Reklama

Dług rośnie

Niedziela Ogólnopolska 16/2012, str. 34


Rys. Jacek Rutkowski

<br>Rys. Jacek Rutkowski
Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Premier i minister finansów, mówiąc o polskiej gospodarce, bardzo często powołują się na wzrost Produktu Krajowego Brutto (PKB). W ostatnich latach jego wartość rosła. Na tle pozostałych krajów UE był to przyrost na przyzwoitym poziomie, chociaż daleki od rozwoju np. Chin. Ale rzetelny obraz całości wymaga wskazania jeszcze paru innych elementów. Jednym z najważniejszych jest poziom zadłużenia państwa. Niestety, w ubiegłym roku nastąpił jego znaczący przyrost. A łączny poziom długu znacznie ogranicza możliwości rozwojowe i stanowi poważne zagrożenie na przyszłość. Co gorsza, nie ma programu działań, które mogłyby to zmienić.

Zbliżamy się do biliona zł długu

Reklama

Wszystko wskazuje na to, że za rządów PO-PSL nastąpi podwojenie zadłużenia Polski. Na koniec 2007 r., gdy władzę przejmował Donald Tusk, dług publiczny wynosił 527,4 mld zł. Po pełnych czterech latach kwota ta wzrosła o ok. 63 proc. i na koniec 2011 r. wyniosła prawie 860 mld zł. W tym tempie już w przyszłym roku otrzemy się o granicę okrągłego biliona zł, a za tej kadencji dług publiczny zostanie podwojony. Co gorsza, ponad 30 proc. długu zostało zaciągnięte w walutach obcych. Przede wszystkim w euro (21,4 proc.), ale też w dolarach, frankach szwajcarskich i jenach. A to oznacza, że jego wartość może gwałtownie wzrosnąć, gdyby kurs złotówki w stosunku do tych walut osłabł. Może, oczywiście, być także odwrotnie, ale tendencja ostatnich kilku lat wskazuje raczej na umacnianie się dolara, euro i franka w stosunku do polskiej waluty. Dodatkowo zwiększa to ryzyko destabilizacji naszych finansów, związanych ze spekulacjami na rynkach walutowych.
Średnia zapadalność rządowych obligacji, bonów skarbowych i kredytów wynosiła w ubiegłym roku 5,45 lat. Oznacza to, że w takim terminie trzeba będzie spłacić większość długu albo zaciągnąć następny na jego pokrycie. Rolowanie starych i zaciąganie nowych długów oznacza, że narasta ciężar jego bieżącej obsługi. W 2011 r. kwota samych tylko odsetek i prowizji przekroczyła 38 mld zł. Aby je zapłacić, ministrowi finansów nie wystarczył cały podatek dochodowy od firm (CIT), z którego wpłynęło do budżetu 31,7 mld zł. Jest to kwota równa mniej więcej dwuletnim nakładom państwa na budowę autostrad oraz dróg ekspresowych, i to w szczytowym okresie. A przecież większy dług oznacza też wyższe odsetki. Pętla powoli się zaciska.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Jak finansować inwestycje?

W tym kontekście coraz bardziej palącym pytaniem staje się kwestia finansowania inwestycji infrastrukturalnych. Dla wszystkich jest oczywiste, że powstałe w ostatnich latach odcinki szybkich dróg czy modernizacje na kolei to tylko wstęp do tego, co Polska potrzebuje, aby stać się nowoczesnym krajem. Zresztą Europa też nie zamierza stać w miejscu. Komisja Europejska wyliczyła, że wszystkie kraje członkowskie na infrastrukturę transportową będą potrzebowały do 2020 r. aż 2,5 tryliona euro. A Grecja jest przestrogą także pod tym względem. Jej problemy wynikają z niewydolnego systemu fiskalnego i złego zarządzania pieniędzmi publicznymi, w tym finansowania dużych inwestycji. Warto przypomnieć, że w ostatniej dekadzie odbywały się tam dwie wielkie imprezy sportowe: igrzyska olimpijskie i Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej. Na ich potrzeby wybudowano tam wiele obiektów sportowych i transportowych. W pierwszych latach znacząco nakręciło to koniunkturę, ale potem przyszedł kryzys i krach związany z nadmiernym zadłużeniem, zaciągniętym m.in. na wybudowanie tych obiektów. Co zrobić, aby scenariusz ten nie powtórzył się w Polsce?
Kapitał prywatny zamiast bez większego wysiłku kupować rządowe obligacje i bogacić się na odsetkach, musi być zaangażowany bezpośrednio w różne projekty gospodarcze i brać na siebie część ryzyka związanego z ich ewentualnym niepowodzeniem. Państwo musi stworzyć do tego właściwe mechanizmy i odpowiednio przebudować oraz wyszkolić swoją administrację, która będzie w stanie zawierać stosowne umowy i je egzekwować. Bez tego czeka nas inwestycyjna stagnacja, gdyż granica dopuszczalnego zaciągania długów przez władze różnych szczebli już została przekroczona.
Przede wszystkim potrzebna jest konsekwentna, wieloelementowa polityka państwa. Duże inwestycje infrastrukturalne muszą być zespolone z pobudzeniem gospodarki, rozwijaniem nowoczesnych technologii i edukacji, a w konsekwencji tworzeniem nowych miejsc pracy. Wybudowanie autostrady i stadionu nie załatwia sprawy. Po zakończeniu inwestycji obiekty te same z siebie nie będą generowały dochodów i nie stworzą zatrudnienia. To są tylko narzędzia, którymi trzeba się odpowiednio posługiwać, aby pobudzić trwały rozwój gospodarczy. Trzeba zadbać, aby przez nowoczesne szlaki transportowe szedł jak największy międzynarodowy tranzyt i wypracować sposoby zarabiania na nim. Trzeba mieć pomysły na stałe wykorzystanie stadionów itd. Bez tego zostaną nam w miarę nowoczesne obiekty świecące pustkami i długi do spłacenia zaciągnięte na ich wybudowanie.

