Podczas konferencji prasowej w poniedziałek 12 stycznia w Pawilonie Józefa Czapskiego z dziennikarzami spotkali się: prof. Andrzej Szczerski – dyr. MNK, Tomasz Ostrowski, zastępca dyrektora MNK do spraw strategii i komunikacji oraz Wiesław Sawa - zastępca dyrektora MNK ds. zarządzania.- Ubiegły rok był pod wieloma względami rekordowy i znakomity dla naszej instytucji – poinformował prof. Andrzej Szczerski. I dodał: - Cieszymy się, że zmienia się postrzeganie muzeów w naszym kraju, a nasza placówka jest częścią tego procesu. Zajmują coraz więcej miejsca jako instytucje, które kształtują współczesną Polskę i z instytucji bardzo elitarnych stały się instytucjami, które są fundamentem kultury narodowej. Dyrektor poinformował, że sukcesem frekwencyjnym były wystawy: „Chełmoński", „Czwórka - o konserwacji i badaniach obrazu Józefa Chełmońskiego" i „Boznańska".

Podczas konferencji zaprezentowano podsumowanie roku:

Frekwencja

Muzeum Narodowe w Krakowie zanotowało kolejny rekord frekwencyjny. W 2025 roku odwiedziło nas 2 224 936 osób. To o ponad 400 tys. gości więcej niż w roku 2024.

Niewątpliwym sukcesem była wystawa „Chełmoński”, którą zobaczyło blisko 125 tysięcy zwiedzających. Krakowska ekspozycja prezentowana w Gmachu Głównym od 8 sierpnia do 30 listopada wieńczyła serię trzech wystaw monograficznych poświęconych twórczości Józefa Chełmońskiego. Dwie wcześniejsze odsłony miały miejsce w Muzeum Narodowym w Warszawie oraz w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Ogromnym zainteresowaniem cieszyła się również wystawa „Czwórka – o konserwacji i badaniach obrazu Józefa Chełmońskiego” prezentowana w Sukiennicach. Ekspozycja poświęcona jednemu, ale jakże wyjątkowemu dziełu Józefa Chełmońskiego przyciągnęła ponad 51 tysięcy widzów.

W ciągu minionego roku nasi zwiedzający mogli zobaczyć 26 wystaw i pokazów czasowych.

Największymi i najważniejszymi wydarzeniami tego roku były wystawy:

• „Chełmoński” (123 916)

• „Czwórka – o konserwacji i badaniach obrazu Józefa Chełmońskiego” (51 408)

• „Utamaro” (30 093)

• „Boznańska” (24 634)

• Pod koniec roku otworzyliśmy w Gmachu Głównym MNK wystawę stałą - Galerię Sztuki Europejskiej.

Najchętniej odwiedzanymi oddziałami były:

• MNK Muzeum Czartoryskich (1 170 074)

• MNK Gmach Główny (491 928)

• MNK Sukiennice (196 639)

Muzeum Narodowe w Krakowie ambasadorem sztuki polskiej w świecie

Zorganizowaliśmy dwie spektakularne wystawy z kolekcji MNK za granicą. W Narodowym Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Kioto można było oglądać wystawę „Młoda Polska. Sztuka polska 1890–1918”. Po raz pierwszy w Kraju Kwitnącej Wiśni zostały zaprezentowane najcenniejsze dzieła sztuki polskiej z przełomu XIX i XX wieku, które stanowią dziś kanon naszej kultury narodowej.

Natomiast portrety wielkiego polskiego artysty, Stanisława Wyspiańskiego, po raz pierwszy zawitały do Wielkiej Brytanii na wystawę czasową w National Portrait Gallery.

Charakterystyka zbiorów i polityka zakupów

W minionym roku muzeum pozyskało 2 372 obiekty.

Muzeum Narodowe w Krakowie konsekwentnie buduje kolekcję sztuki współczesnej zwracając uwagę na jej najciekawsze zjawiska i wybierając prace artystów będących wyrazistymi reprezentantami swoich czasów. Do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie dołączyły dzieła artystów, których prace są istotnym głosem w dyskursie pokoleniowych przemian: instalacja rzeźbiarska „Schody” Moniki Sosnowskiej i dyptyk fotograficzny „Solidarność” Piotra Uklańskiego. Oboje należą do kanonu współczesnej sztuki polskiej i są uznani poza granicami naszego kraju.

Do najciekawszych nabytków 2025 r. należy również Kinkiet witrażowy proj. Bolesława Książka, z lat 70. XX w. Obiekt wykonany został z kawałków szkła różnego pochodzenia - można wyróżnić tam zarówno szkło ząbkowickie, łysogórskie, ręcznie wykonywane szkło artystyczne, jak i kawałki popularnych kiedyś szyb kolorowych. Cała kompozycja umocowana jest w żeliwnej, ręcznie kutej ramie z ornamentami. Zakupiony do kolekcji MNK obiekt jest bez wątpienia rzadkim przykładem prac Książka, w których projektant zastosował szkło jako materiał dominujący w kompozycji, co dodatkowo zwiększa jego wartość kolekcjonerską.

