„Duszpasterze mają obowiązek troszczyć się o to, aby własna wspólnota kościelna świadczyła pomoc wiernym, dzięki której stan małżeński zachowa ducha chrześcijańskiego i będzie się doskonalił. Ta pomoc winna być udzielana przede wszystkim:
1° poprzez przepowiadanie, katechezę (…) dzięki czemu wierni otrzymają pouczenie o znaczeniu małżeństwa chrześcijańskiego, jak również o obowiązkach małżonków i chrześcijańskich rodziców;
2° poprzez osobiste przygotowanie do zawarcia małżeństwa, przysposabiające narzeczonych do świętości ich nowego stanu i jego obowiązków”
(Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1063).

Decyzja zawarcia sakramentu małżeństwa jest decyzją na całe życie, w związku z tym nie może być ona pospieszna, nierozważna i nieodpowiedzialna, gdyż to może zaważyć nie tylko na szczęściu samych małżonków, ale także ich potomstwa i otoczenia. Decyzja zawarcia sakramentu małżeństwa powinna być zbudowana najpierw na osobistej dojrzałości obojga narzeczonych, i to zarówno dojrzałości psychofizycznej, jak i dojrzałości wiary, a następnie na świadomości tego, czym jest chrześcijańskie małżeństwo i rodzina. Aby uniknąć niebezpieczeństwa nieodpowiedzialnego zawierania małżeństwa, Kościół zaleca odpowiednie przygotowanie do tego sakramentu, które nieznacznie różni się w zależności od kraju, ale zawsze wychodzi naprzeciw potrzebie właściwego przygotowania i sprawdzenia przyszłych małżonków.

Przygotowanie dalsze

Pierwszym przygotowaniem do małżeństwa jest wychowanie i rozwój człowieka od jego najmłodszych lat. Chodzi tu zarówno o świadome działania wychowawcze, mające na celu kształtowanie takich postaw osobistych, które umożliwią podjęcie wspólnego życia i wiążącej się z nim odpowiedzialności, jak i budowanie właściwego obrazu małżeństwa i rodziny przez osobisty przykład rodziców i otoczenia. A zatem pierwszymi wychowawcami przygotowującymi do małżeństwa są rodzice. I to na nich ciąży największa odpowiedzialność. Pomagają im w tym szkoła i Kościół (rozumiany szeroko jako wspólnota wierzących, ale także jako instytucja, która tworzy struktury pomocy w wychowaniu, takie jak katechizacja, grupy rówieśnicze, ruchy i stowarzyszenia, sakramenty).
To od dzieciństwa kształtuje się właściwe postawy wobec otoczenia i drugiego człowieka, od pierwszych dni życia - od chwili poczęcia - kształtuje się właściwe rozumienie miłości. Od młodości buduje się szacunek dla czystości i płciowości mojej własnej i drugiej osoby.
Przygotowaniem dalszym do małżeństwa jest także budowanie w młodym człowieku wiary i właściwej relacji z Panem Bogiem (życia modlitwy i sakramentów). Zgodnie z przypowieścią Jezusa o budowie domu, tylko dom zbudowany na skale, czyli na Bogu, ma szansę przetrwać wszystkie burze i nawałnice życia, od których nikt nie zdoła uciec.

Przygotowanie bliższe

Przygotowanie bliższe to katechizacja przedmałżeńska. Kierowana jest ona do starszej młodzieży i osób bezpośrednio przygotowujących się do małżeństwa, które wcześniej, z różnych powodów, nie miały możliwości odbyć takiej katechizacji.
Przygotowanie do małżeństwa powinno odbywać się we wszystkich parafiach. W naszej diecezji rozpoczyna się ono zaraz po przyjęciu sakramentu bierzmowania i trwa trzy lata. Dla osób, które nie brały w nim udziału, organizowana jest natomiast skrócona katecheza przedmałżeńska.
Katecheza przedmałżeńska powinna dotykać tematów związanych z rodziną i małżeństwem, z czasem narzeczeństwa i wychowaniem dzieci, z czystością przedmałżeńską i małżeńską, z moralnością życia płciowego i niebezpieczeństwami braku wierności i uczciwości. Katecheza taka powinna ukazać znaczenie i rolę małżeństwa i rodziny w życiu społeczności świeckiej i w Kościele oraz ukazać godność powołania do ojcostwa i macierzyństwa. Wreszcie czas przygotowania bliższego do małżeństwa powinien być czasem rozwoju wiary, modlitwy i życia sakramentalnego, tak by osoba stająca przed wyborem drogi życiowej i współmałżonka kierowała się nie tylko własnymi sentymentami i upodobaniami, ale także wolą Bożą.

Przygotowanie bezpośrednie

Rozpoczyna się ono w chwili zgłoszenia narzeczonych do biura parafialnego, powinno mieć miejsce nie później niż trzy miesiące przed planowanym ślubem, tak by zdążyć załatwić wszystkie formalności i ewentualne braki katechizacji przedmałżeńskiej.
W czasie pierwszego spotkania proboszcz, bo to on powinien spotkać się z narzeczonymi i spisać wszystkie dokumenty, oprócz zwykłego badania narzeczonych i wypełnienia protokołu przedślubnego rozeznaje w rozmowie, jaką wiedzę o małżeństwie i rodzinie posiadają narzeczeni i jaki poziom wiary i życia religijnego prezentują. Od tego powinno być uzależnione dalsze przygotowanie do sakramentu.
„Duszpasterz powinien uświadomić narzeczonym, że ogłoszenie zapowiedzi będzie możliwe dopiero po przedstawieniu przez nich świadectwa katechezy przedmałżeńskiej i wykazaniu się znajomością podstawowych zasad wiary, zasad życia chrześcijańskiego oraz podstawową umiejętność modlitwy” (Instrukcja Episkopatu Polski o przygotowaniu do zawarcia małżeństwa w Kościele Katolickim, 19).
Do protokołu przedślubnego należy również dołączyć świadectwo egzaminu (tak, to nie pomyłka - EGZAMINU) narzeczonych z podstawowych zagadnień, które powinny być poruszane w ramach kursu przedmałżeńskiego.
Wreszcie narzeczeni przed ślubem powinni odbyć konsultacje w katolickiej poradni życia rodzinnego, prowadzonej przez odpowiednio przygotowaną osobę świecką.