Reklama

Akcjonariat obywatelski

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Na akcje warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych zapisała się rekordowa liczba osób - 323 tys. Jest to sprzedaż już trzeciej spółki Skarbu Państwa w tym roku, w której udziały mogą kupić zwykli Polacy. Okazuje się, że chętnie lokujemy część swoich oszczędności w polskie przedsiębiorstwa, powstrzymując w pewnym stopniu całkowite przejęcie ich przez kapitał zagraniczny. Powodzenie akcjonariatu obywatelskiego pokazuje, jak dużą zmarnowaną szansą była idea uwłaszczenia.

Na debiutach można zarobić

Reklama

W 2010 r. Skarb Państwa sprzedał na giełdzie swoje udziały w trzech ważnych przedsiębiorstwach: PZU, Tauron i Giełda Papierów Wartościowych. Część z nich, z reguły ok. 30 proc., była przeznaczona dla indywidualnych nabywców. Na akcje PZU zapisało się ćwierć miliona osób, na udziały w Tauronie - 231 tys., a w GPW - aż ponad 323 tys. Rekordzistą nie do pobicia jest sprzedaż Banku Śląskiego, którego współwłaścicielami stało się 830 tys. rodaków. Było to jednak dość dawno, na początku naszych przemian gospodarczych.
Obecnie tak duże zainteresowanie wynika z przekonania, że na zakupie akcji od Skarbu Państwa można dobrze zarobić. Potwierdza to statystyka tego typu operacji w ostatnich pięciu latach. Na debiucie, czyli w pierwszym dniu handlu nowymi akcjami na giełdzie, można było zyskać nawet 36 proc. O tyle skoczyła wartość Zelmera w 2005 r. Podobnie wyglądała sytuacja z PGNiG, zajmującym się wydobyciem oraz dystrybucją ropy i gazu w Polsce. Jego akcje można było sprzedać o 34 proc. drożej, niż kupowało się od państwa. Godziwy zarobek dały akcje Ciechu (23 proc.), Bogdanki (17 proc.), Ruchu (16 proc.), PGE (13 proc.), PZU (12 proc.) i Grupy Lotos (8 proc.). Małe straty przyniósł tylko debiut Zakładów Azotowych Tarnów (- 6 proc.), Zakładów Azotowych Puławy i Polmosu Białystok (po - 1 proc.). Nie oznacza to, że nie można było na nich zyskać później. Tauron np. w pierwszym dniu nie dał żadnego zysku, ale ci, którzy wykazali się cierpliwością i przetrzymali akcje co najmniej trzy miesiące, mieli już zysk ok. 20 proc.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Alibi dla wyprzedaży?

Sprzedaż części akcji indywidualnym inwestorom ma na celu poprawić atmosferę wokół tzw. prywatyzacji. Dając zwykłym Polakom poczucie korzyści ze sprzedaży państwowych przedsiębiorstw, rządzący chcą zyskać społeczną przychylność dla tego procesu. W potocznym przekonaniu na bazie wcześniejszych doświadczeń kojarzy się on bowiem jednoznacznie ze złodziejstwem i nadużyciami. Podejście takie nie do końca jest uczciwe. Wszystko bowiem zależy od tego, kto i w jakiej wielkości nabywa pozostałą część. Jeśli jest to jeden, tzw. strategiczny, inwestor, to może on na giełdzie odkupić większość akcji sprzedanych indywidualnym nabywcom i przejąć pełną kontrolę nad firmą. Tak stało się np. z przedsiębiorstwem Ruch.
Są też inne przypadki, gdzie państwo nadal zachowuje kontrolę, dążąc do budowy silnej polskiej marki. Dotyczy to ciągle jeszcze PZU i PGE. Taki charakter póki co zachowa też warszawska giełda. Obecnie Skarb Państwa ma tam 98,8 proc. kapitału. Po sprzedaży akcji zmniejszy swój udział do 35 proc. Ale jego udziały będą uprzywilejowane i będą dawały prawo do 51,4 proc. głosów na walnym zgromadzeniu. Państwo polskie zachowa więc kontrolę. Jeśli pozostały akcjonariat będzie rozproszony, kontrola ta będzie pełna. Jeśli jednak ktoś skupi ponad 25 proc. pozostałych akcji, rząd nie będzie mógł już kluczowych decyzji podejmować bez jego zgody.
Zastrzeżenie budzi też fakt, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży akcji idą na łatanie dziury budżetowej, a nie na rozwój tych przedsiębiorstw. Gdyby Skarb Państwa nie sprzedawał swoich udziałów, tylko byłyby to nowe akcje emitowane przez firmy, zebrany kapitał trafiałby do przedsiębiorstwa. Mógłby być sposobem na finansowanie inwestycji. A tak budżet państwa je przejada i jednocześnie traci prawo do dywidendy, zmniejszając swoje przychody w przyszłości.