* * *

Bogusław Kowalski
Publicysta i polityk specjalizujący się w polityce gospodarczej, wiceminister transportu w latach 2006-2007, poseł na Sejm RP w latach 2007-2011

2012-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Szacunek dla ciała sprawcy nie pomniejsza krzywdy ofiar

2026-11-16 17:44

[ TEMATY ]

szacunek

sprawca

ciało

nie pomniejsza

krzywda ofiar

Karol Porwich/Niedziela

Wydarzenia z 7 listopada 2026 roku wstrząsnęły całą Polską. Michał O. zamordował swoich rodziców oraz siostrę, a także strzelał do nieznanych sobie osób na krakowskim Rynku i odebrał życie 6 osobom, raniąc przy tym kilkanaście innych. Ta tragedia rodzi również pytania dotyczące losu ciała sprawcy.

Wśród nich jest pytanie o pogrzeb zmarłego zbrodniarza. Co zrobić z ciałem sprawcy, skoro nikt z rodziny się po nie nie zgłasza? i drugie, czy należy mu się pogrzeb katolicki?
CZYTAJ DALEJ

Pan wyrzucony przed drzwi własnego Kościoła nie odchodzi

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Adobe Stock

Z siedmiu listów Apokalipsy liturgia wybiera dziś dwa ostatnie adresy, Sardes i Laodyceę. Żaden inny fragment Pisma nie mówi ostrzej do wspólnot urządzonych. Sardes ma opinię i ma diagnozę: „masz imię, które mówi, że żyjesz, a jesteś umarły”. Onoma echeis hoti zēs, masz markę żywotności. Renoma przeżyła rzeczywistość. Miasto Sardes dwukrotnie w historii padło przez zaskoczenie, bo załoga ufała niedostępności cytadeli. List gra tą pamięcią: „stań się czujnym i umocnij resztę, która miała umrzeć... jeśli więc czuwać nie będziesz, przyjdę jak złodziej”. Nawet w martwej statystycznie wspólnocie jest „reszta”: „masz w Sardes kilka osób, co swoich szat nie splamiły”. Bóg liczy imiennie tam, gdzie opinia liczy hurtowo. Laodycea, bogate miasto bankowości, tkactwa i medycyny okulistycznej, otrzymuje list bez jednej pochwały: „znam twoje czyny, że ani zimny, ani gorący nie jesteś... a tak, skoro jesteś letni, chcę cię wyrzucić z mych ust”. Chliaros, letni. Sąsiednie Hierapolis miało gorące źródła lecznicze, Kolosy zimną wodę pitną, Laodycea zaś wodę dowożoną, letnią i mdłą. Metafora była dla adresatów geograficznie dotkliwa. Autoportret miasta: „jestem bogaty i wzbogaciłem się, i niczego mi nie potrzeba”, zostaje odwrócony punkt po punkcie: „nie wiesz, że to ty jesteś nieszczęsny i godzien litości, i biedny, i ślepy, i nagi”. Trzy branże Laodycei dostają swoje rachunki. Kup u Mnie złota w ogniu oczyszczonego, białe szaty i balsam do namaszczenia oczu. Potem, w liście najsurowszym, staje zdanie najczulsze całej księgi: „oto stoję u drzwi i kołaczę: jeśli ktoś posłyszy mój głos i drzwi otworzy, wejdę do niego i będę z nim wieczerzał, a on ze Mną”. Pan wyrzucony przed drzwi własnego Kościoła nie odchodzi. Stoi i puka. Klamka jest po stronie letnich. Wieczerza czeka na jeden gest zawiasu. Dzisiejsza patronka, Elżbieta Węgierska, księżna, która po śmierci męża oddała wszystko ubogim i umarła w szpitalu własnej fundacji, mając dwadzieścia cztery lata, jest żywą odpowiedzią na list do Laodycei. To bogata, która kupiła złoto w ogniu oczyszczone. Jej róże z legendy pachną dokładnie tym, czego letnim brakuje, żarem.
CZYTAJ DALEJ

Tata wyjechał z Peru, kiedy wróci? I dokąd teraz pojedzie Papież

2026-11-17 20:07

[ TEMATY ]

podróż apostolska

Leon XIV

Vatican Media

Podczas drogi powrotnej z podróży do Ameryki Łacińskiej dziennikarze na pokładzie samolotu Kilkakrotnie pytali Papieża, czy wybierze się: do USA, Meksyku, a może znowu do Peru. Leon XIV odpowiadał z uśmiechem, dodając, że na razie zaplanowany jest wyjazd na Światowe Dni Młodzieży do Korei.

Peruwiańczycy są tak zakochani w Leonie XIV, że Fátima Saldonid, dziennikarka telewizji publicznej tego kraju powiedziała wprost do Papieża podczas lotu do Rzymu: „Ojciec Święty jest naszym ojcem, ale nasz tata wyjechał. Kiedy wróci?”
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję