Fortepian od samego początku stał w centrum muzycznego świata Fryderyka Chopina, a teraz jest w centrum jego dziedzictwa. Genialny polski kompozytor stworzył dzieła, które znacząco wpisały się w historię światowej muzyki. W naturalny sposób pojawia się więc pytanie: jak brzmiały instrumenty, na których tworzył, koncertował, grał Chopin dla siebie i swoich przyjaciół?

Narodowy Instytut Fryderyka Chopina od kilkunastu lat szuka odpowiedzi na to pytanie. Gromadzi kolekcję fortepianów, o których wiadomo, że były przez kompozytora preferowane. Jedną z podstawowych idei popularyzowania muzyki Chopina jest bowiem dążenie do przywrócenia autentycznego brzmienia z czasów genialnego kompozytora.

Pianiści z czternastu krajów

Brzmienie z epoki stało się początkowo jednym z wyznaczników festiwalu „Chopin i jego Europa” oraz serii fonograficznych Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości w 2018 r. postanowiono zorganizować nowy konkurs, na którym co 5 lat pianiści z całego świata będą koncertować tylko na instrumentach z epoki chopinowskiej.

II Międzynarodowy Konkurs Chopinowski na Instrumentach Historycznych rozpocznie się w Filharmonii Narodowej 5 października koncertem inaugurującym. Na fortepianach historycznych zagrają Tomasz Ritter, Bruce Liu i Naruhiko Kawaguchi. Wybitnym pianistom będą towarzyszyć Orkiestra i Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej. Oczywiście, koncertów będzie można wysłuchać dzięki transmisji Polskiego Radia i TVP Kultura.

W tegorocznej edycji konkursu w dniach 5-15 października wystartuje trzydziestu pięciu muzyków z czternastu krajów. Uczestnicy zostali wyłonieni spośród osiemdziesięciu czterech kandydatów, którzy zgłosili swoje aplikacje. Harmonogram konkursu, podobnie jak w przypadku pierwszej edycji, przewiduje trzy etapy: pierwszy i drugi to recitale solowe, których repertuar – obok dzieł Chopina – będzie obejmował wybrane utwory Johanna Sebastiana Bacha, Wolfganga Amadeusza Mozarta, a także polonezy polskich kompozytorów tworzących w pierwszej połowie XIX wieku. W trzecim etapie sześciu finalistów wykona wybrane przez siebie utwory Chopina z orkiestrą.

Mecenat ORLENU

Koncern ORLEN sfinansował także pierwszą na świecie rekonstrukcję fortepianu skrzydłowego cenionej na świecie firmy Fryderyka Buchholtza z Warszawy z ok. 1825-26 r. Fortepian jest koncertową kopią takiego samego instrumentu, na którym Chopin komponował i koncertował w Warszawie. Co więcej, właśnie na tym fortepianie polski pianista Tomasz Ritter zwyciężył w I Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim na Instrumentach Historycznych w 2018 r.

Obecnie Narodowy Instytut Chopina w swojej kolekcji posiada już dziewiętnaście fortepianów z epoki chopinowskiej. Zbliżenie do oryginalnego aparatu wykonawczego, którym dysponował kompozytor, pozwala na przywracanie dzisiejszym słuchaczom świadomości specyfiki muzyki Chopina – wyróżniających ją cech, które są zatracane w wykonawstwie na instrumentach współczesnych.

Celem nowego konkursu chopinowskiego na instrumentach historycznych – poza wyłonieniem najciekawszych osobowości pianistycznych – jest propagowanie idei oraz podniesienie rangi w życiu koncertowym gry na dawnych fortepianach, co umożliwia lepsze poznanie dzieła przez zetknięcie z oryginalną materią i aurą brzmieniową instrumentów, którym kompozycje były dedykowane.