Pieniądz prawdziwy, „towarowy”, ma wartość sam w sobie. Złoto stało się dawno temu pieniądzem, bo ludzie chcieli je mieć. Obecny pieniądz na całym świecie jest zaledwie papierem, wekslem. Nazywa się go też pieniądzem fiducjarnym. Chińczycy, oczywiście, wpadli na ten pomysł bardzo dawno temu. W świecie zachodnim rozpowszechnił się on od czasów rewolucji we Francji, kiedy to dziwnym trafem władza zaczęła przechodzić od monarchów do bankierów. Założyciel bankierskiej dynastii Rotszyldów mówił, żeby mu dać prawo tworzenia pieniądza, a wtedy to on będzie panował nad światem.
Od kilkudziesięciu lat pieniądz na całym świecie emitowany jest arbitralnie przez władzę polityczną i finansową. Najpowszechniejszy model jest następujący: Rząd emituje papiery dłużne, czyli prosi o pożyczkę. Bank centralny bierze te papiery i zapisuje je w bilansie jako aktywa. Potem drukuje banknoty i zasila nimi rząd. Rząd rozdaje pieniążki kolegom, a ci nie płacą podwykonawcom.
Tworzenie fikcyjnego pieniądza przebiega jak w poniższej historyjce o kreatywnych biznesmenach:
Alek: - Masz złotą obrączkę. Daj mi.
Benek: - OK. Daj mi w zamian wekselek.
Targ dobity. Benek ma wekselek Alka. Alek ma złoto. Benek idzie do Roberta.
Benek: - Robert, daj mi rower.
Robert: - Co dostanę w zamian?
Benek: - Mój wekselek.
Robert: - A co ty masz cennego, Benek?
Benek: - Weksel Alka. Nie ufasz Alkowi?
Robert: - Ufam i dlatego wolę jego wekselek niż twój.
Benek: - Oj tam. Ja mam wekselek Alka, a ty będziesz miał mój i kwita.
Robert oddaje rower i pobiera weksel z podpisem Benka, bo ufa, że Benek w razie czego odzyska pieniądze od Alka. Następnie Robert idzie do Daniela i żąda od niego roweru w zamian za weksel z podpisem Benka. Daniel się wzbrania. Powstaje kryzys zaufania w obrocie. Daniel bowiem uważa, że pod zastaw jednej złotej obrączki nie można wyemitować tak wielu weksli i przewłaszczyć tak wielu rowerów. Benek z Alkiem czują niepokój. Naradzają się, oddają obrączkę znanemu gangsterowi Staśkowi, a on ze swoimi ludźmi odwiedza nieufnych i przekonuje ich, że weksle Benka i Alka należy przyjmować bez złorzeczeń i wahań.
Powyższy model odnosi się do politycznej władzy nad pieniądzem. Gangster Stasiek to król albo inny suweren. Ma wojsko, policję, wozy bojowe i inne zabawki. Może każdego zmusić do przyjmowania papierowego pieniądza. Czasem gangster rządzi oszustami, a czasem oszuści rządzą gangsterem.
W świecie zachodnim efekt jest taki, że bankierzy (i ich wierni politycy) emitują pieniądz dla siebie i - w ograniczonej ilości - dla posłusznej części populacji. Sami zatem dostają pieniądz za darmo, uzyskując pieczątkę suwerena na własnych wekslach, a dalej pożyczają ten pieniądz na procent. Kolegom - na niższy procent, obcym - na wysoki procent. Zasłużonym kolegom umarzają dług albo odsetki, co zresztą nic ich nie kosztuje. Szarym obywatelom długu raczej nie chcą umorzyć. Kiedy każą go spłacić polskiemu rządowi i polskim dostawcom energii, ci podwyższają nam, szarakom, podatki i opłaty za prąd.
Niechęć do przyjmowania fikcyjnego pieniądza jest obecnie w świecie tak duża, że żaden Stasiek jej nie pokona. Czołowi bankierzy, emitenci papierków bez pokrycia, mają poważny problem.
Brak twardego, prawdziwego pieniądza pociąga za sobą konsekwencje moralne. Czy bowiem dług zaciągnięty w fikcyjnym pieniądzu należy bezwzględnie spłacać? Myśmy już nasze obrączki i rowery oddali Benkom i Staśkom.