Zmarnowana szansa i nowe możliwości

Rosnące zainteresowanie akcjonariatem obywatelskim sprawia, że pojedyncze osoby mogą kupić coraz mniej akcji. Ministerstwo Skarbu Państwa ustala każdorazowo górny limit zakupu przez indywidualnego inwestora. Przy PZU można było dokonać zakupu za ponad 10 tys. zł, przy Tauronie - za 6,3 tys. zł, a przy GPW już tylko za 4,3 tys. zł. Ale ponieważ zgłosiło się więcej chętnych niż akcji do nabycia, trzeba było ten przydział obniżyć, stosując tzw. redukcję. Przy GPW redukcja wyniosła aż ok. 75 proc.
To pokazuje, że Polacy są gotowi przeznaczyć duże pieniądze na ten cel. Tym bardziej że ilość rachunków inwestycyjnych umożliwiających bezpośredni zakup akcji systematycznie rośnie. Nie ma więc potrzeby, aby nasze znane marki musiały przechodzić w obce ręce. Polskie przedsiębiorstwa z powodzeniem mogą znaleźć kapitał potrzebny do rozwoju na rodzimym rynku. Świadczą o tym chociażby obroty na warszawskiej giełdzie, wynoszące codziennie 1-2 mld zł. A wartość spółek tu notowanych wynosiła na koniec I półrocza 2010 r. 111 mld euro i była znacznie większa od tych zarejestrowanych w Budapeszcie (19 mld) i Pradze (32 mld), a nawet w Wiedniu (72 mld), Luksemburgu (63 mld) i Atenach (52 mld). Czyli cudze chwalicie, swego nie znacie.
To pokazuje, że idea uwłaszczenia nie była taką utopią. Gdyby przeprowadzono ją racjonalnie, w oparciu o realny rachunek ekonomiczny i uczciwy mechanizm prawny, Polacy mogliby stać się w większym stopniu narodem właścicieli. Można by też uratować kilka polskich znaczących przedsiębiorstw. Po nieudanym eksperymencie z NFI ograniczenie tej idei tylko do spółdzielni mieszkaniowych nie było właściwe.
Mimo to, przy wszystkich ułomnościach tego zjawiska, obecny renesans akcjonariatu obywatelskiego musi cieszyć. Może on w pewnym stopniu równoważyć negatywne skutki dominacji obcego kapitału w naszej bankowości. W tych warunkach Skarb Państwa powinien tej formie przekształceń dać wiodącą rolę i stworzyć warunki, aby drobni inwestorzy stali się istotnym źródłem finansowania rozwoju polskiej gospodarki.

2010-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Gdańsk: Niepokojący napis odwołujący się do zamachu w Krakowie przy uczelni; policja bada sprawę

2026-11-14 15:34

[ TEMATY ]

policja

Gdańsk

Adobe Stock

Gdańscy policjanci prowadzą czynności w sprawie incydentu przy ul. Chopina, gdzie na chodniku przed uczelnią ktoś namalował czerwoną farbą napis nawiązujący do zamachu w Krakowie. O zdarzeniu służby powiadomił ochroniarz. Policja wykonała oględziny miejsca, a sam napis został już usunięty.

Informację o podjętych działaniach przekazał oficer prasowy gdańskiej policji asp. szt. Mariusz Chrzanowski. Sprawą zajmują się funkcjonariusze pionu kryminalnego, którzy ustalają okoliczności zdarzenia, analizują nagrania z monitoringu oraz przesłuchują świadków. Teren przy Uniwersytecie WSB Merito objęto doraźnym nadzorem służby patrolowej.
CZYTAJ DALEJ

