W Stanisławowie, w gminie Baranów koło Grodziska Mazowieckiego i w całej okolicy nie ma teraz innego tematu rozmów. Już wiadomo, że tu, niecałe 50 kilometrów od Warszawy, powstanie Centralny Port Lotniczy (CPL), który z czasem przejmie rolę lotniska im. Chopina na Okęciu.

Wiadomo, że tak wielka inwestycja w tej typowo rolniczej gminie, gdzie grunty orne zajmują ogromną większość powierzchni, zmieni wszystko, w tym życie tysięcy ludzi. Choć inwestycja ma odbyć się względnie bezboleśnie, to tylko... względnie.

Andrzej Kolek, wójt gminy Baranów, nie kryje radości, ale też nie ukrywa wątpliwości. Bo budowa centralnego lotniska – które ma kosztować nawet 30 mld zł, jego ukończenie przewidziano na 2028 r. i już jest typowane na jedno z 10 najlepszych na świecie – nie obędzie się bez problemów.

Czas decyzji

Może jeszcze teraz w Polsce nie jest potrzebne tak duże lotnisko. Tyle, że warszawskie Okęcie powoli przestaje dawać sobie radę z odprawianiem i przyjmowaniem rosnącej liczby podróżnych. Obsługuje więcej niż jedną trzecią proc. ruchu pasażerskiego w Polsce, a szacunki mówią o wciąż rosnącej liczbie i pasażerów, i połączeń.

W ubiegłym roku obsłużyło rekordową liczbę 13 mln pasażerów (w tym roku – według szacunków – ma to być 14 mln). Według obliczeń Urzędu Lotnictwa Cywilnego w 2030 r. byłoby to już co najmniej dwa razy więcej. Nawet rozbudowane Okęcie – jego przepustowość to najwyżej 20 mln osób rocznie – nie byłoby w stanie tyle osób przyjąć.

Centralny Port Lotniczy miałby być rozwiązaniem tego problemu. Alternatywą mogłoby być połączenie Okęcia z podwarszawskim portem lotniczym w Modlinie. Tyle, że według wszelkiego prawdopodobieństwa, to rozwiązanie jest tylko czasowe. Problem budowy CPL i tak pojawiłby się.

Strategiczne, tzw. kierunkowe decyzje, trzeba podejmować już teraz. Także te dotyczące skomunikowania lotniska z Warszawą, Łodzią, miastami na północy i południu. Bo gmina duże atuty komunikacyjne (przecina ją autostrada A2, leży w pobliżu linii kolejowej Żyrardów–Koluszki–Łódź, które mogły zadecydować o wyborze), ma na razie tylko potencjalnie.

Dwa końce kija

Każdy kij ma dwa końce. Wójt Andrzej Kolek, który otrzymał już oficjalne informacje o lokalizacji lotniska, nie kryje radości, bo jego gmina stanie się inwestycyjnym Eldorado, ale nie ukrywa też wątpliwości. Bo są zagrożenia, m.in. te związane z opuszczeniem miejsc zamieszkania, uciążliwość dla środowiska i ludzi, którzy tu pozostaną. Nic dziwnego, że zdania wśród ponad 5 tys. mieszkańców gminy są podzielone. Są zwolennicy i przeciwnicy, jak to w życiu bywa. Oczami i uszami wyobraźni widzą i słyszą rwetes, tłok i hałas, z którym takie budowy i obiekty się wiążą.

Bo oprócz samego lotniska, płyt, pasów startowych itp. w grę wchodzi powiązanie lotniska z autostradami, czyli budowa nowego węzła autostradowego w okolicy Baranowa, powiązanie dróg dojazdowych z autostradą, trzeci pas na autostradzie, podciągniecie linii kolejowej, także pewnie przedłużenie Centralnej Magistrali Kolejowej o 7-10 km na północ. Może nawet – jak zaznacza Mikołaj Wild, pełnomocnik ds. budowy nowego portu – wybudowanie kolei dużych prędkości.

Solidarność, może Chopin

Poza tym jest tzw. problem ludzki. Bo choć lotnisko ma powstać tam, gdzie zaludnienie jest najmniejsze, nikt nie ukrywa, że taka budowa wymaga wysiedleń, wywłaszczeń mieszkańców terenów przewidzianych pod inwestycje i jej najbliższych sąsiadów.

Radio RDC usłyszało od jednej z mieszkanek okolicy, że sprowadziła się na wieś ze stolicy, żeby mieć ciszę i spokój, a nie hałas. Przecież nad ich głowami będą lądować teraz ogromne samoloty.

Wstępnie wiadomo, że trzeba będzie przesiedlić kilkadziesiąt rodzin. Ma to ułatwić specustawa, która umożliwi przejęcie potrzebnych gruntów za godziwe odszkodowanie.

Szczegółowa lokalizacja obiektu nie została ujawniona. Wiadomo, że potrzeba 800 ha terenów (w przybliżeniu 4 kilometry na dwa) w kierunku wschód-zachód, bo tak odbywają się starty i lądowania.

Twórcy projektu chcieliby nazwać port imieniem „Solidarności”. Choć były i inne propozycje, np. im. Lecha Kaczyńskiego czy Fryderyka Chopina (po przeniesieniu z Okęcia), to „Solidarność” pozostanie.