Prawdziwą sensacją jest obraz autorstwa Józefa Mehoffera, „Powstanie warszawskie”.

Dzieło to, przekazane Muzeum Narodowemu w Krakowie w depozyt przez Beskidzkie Muzeum Rozproszone Diecezji Bielsko-Żywieckiej (Beskidzkie MuRo) to obraz ważny i udokumentowany źródłowo. Ma on formę tryptyku – z centralnym wyobrażeniem walk powstańczych na Starym Mieście i dwoma, dopełniającymi go scenami alegoryczno-symbolicznymi. Artysta namalował go w swym domu na ulicy Krupniczej, pod wpływem relacji uczestników Powstania, zapewne pod koniec 1944 lub w 1945 roku.

Dzieło cechuje bardzo dobry poziom artystyczny, to jedna z nielicznych znanych, rozbudowanych kompozycji olejnych późnej fazy twórczości Mehoffera, słabo reprezentowanej w zbiorach państwowych. Fakt powstania tryptyku "Powstanie warszawskie" został opisany we wspomnieniach przez żonę Józefa Mehoffera, Jadwigę z Janakowskich, jednak jego dalsze losy i lokalizacja nie były znane.

Obecnie, dzięki życzliwości Deponenta, Beskidzkiego MuRo, mamy możliwość eksponowania tego dzieła – odszukanego i zidentyfikowanego po ponad osiemdziesięciu latach – w miejscu w którym powstał, w domu Artysty, obecnie w Domu Józefa Mehoffera – oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie.

Działalność konserwatorska

W 2025 roku konserwacji poddano łącznie 22 1551 obiektów.

Najważniejszymi projektami konserwatorskimi w minionym roku było przygotowanie obiektów do stałej wystawy – Galerii Sztuki Europejskiej w Gmachu Głównym – 22 obiekty poddano pełnej konserwacji wraz z badaniami technologicznymi.

Równie ważnym zadaniem jest konserwacja zespołu rękopisów przygotowywanych w ramach projektu „Biblioteka Książąt Czartoryskich – rozbudowa i przebudowa oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie”. W 2025 roku realizowano działania prewencyjno-konserwatorskie i zabezpieczające obiekty. Poddano konserwacji 17 obiektów, są wśród nich dokumenty królewskie, papieskie, korespondencja założycieli Biblioteki Adama Kazimierza Czartoryskiego i jego żony Izabeli oraz innych przedstawicieli rodu Czartoryskich. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027, PRIORYTET VII: Kultura, Obszar 1: Rozwój infrastruktury kultury (zabytkowej i niezabytkowej).

Wystawa „Czwórka – o konserwacji i badaniach obrazu Józefa Chełmońskiego” prezentowana była w Sukiennicach równolegle z monograficzną wystawą prac artysty w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie. Ekspozycja odkrywała tajniki procesu konserwacji i wyniki badań nad obrazem.

Na zakończenie projektu wystawienniczo - badawczego zorganizowaliśmy konferencję „Józef Chełmoński. Nowe perspektywy badawcze”. W Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach zaprezentowano 20 referatów, których wysłuchało 120 uczestników.

Kontynuowaliśmy prace nad projektem ODOTHEKA – pierwszą na świecie Biblioteką Zapachów Obiektów Zabytkowych. Projekt polsko-słoweński realizowany jest przez Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie, Uniwersytetem w Lublanie oraz Muzeum Narodowym Słowenii. Przebadano i odtworzono zapach 5 obiektów. O efektach pracy opowiemy już na początku lutego.

Plany

Muzeum planuje w 2026 r. zorganizowanie rozmaitych wystaw. - Planujemy zorganizowanie w Gmachu Głównym wystawy jubileuszowej oraz rozmaitych innych wydarzeń z tej okazji - poinformował Tomasz Ostrowski, zastępca dyrektora MNK ds. strategii i komunikacji. Na wystawie "Młodopolska Grupa Pięciu. Zapomniani buntownicy" zaprezentowany zostanie wybór dorobku artystycznego: Leopolda Gottlieba, Witolda Wojtkiewicza, Wlastimila Hofmana, Mieczysława Jakimowicza i Jana Rembowskiego. Na ekspozycji "Gotyk w Karpatach" pokazanych zostanie z kolei 100 obrazów i rzeźb z muzeów i kościołów 11 krajów Europy Środkowej. Dopełni to dokumentacja fotograficzna tego, co nieprzenośne - malowideł ściennych i elementów architektury.