Nie jesteście w ciemności

2026-11-09 14:49

Niedziela Ogólnopolska 46/2026, str. 22

[ TEMATY ]

homilia

Adobe Stock

Listopad jest wyjątkowym czasem. My, ludzie wierzący, przeżywamy go jako okres, w którym nasze myśli i modlitwy biegną ku tym, których już nie ma pośród nas. Choć uroczystość Wszystkich Świętych przypomniała nam o tym, że każdy z nas jest powołany do świętości, to Dzień Zaduszny budzi refleksje nad naszym przemijaniem i ziemskim końcem, który kiedyś musi nadejść. Czy tego chcemy, czy nie, czas biegnie nieubłaganie. Przypomina nam o tym także słowo Boże, lecz nie po to, żeby nas straszyć, ale po to, żeby zachować w nas czujność. Na temat przypowieści o talentach na pewno słyszeliśmy już bardzo wiele. Wygłoszono pewnie setki tysięcy kazań o tym, w jaki sposób należy postępować z darami otrzymanymi od Boga. Wiemy, że Bóg każdemu z nas daje tyle, ile jesteśmy w stanie udźwignąć. Ale dziś, kiedy spoglądamy na groby naszych bliskich zmarłych, chcemy zapytać siebie: czy my odziedziczymy królestwo niebieskie? Czy usłyszę od Boga słowa: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię. Wejdź do radości twego pana!”. Co robię w moim codziennym życiu? Pamięć o zmarłych powinna rodzić w nas pytanie, co by było, gdyby dzisiaj Bóg wezwał mnie do siebie? Czy dziś jestem gotowy na spotkanie z Chrystusem? Jak przeżywam moje codzienne życie? Jak realizuję moje codzienne powołanie? Jakim jestem ojcem, jaką jestem matką? Jakim jestem pracownikiem, jakim jestem pracodawcą? Co kieruje moim codziennym życiem? Czy naprawdę jestem człowiekiem wierzącym wtedy, kiedy jestem wśród innych? Czy przypadkiem nie zamknąłem Chrystusa w kościele i zakrystii? A może moja religijność zaczyna się i kończy tylko w pokoju, w którym mieszkam? Jaka jest moja codzienna postawa? Wracamy zatem do dzisiejszego pierwszego czytania z Księgi Przysłów: „Niewiastę dzielną któż znajdzie?”. I choć może chcielibyśmy widzieć w tym czytaniu tylko i wyłącznie kobietę, to tak naprawdę autor Księgi Przysłów pyta dzisiaj o postawę każdego z nas. O postawę mojego codziennego funkcjonowania w świecie. Pokazuje, że prawdziwego człowieka wierzącego poznajemy po jego codziennym życiu. Nie po tym, co mówi, ale po tym, w jaki sposób postępuje. Bardzo mocno widzimy uzewnętrznienie tego, co tak naprawdę jest w środku. I nie bez przesady mówi tutaj o kobiecie dzielnej, bo bycie człowiekiem wierzącym we współczesnym świecie musi być nacechowane wielką odwagą. Choć może w naszym męskim rozumieniu chcielibyśmy widzieć kobietę jako tą słabszą, może nawet bardziej bojaźliwą, to żadna postawa nie usprawiedliwia nigdy naszego tchórzostwa. Jeśli chodzi o świadectwo naszej wiary, nikt nie ma prawa być tchórzem. A co więcej – być może ci, którzy uznawani byli za ludzi słabszych, tchórzliwych, tak naprawdę okazywali się osobami prawdziwie odważnymi. I pewnie można za św. Pawłem Apostołem powiedzieć, że to wszystko, o czym dzisiaj piszemy, jest dla każdego z nas jasne i oczywiste – przecież nie jesteśmy synami nocy ani ciemności – dlatego czuwamy i jesteśmy trzeźwi, abyśmy byli gotowi na przyjście Pana.
CZYTAJ DALEJ

Kardynał ze Sztokholmu: W Szwecji rośnie zainteresowanie wiarą

2026-11-15 19:45

[ TEMATY ]

wiara

Szwecja

Fotolia

Według biskupa Sztokholmu, kard. Andersa Arboreliusa, w Szwecji rośnie zainteresowanie wiarą chrześcijańską. „Obecnie obserwujemy spadek liczby migrantów. Szwecja przyjęła surową politykę, która naturalnie będzie miała wpływ na przyszłość, ponieważ będzie przybywać mniej osób” - powiedział hierarcha w rozmowie z portalem domradio.de w Kolonii. „Ale jednocześnie widzimy, że coraz więcej Szwedów interesuje się wiarą. Są więc dwie strony medalu: mniej migrantów, ale więcej konwertytów” - powiedział purpurat.

Kościół katolicki w Szwecji jest mały, diecezja sztokholmska obejmuje cały kraj. Katolicy stanowią jedynie około 1,1 proc. populacji. Większość z nich to imigranci.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję