Rząd pracuje nad nową ustawą antyprzemocową, w której pojęcie przemocy w rodzinie zostanie zastąpione pojęciem przemocy domowej. – Zachowania przemocowe mają miejsce również w związkach nieformalnych czy między byłymi małżonkami, którzy w świetle prawa cywilnego nie są rodziną. Zatem – tworząc nowe przepisy, nie chcemy ograniczać katalogu osób objętych ochroną przed przemocą – mówi Niedzieli Anna Schmidt, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej oraz pełnomocnik rządu ds. równego traktowania.

Szersza perspektywa

Ochroną i działaniami będą objęte nie tylko dzieci doznające przemocy i będące jej świadkami, ale również byli małżonkowie, byli partnerzy, osoby żyjące w nieformalnych związkach oraz inne osoby spokrewnione. Nowa ustawa na nowo definiuje, kto może być ofiarą przemocy domowej. Zamiast „członka rodziny” wprowadzono definicję „osoby doznającej przemocy domowej” oraz „osoby stosującej przemoc domową”. – To efekt przyjęcia szerszej perspektywy patrzenia na zjawisko przemocy i wyjścia poza obowiązujące ramy – podkreśla Anna Schmidt. – Już sama nazwa ustawy, w aktualnym brzmieniu, sugeruje, że przemoc dotyka przede wszystkim polskie rodziny, co nie jest prawdą.

Z analiz Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wynika, że przemoc domowa jest zjawiskiem coraz bardziej powszechnym. Zakres, wielość form i skutki natury fizycznej, psychicznej, zdrowotnej czy ekonomicznej sprawiają, że powinno się ją uznać za zjawisko społeczne szczególnej kategorii. Z inicjatywy resortu rodziny procedowana jest nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, której autorem jest Ministerstwo Sprawiedliwości. Możliwe będzie zastosowanie zakazu kontaktowania się w sytuacji, gdy nękanie odbywa się za pomocą środków komunikacji elektronicznej. – To bardzo istotne, dlatego, że dziś, w dobie powszechnej cyfryzacji życia społecznego, ta przemoc jest wszechobecna w internecie – zaznacza pełnomocnik rządu ds. równego traktowania. – Szczególnie ludzie młodzi nie radzą sobie z jej przejawami.

Niepełnosprawni i seniorzy

Obecna ustawowa definicja przemocy uwzględnia jej trzy rodzaje: fizyczną, psychiczną i seksualną. W nowelizacji przewidziano dodatkowe rozszerzenie o czwartą formę – przemoc ekonomiczną. – Wskazujemy na takie naruszenie praw lub dóbr osobistych osoby doznającej przemocy domowej, które naraża ją na utratę mienia i ma na celu uzyskanie kontroli w zakresie dysponowania przez nią zasobami ekonomicznymi. Pojawia się tu istotny element, którym jest psychiczne uzależnienie oraz upokorzenie jednej ze stron – wskazuje wiceminister rodziny i polityki społecznej.

W polskim społeczeństwie przybywa seniorów, a zatem w przyszłości może narastać także problem przemocy wobec osób starszych. Przepisy regulujące kwestie przeciwdziałania przemocy mogą być stosowane w przypadku wszystkich kategorii osób doznających przemocy. – Nasz resort realizuje projekt współfinansowany ze środków norweskich, którego głównym celem jest usprawnienie funkcjonowania systemu przeciwdziałania przemocy wobec osób starszych i z niepełnosprawnościami. Realizacja projektu z pewnością pozytywnie wpłynie na poprawę sytuacji zarówno osób starszych, jak i osób z niepełnosprawnościami, ale może się też stać impulsem do podjęcia działań zmierzających do dalszych zmian prawa – podsumowuje Anna Schmidt.