Grypa („influenza”) - jedna z najbardziej niebezpiecznych i bardzo zaraźliwych chorób wirusowych (wirus z rodziny „Orthomyxoviridae”) przez wiele osób jest bagatelizowana. Tymczasem potencjalnie może zabić miliony osób. Po raz pierwszy wspomniał o niej Hipokrates w 412 r. przed Chr., jednak dopiero w XX wieku pokazała swoje prawdziwe oblicze. W 1918 r. pierwsza pandemia grypy pochłonęła 25-40 mln ludzi, w 1957 r. - pandemia azjatycka ok. 1 mln ofiar, a w 1968 r. tzw. grypa Hong-kong zabiła ok. 700 tys. osób. Tymczasem wystarczy ok. 30 zł, aby ustrzec się przed zachorowaniem lub złagodzić przebieg choroby. Tyle bowiem kosztuje szczepionka przeciw grypie.

Objawy

Zakażenie następuje drogą kropelkową podczas kichania, kaszlu czy rozmowy i jest niezauważalne. Zainfekowana osoba zaraża już w dniu poprzedzającym wystąpienie objawów choroby i w pięć dni po zachorowaniu, stąd jej rozprzestrzenianie może być bardzo szybkie. Atak choroby jest nagły i potrafi nadejść w ciągu kilkudziesięciu minut. Objawia się dreszczami, poczuciem zimna, gorączką powyżej 39o C, bólami kości, stawów, mięśni, głowy, gardła, suchym kaszlem, a także katarem i ogólnym osłabieniem. Zwykle po upływie 2-3 dni ostre objawy ustępują, jednak utrzymywanie się ich ponad 5 dni może świadczyć o rozwoju powikłań.

Powikłania

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), na grypę choruje rocznie 5-15% ludzkości, z czego 3-5 mln zachorowań to ciężkie przypadki. Rocznie notuje się 250-500 tys. zgonów wywołanych przede wszystkim przez powikłania pogrypowe, które są groźniejsze od samej choroby. Należą do nich: nadkażenia bakteryjne prowadzące np. do zapalenia oskrzeli, płuc, zatok, ucha; zaostrzenie chorób przewlekłych: m.in. nasilenie objawów choroby wieńcowej, niewydolności krążenia, astmy, rozregulowanie cukrzycy, pogorszenie wydolności nerek; zapalenie mięśnia sercowego lub opon mózgowych i mózgu oraz powikłania ciąży - ryzyko poronienia. W związku z tym poważne zagrożenie stanowi dla osób powyżej 50. roku życia, kobiet będących w ciąży, dzieci między 6. miesiącem a 5. rokiem życia oraz dorosłych i dzieci z chorobami przewlekłymi układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, nerek, wątroby, układu krwiotwórczego lub z chorobami metabolicznymi.

Szczepienia

Najskuteczniejszą i najtańszą ochroną przed infekcjami grypowymi są szczepienia. Jednak zbyt mało osób szczepi się przeciw grypie! Tymczasem nieustanny monitoring mutacji wirusa sprawia, że skuteczność szczepień przeciw grypie jest bardzo wysoka. Zmniejszają one prawdopodobieństwo wystąpienia silnych objawów choroby lub łagodzą jej przebieg i zapobiegają groźnym powikłaniom. Trzeba wiedzieć, że żadna szczepionka przeciw jakiejkolwiek chorobie nie chroni w 100% przed zachorowaniem, natomiast skuteczność szczepionek przeciw grypie szacuje się na 70-90% w grupie osób zdrowych poniżej 65. roku życia.

Kto, kiedy i gdzie powinien się szczepić?

Szczepionka przeciw grypie zapewnia odporność, którą można potwierdzić obecnością przeciwciał w surowicy krwi, wykrywanych metodami serologicznymi. Ochrona immunologiczna po szczepieniu utrzymuje się przez około rok. Ponieważ w Polsce szczyt zachorowań na grypę ma miejsce między styczniem a marcem, optymalnym terminem do prowadzenia szczepień w Polsce jest okres od września do grudnia. Szczepionka przeciw grypie jest wydawana na receptę, stąd też trzeba zgłosić się do swojego lekarza rodzinnego. Konsultacja lekarska jest konieczna, ponieważ istnieją przeciwwskazania do szczepienia przeciw grypie. Są to: ostre choroby gorączkowe, pierwszy trymestr ciąży, okres zaostrzenia choroby przewlekłej, uczulenie na substancje zawarte w szczepionce, zespół Guillain-Barrego (schorzenie neurologiczne), uczulenie na białko jaja kurzego, wiek poniżej 6 miesięcy.

Szczegółowe informacje: www.e-grypa.pl; www.antygrypa.pl.

Tekst został napisany na podstawie informacji przygotowanych przez Stowarzyszenie „Dziennikarze dla Zdrowia” na konferencje prasowe dotyczące szczepień przeciw grypie, odbywające się pod patronatem Głównego Inspektora Sanitarnego.