja o naszej trudnej rzeczywistości. Minęło już właśnie 15 lat od czasu, gdy Ojciec Święty Jan Paweł II wypowiedział w Sali Klementyńskiej słowa: «Wszyscy wiedzą, że Polska przeżywa teraz to, co jeden z autorów współczesnych, nawet dzisiejszych, nazwał Bitwą o Polskę. Toczy się taka bitwa o Polskę. Można powiedzieć: bitwa o polską duszę, bitwa o charakter naszego społeczeństwa, naszego narodu, naszego kraju, o kierunek naszej przyszłości - właśnie z tym Krzyżem czy bez tego Krzyża!»”.
Te słowa naszego wielkiego Rodaka najlepiej oddają istotę sporu o oblicze współczesnej Polski i nic nie straciły ze swojej aktualności.

(Red.)

Jan Maria Jackowski, „Na tropach IV RP”, Fundacja „Nasza Przyszłość”, Szczecinek 2008.

Jan Maria Jackowski
Jest autorem 8 książek, w tym głośnych „Bitwa o Polskę” (1993) i trylogii „Bitwa o Prawdę” (1997), a także: „Usłyszeć głos ludzi” (2001), „Drogi i bezdroża III RP” (2004), „Polska w globalnej sieci” (2005), „Czas rodzin” (2007). Opublikował również ponad 600 artykułów, esejów i szkiców na łamach polskiej prasy. W latach 1995-97 był felietonistą Radia Maryja. Od 1993 do 1995 r. członek Rady ds. Mediów i Informacji przy Prezydencie RP, w latach 1997-2001 poseł na Sejm RP, przewodniczący sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu. W latach 2002-2005 wiceprzewodniczący, a następnie przewodniczący Rady m. st. Warszawy. Od 2005 do 2007 r. był sędzią Trybunału Stanu. Żonaty, sześć córek. Strona internetowa: www.jmjackowski.pl