Gorzka prawda o masonerii

Biskup Pelczar odwołując się do nauczania papieży, podejmował bardzo mocną krytykę organizacji wolnomularskich, szerzących totalny liberalizm we wszystkich dziedzinach życia społecznego. Uważał, że masoneria stanowiła duże zagrożenie dla życia religijnego wiernych, ponieważ pragnęła „ludzkość tak zająć kultem ciała i materialnego postępu, by nie miała nawet czasu myśleć o Bogu”. Ukryta w cieniu tajemniczości organizacja zamierzała zniszczyć wszystkie religie pozytywne, szczególną nienawiść kierując przeciwko wierze katolickiej. Sama zaś miała ambicje stać się „niejako kościołem świata i zaprowadzić […] mglistą wiarę w «Wielkiego Budowniczego świata», a raczej kult natury i człowieka”. Natomiast w sprawach politycznych, aspiracje sekty masońskiej zmierzały do obalenia wszystkich monarchii, „by na ich gruzach utworzyć republikę na modłę swoją i federację tych republik, z rządem sekty na czele”.
Pasterz diecezji przemyskiej nie miał wątpliwości, iż organizacje wolnomyślicieli podejmowały liczne akcje skierowane przeciwko Kościołowi. Otwarcie i skrycie atakowały katolickie wartości moralne, siejąc całą garścią bezbożność i demoralizację, głównie wśród osób wykształconych. Tworzyły też prawo, które w imię tolerancji i nieograniczonej wolności miało usunąć zupełnie religię z życia publicznego.
Bp Pelczar podczas wystąpienia sejmowego w 1904 r., zarzucił władzom autonomii galicyjskiej tolerowanie destrukcyjnej moralnie działalności organizacji masońskich. Stwierdził, że postępujące wśród starszej młodzieży zdziczenie obyczajów miało swoją przyczynę w propagowanym liberalizmie moralnym. Wydawane przez liberałów książki i czasopisma, rozpowszechniane wśród młodych ludzi, celowo niszczyły autorytety moralne, otwarcie atakując duchowieństwo, zasady religijne i ogólnie przyjęty porządek społeczny. Nie cofały się nawet przed głoszeniem bluźnierczych poglądów i rzucaniem oszczerstw pod adresem ludzi cieszących się poważaniem. Takiej niezdrowej etycznie sytuacji, zdaniem Biskupa, sprzyjała bierna a nawet akceptująca zło postawa wymiaru sprawiedliwości, który poprzez swoją pobłażliwość sprawiał, iż przeciwko oszczercom nie było żadnej skutecznej broni. Czuli się bezkarni, co wzmagało u nich zuchwałość i agresję.
Narastający problem panoszącego się liberalizmu moralnego niepokoił również biskupów galicyjskich, którzy w hedonistycznej postawie widzieli zagrożenie dla życia społecznego. Ich zdaniem, pragnienie całkowitej wolności i niezależności przeradzało się z czasem w samowolę, nie uznającą żadnej władzy ani autorytetu. Takie postępowanie prowadziło do odrzucenia niezmiennych zasad moralnych, a także do anarchizacji społeczeństwa. Wygórowane pragnienie niezależności i przesadna chęć korzystania z nieograniczonej wolności podkopywały wszelką władzę i autorytety, na których opierał się moralny porządek społeczeństw. Zanikała również dawna powaga i „znaczenie ojców w rodzinie, nauczycieli w szkole, rządzących w państwie”. Te same osoby, które stanowczo nie chciały i nie umiały słuchać nikogo, narzucały innym swoją wolę i pragnęły „panować nad drugimi i to nie tyle dla dobra społeczeństwa, ile raczej dla zadowolenia własnej ambicji”.
W ocenie Ordynariusza przemyskiego, dla obrony wartości katolickich przed wrogimi Kościołowi ugrupowaniami konieczne było utworzenie dobrze przygotowanej i silnej organizacji katolickiej, zrzeszającej pod wspólnym sztandarem wszystkie warstwy społeczne. Jedynie ona mogła się skutecznie przeciwstawić masonerii i socjalizmowi, które razem utworzyły zwarte falangi, podejmujące działania wymierzone w wartości katolickie. Przykładem godnym naśladowania były, zdaniem bp. Pelczara, organizacje katolickie w Niemczech i Belgii, stanowiące poważną siłę opierającą się naporowi przeciwników religii. Natomiast w państwach takich jak Francja i Włochy, z powodu braku prężnie działających stowarzyszeń katolickich, ludzie wierzący, pomimo liczebnej przewagi nie mieli większego wpływu na życie społeczne. Wroga wobec Kościoła polityka masonerii przynosiła, zdaniem Biskupa, tragiczne wręcz skutki w chrześcijańskich państwach Europy. We Francji organizacje masońskie razem z socjalistami, po objęciu rządów z całą siłą uderzyły w instytucję Kościoła, usuwając religię ze szkół, a także dokonując rozdziału Kościoła od państwa przy równoczesnej likwidacji zakonów i konfiskacie ich dóbr. Również Portugalia po ustanowieniu nowej republiki stała się areną wystąpień przeciwko Kościołowi. Natomiast we Włoszech organizacje masońskie manifestując swoją siłę, zwołały kongres do Rzymu w celu upokorzenia papiestwa. Jednak najbardziej okrutne wydarzenia miały miejsce w Hiszpanii, gdzie w wyniku zamieszek wywołanych przez masona i anarchistę Ferrera, spalono w Barcelonie 34 kościoły i klasztory oraz zamordowano wielu księży. Zdaniem Ordynariusza, dokonało się bezprawie straszne i wołające do nieba o pomstę, która niebawem miała nadejść. Karą dla ludzkości i przestrogą wzywającą do opamiętania była pierwsza wojna światowa. Nie ograniczyła ona jednak zakresu działalności masonerii. Biskup uważał, że masoneria opanowawszy władzę w wielu państwach, wywierała mocny wpływ na całe narody i umyślnie przedłużała wojnę. Nawet w krajach katolickich podburzała opinię publiczną przeciw Stolicy Apostolskiej, która niestrudzenie wzywała ludzkość do pojednania i zaprowadzenia pokoju. Ordynariusz był przekonany, iż masoneria stanowiła wówczas olbrzymią międzynarodową siłę zrzeszającą około dwóch milionów członków, zajmujących najczęściej prestiżowe stanowiska i urzędy publiczne.
Według bp. Pelczara, w 1918 r. jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla odradzającego się społeczeństwa polskiego i dla jego życia religijno-moralnego nadal pozostawały związki wolnomularskie. Na czele organizacji pragnących zniszczyć Kościół stała masoneria, „wróg podobny do szatana”, ponieważ działał skrycie, przebiegle i podstępnie, często posługując się kłamstwem oraz przewrotnymi metodami postępowania. W Liście otwartym skierowanym w 1921 r. do posłów odrodzonego państwa polskiego, Ordynariusz przemyski stwierdził, że masoneria w ostatnich latach wzmocniła swoją siłę, zawierając sojusze z wszystkimi nieprzyjaciółmi wiary katolickiej. Dlatego należało pilnie „ubezpieczyć obronę Rzeczypospolitej nie tylko przeciw domowym bolszewikom i złym sąsiadom, czyhającym na naszą zgubę, ale także przeciw trzem potężnym wrogom za granicą, nienawidzącym śmiertelnie Polski, jakimi są: sekta masońska, międzynarodowy związek socjalistyczny i plutokracja żydowska”.

Opracowano na podstawie:
Biskupi Galicyi i Bukowiny, List Pasterski na Wielki Post roku 1908, Kronika Diecezji Przemyskiej z 1908 r.
Księga Pamiątkowa drugiego Kongresu Maryańskiego polskiego i zarazem wiecu katolickich stowarzyszeń polskich, odbytego w Przemyślu w dniach 26, 27, 28 sierpnia 1911 r., Przemyśl 1912.
List otwarty biskupa przemyskiego... do posłów diecezji przemyskiej a pośrednio do wszystkich posłów Sejmu ustawodawczego, Kronika Diecezji Przemyskiej z 1921.
Tenże, Masonerya. Jej istota, zasady, dążności, początki, rozwój, organizacya, ceremoniał i działanie, Lwów 1914.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Drodzy Bracia i Siostry! W Rzymie na Awentynie znajduje się opactwo benedyktyńskie św. Anzelma. Jako siedziba Instytutu Studiów Wyższych oraz opactwa prymasa benedyktynów skonfederowanych, stanowi ono miejsce, które łączy w sobie modlitwę, naukę i zarządzanie, czyli te trzy płaszczyzny aktywności, które cechują życie Świętego, któremu opactwo jest dedykowane: Anzelmowi z Aosty, którego 900. rocznica śmierci przypada w tym roku. Liczne inicjatywy, podjęte zwłaszcza przez diecezję Aosty z okazji tej rocznicy, ukazały zainteresowanie, które nadal budzi ten średniowieczny myśliciel. Jest on znany również jako Anzelm z Bec i Anzelm z Canterbury, ponieważ związany był w tymi miastami. Kim jest ta osobistość, z którą trzy miejsca, oddalone od siebie i znajdujące się w trzech różnych krajach - we Włoszech, we Francji i w Anglii - czują się szczególnie związane? To mnich o intensywnym życiu duchowym, znakomity wychowawca młodzieży, teolog o niezwykłych zdolnościach spekulatywnych, mądry zarządca i niezłomny obrońca „libertas Ecclesiae” - wolności Kościoła. Anzelm jest jedną z wybitnych osobowości średniowiecza, potrafił połączyć wszystkie te przymioty dzięki głębokiemu doświadczeniu mistycznemu, które zawsze kierowało jego myślą i działalnością. Św. Anzelm urodził się w 1033 r. (lub na początku 1034 r.) w Aoście jako pierworodny syn znamienitej rodziny. Jego ojciec był człowiekiem szorstkim, oddającym się rozkoszom życia i trwoniącym swój majątek; matka zaś to kobieta szlachetnych obyczajów i głębokiej pobożności (por. Eadmero, „Vita s. Anselmi”, PL 159, col. 49). To matka zajęła się wczesną humanistyczną i religijną formacją syna, którego następnie powierzyła benedyktynom z przeoratu w Aoście. Anzelm, który jako dziecko - jak opowiada jego biograf - wyobrażał sobie, że dobry Bóg zamieszkuje wysokie, ośnieżone szczyty Alp, miał pewnej nocy sen, że wysłano go do tego wspaniałego królestwa samego Boga, który długo i serdecznie z nim rozmawiał, po czym poczęstował go „śnieżnobiałym chlebem” (tamże, col. 51). Sen ten pozostawił w nim przekonanie, że został powołany do wypełnienia szczytnej misji. Gdy miał piętnaście lat, poprosił o przyjęcie do Zakonu Benedyktynów, ojciec jednak całą swoją władzą sprzeciwił się temu i nie ustąpił nawet wtedy, gdy ciężko chory syn, czując, że koniec jest bliski, błagał o zakonny habit jako ostatnią pociechę. Anzelm powrócił do zdrowia, a potem, po przedwczesnej śmierci matki, przeżywał czas moralnego zagubienia: zaniedbał naukę i porwany ziemską namiętnością, stał się głuchy na napomnienia Boga. Porzucił dom i zaczął włóczęgę po Francji w poszukiwaniu nowych przeżyć. Trzy lata później, gdy dotarł do Normandii, udał się do opactwa Benedyktynów w Bec, przyciągnięty sławą Lanfranka z Pawii, przeora klasztoru. Było to dla niego spotkanie opatrznościowe i decydujące o dalszym jego życiu. Anzelm z zapałem podjął studia pod kierunkiem Lanfranka i w krótkim czasie stał się nie tylko ulubionym uczniem, ale również powiernikiem mistrza. Zapłonęło w nim na nowo jego powołanie zakonne i - po starannym rozważeniu - w wieku 27 lat wstąpił do zakonu i przyjął święcenia kapłańskie. Asceza i studium otworzyły przed nim nowe horyzonty, pozwalając mu odkryć na nowo, i to w znacznie większym stopniu, tę zażyłość z Bogiem, jaką miał jeszcze jako dziecko. Gdy w 1063 r. Lanfrank został opatem w Caen, Anzelm, po trzech zaledwie latach życia monastycznego, mianowany został przeorem klasztoru w Bec i mistrzem klauzurowej szkoły, wykazując się zdolnościami wychowawczymi. Nie lubił metod autorytarnych, porównywał młodych ludzi do małych roślin, które rosną lepiej, kiedy nie są zamknięte w pomieszczeniach, i pozostawiał im „zdrową” swobodę. Był bardzo wymagający wobec samego siebie i wobec innych, gdy chodziło o przestrzeganie wymogów życia monastycznego, lecz zamiast narzucać dyscyplinę, stosował perswazję. Po śmierci opata Erluina, założyciela opactwa w Bec, w lutym 1079 r. Anzelm wybrany został jednogłośnie na jego następcę. Tymczasem wielu mnichów wezwano do Canterbury, by zanieść braciom zza kanału La Manche odnowę, jaka dokonywała się na kontynencie. To dzieło spotkało się z dobrym przyjęciem do tego stopnia, że Lanfrank z Pawii, opat Caen, został nowym arcybiskupem Canterbury i poprosił Anzelma o pozostanie z nim na jakiś czas, aby uczyć mnichów i pomóc mu w trudnej sytuacji, w jakiej znalazła się jego wspólnota kościelna po najeździe Normanów. Pobyt Anzelma okazał się bardzo owocny, zaskarbił on sobie sympatię i szacunek tak, iż po śmierci Lanfranka wybrano go na jego następcę na stolicy arcybiskupiej w Canterbury. Sakrę biskupią przyjął uroczyście w grudniu 1093 r. Anzelm przystąpił od razu energicznie do walki o wolność Kościoła, odważnie domagając się niezależności władzy duchowej od władzy doczesnej. Bronił Kościoła przed bezprawną ingerencją władz politycznych, przede wszystkim królów Wilhelma Rudego i Henryka I, zachętę i poparcie znajdując u papieża, któremu okazywał zawsze śmiałe i serdeczne oddanie. Wierność tę przypłacił w 1103 r. nawet goryczą wygnania ze swej stolicy w Canterbury. Dopiero w 1106 r., gdy król Henryk I wyrzekł się roszczeń udzielania kościelnej inwestytury oraz ściągania podatków kościelnych i konfiskaty mienia Kościoła, Anzelm mógł powrócić do Anglii, radośnie witany przez duchowieństwo i lud. Tak szczęśliwie zakończyła się walka, jaką stoczył orężem wytrwałości, dumy i dobroci. Ten Święty Arcybiskup, który budził wokół siebie podziw, gdziekolwiek się udał, ostatnie lata swego życia poświęcił przede wszystkim moralnej formacji duchowieństwa i intelektualnym badaniom zagadnień teologicznych. Zmarł 21 kwietnia 1109 r., słuchając słów Ewangelii czytanej tego dnia podczas Mszy św.: „Wyście wytrwali przy Mnie w moich przeciwnościach. Dlatego i Ja przekazuję wam królestwo, jak Mnie przekazał je mój Ojciec: abyście w królestwie moim jedli i pili przy moim stole” (Łk 22, 28-30). W ten sposób spełnił się sen o tej tajemniczej uczcie, który w dzieciństwie miał na samym początku swej drogi duchowej. Jezus, który zaprosił go, by siadł przy Jego stole, przyjął św. Anzelma po śmierci do wiecznego królestwa Ojca. „Błagam Cię, Boże, obym mógł Cię poznać, obym Cię kochał, bym mógł się Tobą radować. A jeżeli nie mogę w całej pełni w tym życiu, niech przynajmniej stale postępuję naprzód, aż nadejdzie to w pełni” („Proslogion”, rozdz. 14). Modlitwa ta pozwala zrozumieć mistyczną duszę tego wielkiego Świętego okresu średniowiecza, twórcy teologii scholastycznej, któremu tradycja chrześcijańska przyznała tytuł „Doctor Magnificus”, ponieważ żywił gorące pragnienie zgłębiania tajemnic Bożych, z pełną świadomością jednak, że droga poszukiwania Boga nigdy się nie kończy, przynajmniej na tej ziemi. Jasność i logiczny rygoryzm jego myśli zawsze miały na celu „wzniesienie duszy do kontemplacji Boga” (tamże, „Proemium”). Stwierdził on wyraźnie, że ten, kto chce uprawiać teologię, nie może liczyć jedynie na swą inteligencję, ale musi pielęgnować jednocześnie głębokie przeżywanie wiary. Działalność teologa, według św. Anzelma, rozwija się więc w trzech etapach: wiara - bezinteresowny dar od Boga, który należy przyjąć z pokorą; doświadczenie - które polega na wcieleniu słowa Bożego we własnym codziennym życiu; wreszcie prawdziwe poznanie - które nigdy nie jest owocem ascetycznego rozumowania, lecz kontemplatywną intuicją. Jak najbardziej aktualne pozostają także dziś w tej materii, dla zdrowych badań teologicznych i dla każdego, kto chciałby zgłębić prawdę wiary, jego słynne słowa: „Nie próbuję, Panie, przeniknąć Twojej głębi, gdyż w żadnym razie nie przyrównuję do niej mego intelektu; pragnę jednak, przynajmniej do pewnego stopnia, zrozumieć Twoją prawdę, w którą wierzy i którą kocha moje serce. Nie staram się bowiem zrozumieć, abym uwierzył, ale wierzę, bym zrozumiał” (tamże, 1). Drodzy Bracia i Siostry, miłość do prawdy i nieustanne pragnienie Boga, które naznaczyły całe życie św. Anzelma, niech będą dla każdego chrześcijanina bodźcem do niezmordowanego poszukiwania coraz głębszej jedności z Chrystusem - Drogą, Prawdą i Życiem. Oprócz tego gorliwość, pełen odwagi zapał, który wyróżniał jego pasterską działalność i który przysporzył mu czasem niezrozumienia, goryczy, a nawet wygnania, niech będzie zachętą dla pasterzy, osób konsekrowanych i wszystkich wiernych, by kochać Kościół Chrystusowy, modlić się, pracować i cierpieć dla niego, nie porzucając go nigdy ani nie zdradzając. Niechaj wyjedna nam tę łaskę Dziewica Matka Boża, do której św. Anzelm żywił czułe i synowskie nabożeństwo. „Maryjo, Ciebie serce moje chce miłować - pisze św. Anzelm - Ciebie język mój pragnie żarliwie sławić”.